Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Istota gospodarki rynkowej

Scenariusz zajęć z przedmiotu:
"Zarys wiedzy o gospodarce"

Czas zajęć: 45 minut

Cele:
Po zajęciach uczniowie powinni:
1. znać procesy zachodzące w ramach zmian systemowych (restrukturyzacja, demonopolizacja, prywatyzacja, reprywatyzacja),
2 określić główne kierunki działań nakreślone przez tzw. program Balcerowicza.
3. definiować i charakteryzować gospodarkę rynkową,
4. znać pozytywne i negatywne cechy gospodarki rynkowej.

Środki i pomoce dydaktyczne:
rzutnik i foliogramy, taśma przylepna, spinacze, mały nominał groszy polskich, nagroda.

Metoda: wykład i drama.

Przebieg zajęć:
1. Nawiązanie do polskiego systemu gospodarki centralnie planowanej, którą charakteryzowała:

- społeczna własność środków produkcji; ziemia i wszystkie inne rodzaje kapitału stanowiły własność państwa, własność prywatna ograniczona była praktycznie do majątku osobistego, możliwe jednak było aby małe firmy miały prywatnych właścicieli,
- planowanie produkcji, czyli określanie przez rząd tego copowinno być produkowane, jak powinno być produkowane, dla kogo i przez kogo powinno być produkowane a produkcja odbywała się zgodnie z planem narodowym, którego cele ustalone były dla różnych działów gospodarki,
- ustalanie cen przez rząd ; ceny nie mogły swobodnie zmieniać się w odpowiedzi na zmiany popytu i podaży a niedobór dobra oznaczał wprowadzenie reglamentacji.
- celem przedsiębiorstw państwowych jest zaspakajanie potrzeb społeczeństwa a nie perspektywa zysku.
Ten typ gospodarki był mało efektywny a zacofanie gospodarcze Polski szczególnie widoczne w porównaniu z wysoko rozwiniętymi gospodarczo krajami kapitalistycznymi, które prowadziły gospodarkę rynkową.

2. Omówienie głównych kierunków działań programu Balcerowicza


Twórcy programu Balcerowicza odrzucili potrzebę opracowania i realizowania wieloletniej strategii gospodarczej, całkowicie zrezygnowali także z planowania społeczno - gospodarczego i podporządkowali gospodarkę żywiołowi rynku. W tym zakresie twórcy programu usiłowali "poprawić" kapitalizm już istniejący, gdzie opracowuje się wieloletnie plany strategiczne gospodarki i roczne plany społeczno - gospodarcze, a światowej sławy ekonomista laureat Nagrody Nobla prof. Jan Tinbergen powiedział, że planowanie jest wynalazkiem XX w.
Bardzo ważnym założeniem programu Balcerowicza było więc m.in.:
- uprzywilejowanie sektora prywatnego i dyskryminowanie przedsiębiorstw państwowych i spółdzielczych, które zdaniem twórców, należy likwidować bowiem nie są w stanie przystosować się do wymagań rynku i dlatego muszą zostać sprywatyzowane,
- liberalizacja cen; państwo ograniczyło swe uprawnienia w tym zakresie tylko do ustalania nielicznych cen urzędowych (np. za energię elektryczną, gaz, energię cieplną, transport kolejowy, paliwo), pozostałe natomiast ceny powinny być ustalane swobodnie na rynku na podstawie prawa popytu i podaży,
- walka z inflacją ; uznano iż inflacja ma charakter popytowy i należy ją zahamować wprowadzając wysokie stopy procentowe na kredyty,
- całkowite otwarcie gospodarki na świat ;uchylono niemal wszystkie dotychczas istniejące bariery importu dla towarów z zagranicy,
- uruchomienie procesu przekształceń w strukturze własnościowej majątku narodowego,
- wprowadzenie wewnętrznej wymienialności złotówki,
co miało nie tylko zwiększyć zaufanie społeczeństwa do niej i stać się jedną z najważniejszych kotwic stabilizacji polskiej gospodarki.

3. Charakterystyka głównych procesów systemowych.

W ramach zmian systemowych program wprowadził:

- restrukturyzację gospodarki, która dotyczyła głównie produkcji przemysłowej ; w gospodarce socjalistycznej preferowano przemysł ciężki i duże przedsiębiorstwa państwowe. Restrukturyzacja przemysłu polega na unowocześnieniu, rozwoju przemysłu wysokiej techniki (elektronika, automatyka), rozwoju środków produkcji rolniczej, rozwoju przemysłu spożywczego i materiałów budowlanych.
- demonopolizację ; rozbijanie struktur monopolistycznych (dużych przedsiębiorstw państwowych), tworzenie tym samym warunków sprzyjających konkurencji,
- prywatyzacja ; proces oznaczający przechodzenie w gospodarce od własności państwowej do prywatnej przez sprzedaż mienia państwowego lub jego udostępnienie prywatnym osobom fizycznym i prawnym, który ma na celu podniesienie efektywności gospodarowania w skali kraju i gospodarki.
- reprywatyzacja; proces zwrotu mienia prywatnego, które po II wojnie światowej zostało upaństwowione (znacjonalizowane), w związku z nowym ustrojem państwa polskiego.

4. Omówienie cech charakterystycznych gospodarki rynkowej.


Działalność gospodarcza w Polsce prowadzona jest obecnie, jak wszyscy wiemy, w ramach gospodarki rynkowej, z której wynikają następujące zasady:
- oddziaływanie mechanizmów rynkowych na popyt, podaż i cenę, (folia-wpływ popytu i praży na cenę),
- ograniczona ingerencja państwa w życie gospodarcze (państwo ogranicza się w zasadzie do zapewnienia warunków rozwoju działalności gospodarczej),
- istnienie powszechnej wolnej konkurencji i zwalczanie monopoli,
- obowiązywanie jednolitych i stabilnych przepisów finansowych, podatkowych, celnych i innych w stosunku do wszystkich form organizacyjno - prawnych działalności gospodarczej,
- duża swoboda importu i eksportu,
- prywatna własność środków produkcji (prywatne podmioty prowadzące działalność gospodarczą).

W tym momencie prezentowane jest ćwiczenie mające na celu poznanie przez ucznia własności prywatnej na zasadzie przeciwstawienia jej własności społecznej.

I część ćwiczenia


W tym celu do zabawy proszę 10 uczniów. Na podłodze zaznaczam taśmą lub kredą prostokąt o wymiarach 2,5 m x 1 m. Wyjaśniam uczniom, iż jest to ziemia, którą wspólnie otrzymali w spadku po bogatym wujku.
W ziemi tej znajdują się samorodki złota, które też są ich wspólną własnością i na prostokąt rozsypuję 50 spinaczy, które symbolizują złoto.
Teraz wyjaśniam uczniom, iż będę od nich owo złoto skupować, płacąc w pierwszej minucie
np.0,02 zł. za uncję (1 spinacz), w następnej czyli drugiej minucie 0,05 zł. za uncję (1 spinacz).
Uprzedzam, iż nie wolno podkradać spinaczy sąsiadowi.
Jeśli nie ma pytań, na określony znak dziesiątka uczniów zajmuje miejsce w prostokącie, zbierając jak najwięcej spinaczy.
Złoto (spinacze) następnie zostają przeliczone i należność zostaje wypłacona.
Wyniki skupu zapisuję na tablicy a najoperatywniejszego ucznia nagradzam.

II część ćwiczenia


Dzielimy działkę na 10 jednakowych części (każda dla jednej osoby) i 50 spinaczy ponownie rozsypuję na duży prostokąt, wyjaśniając uczniom iż, reguły gry zmieniły się ponieważ, teraz każdy z nich otrzymał na własność swój kawałek ziemi z samorodkami złota.
Ponawiam skup złota płacąc w pierwszej minucie za uncję 0,02 zł., w drugiej minucie 0,05 zł. za uncję.
Przeliczam, wypłacam należność i nagradzam najlepszego.

III część ćwiczenia


Pytam o różnicę między I i II rundą, czyli kiedy więcej zarobili, kiedy byli bardziej spokojni, bardziej zadowoleni, kiedy tworzona jest większa wartość przy tym samym wydobyciu i czy znają prawo obowiązujące we własności prywatnej ( odpowiedź jest wnioskiem wynikającym z ćwiczenia)
Wniosek zapisujemy na tablicy (nie kradnij!).

5. Podsumowanie - pozytywne i negatywne skutki gospodarki rynkowej.


- gospodarka rynkowa zapewnia dobrobyt i wzrost stopy życiowej,
- system gospodarki rynkowej jest bardziej efektywny, dynamiczny i nastawiony na innowacyjność,
- w gospodarce rynkowej istnieje duże zróżnicowanie dochodów,
- na rynku pracy występuje przewaga podaży nad popytem, czyli bezrobocie.

Opracowanie: T. Warmowska


 
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 5.4



Ilość głosów: 5

Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Najczęściej zadawane pytania
Zasady publikacji 
Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014