Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Alina Konik
Język polski, Referaty

Zróżnicowanie współczesnej polszczyzny

- n +

Zróżnicowanie współczesnej polszczyzny

PLAN PRACY

I. WSTĘP:

1. Uwarunkowania zewnętrzne zmian w polszczyźnie lat dziewięćdziesiątych XX wieku.

II. ROZWINIĘCIE:

1. Zróżnicowanie współczesnego języka polskiego:
1.1. Przyczyny różnic w języku polskim.
1.2. Odmiany współczesnej polszczyzny.

2. Ekspansywna potoczność języka polskiego:
2.1. Polszczyzna potoczna w życiu codziennym.

3. Model polskiej grzeczności językowej.

4. Moda w języku a mody kulturowe.

5. Fascynacje reklamowe współczesnego człowieka.

6. Wartościowanie w polskich kampaniach wyborczych.

7. Język współczesnej młodzieży:
7.1. Cechy kodu ograniczonego i rozwiniętego.

8. Współczesna polszczyzna wsi.

9. Atrakcyjna amerykanizacja w kulturze i w języku polskim.

III. ZAKOŃCZENIE:

1. Język ogólnopolski jako sprawne narzędzie komunikacji społecznej.

I WSTĘP


1. Uwarunkowania zewnętrzne zmian w polszczyźnie lat dziewięćdziesiątych XX wieku.

Najdoskonalszy system znakowy, jaki stanowi każdy język etniczny, jest nierozerwalnie związany z życiem każdej posługującej się nim społeczności i nieustannie odzwierciedla wielość zmian obyczajowych, ekonomicznych, kulturowych, a zwłaszcza politycznych zachodzących w danych społeczeństwach. Każdy język natychmiast rejestruje to, co dzieje się wśród społeczeństwa, które żyje, rozwija się, pracuje, tworzy dobra materialne i kulturę duchową, często przeżywa kryzys, a nawet ginie. To wszystko ma odbicie w języku, który istnieje tak długo, jak długo żyje i działa mówiąca nim wspólnota narodowa.

Gwałtowne zmiany w Polsce, zaskakujące nas niemalże z dnia na dzień w różnych dziedzinach życia, znajdują natychmiast swe odbicie w języku polskim. Datą szczególną w historii Polski jest rok 1980. W wyniku pokojowej rewolucji Solidarności nastąpiły w naszym kraju historyczne przemiany zmieniające ustrój totalitarny na demokratyczny. Lata te odcisnęły na języku polskim ogromne piętno. Od roku 1980 historyczny przełom, swoisty okres "burzy i naporu" wraz z narodem przeżywa także i język polski. Jesteśmy świadkami zmian, które są największymi przeobrażeniami polszczyzny z całego XX wieku. "(...)Nawet II wojna światowa nie przeorała tak głęboko języka i świadomości językowej Polaków jak lata dziewięćdziesiąte kończącego się stulecia." [1] Ostatnie zmiany w języku polskim spowodowane są głównie przez czynniki zewnętrzne. Nowa sytuacja polszczyzny jest w głównej mierze wywołana przez zmiany polityczne, społeczne i gospodarcze w naszym kraju. "Drugorzędne przyczyny zmian zachodzących we współczesnej polszczyźnie tkwią w niezwykle szybkim rozwoju środków masowego przekazu, które po zniesieniu cenzury w kwietniu 1990 roku, mają właściwie niczym nieskrępowane, jeśli chodzi o typ i sposób przekazywania informacji, możliwości rozwoju i działalności.(...)Powoduje to masowe upowszechnienie języka polskiego, który w wersji mniej lub bardziej poprawnej, wysokiej lub niskiej, eleganckiej lub często niestety wulgarnej, jak również i agresywnej dociera za pomocą wielu stacji radiowych, kanałów telewizyjnych, tysięcy gazet, czasopism, często Internetu praktycznie do każdego zakątka kraju." [2] Polszczyzna w mediach to dzisiaj "tygiel stylów i różnych sposobów mówienia." [3] Media komercyjne upowszechniają sposób mówienia nakierowany na konsumpcję i na zysk płynący ze sprzedaży komunikatów językowych. Mamy zatem do czynienia z instrumentalnym traktowaniem języka polskiego, który w obecnym społeczeństwie konsumpcyjnym jest także towarem. Musimy pamiętać, że polszczyzna mediów zostawia wielki ślad w naszej komunikacji codziennej.

Polszczyzna przełomu wieków jest jak nigdy dotąd bogata w swoich odmianach, dobrze zaspokajających potrzeby komunikacyjne użytkowników, ale ciągle się zmieniająca i mająca cechy, które mogą niepokoić. Z pozytywnych cech dzisiejszej polszczyzny należy wymienić jej bogactwo leksykalne, różnorodność stylową, rozwój języków specjalistycznych, dobre zaspokajanie nowych, masowych potrzeb nominacyjnych oraz upowszechnienie różnych odmian przez rozwijające się ciągle media. Natomiast z cech negatywnych, niepokojących, należy wymienić dużą ekspansję wyrazów zapożyczonych, silną wulgaryzację języka, dezintegrację gwar polskich, obniżenie prestiżu języka literackiego, a co za tym idzie postępujące ubóstwo językowe Polaków, wreszcie dominację w środkach masowego przekazu polszczyzny kultury konsumpcyjnej.[4]

II ROZWINIĘCIE


1.Zróżnicowanie współczesnego języka polskiego.
1.1. Przyczyny różnic w języku polskim.


Łatwo zauważyć, że nie wszyscy Polacy mówią identycznie, lecz ta sama osoba może wysławiać się rozmaicie w różnych okolicznościach. Różnice w mowie poszczególnych osób i grup są spowodowane całym szeregiem czynników, z których najważniejsze to:
- Czynnik geograficzny (terytorialny) - różnice w mówieniu różnych osób mogą być uzależnione od miejsca ich pochodzenia;
- Forma wypowiedzi - porozumiewać się możemy ustnie - jest to forma podstawowa, pierwotna, lub pisemnie - jest to forma wtórna. Forma pisana jest zwykle staranniejsza dzięki temu, że tekst pisany można wielokrotnie poprawiać i korygować, co nie jest możliwe w przypadku tekstu mówionego;
- Typy kontaktu językowego i sytuacja komunikatywna. Wypowiedzi tej samej osoby mogą się różnić w zależności od:
* tego, z kim się rozmawia,
* w jakiej sytuacji ma miejsce rozmowa,
* czy rozmawiamy w sytuacjach oficjalnych, czy nieoficjalnych;
- Czynniki socjalne - na sposób organizacji tekstu wpływa środowisko, z którego się wywodzi mówiący, poziom jego wykształcenia, wykonywany zawód, wiek lub płeć;
- Cel wypowiedzi - na zróżnicowanie mowy wpływa również cel, jaki przyświeca mówiącemu w trakcie przekazywania komunikatu;

1.2. Odmiany współczesnej polszczyzny.

Uwzględniając czynniki wpływające na zróżnicowanie współczesnej polszczyzny, można wyróżnić w niej szereg odmian:
- Język polski - ze względu na czynnik geograficzny rozpada się na dwie odmiany: na język ogólnopolski i dialekty terytorialne.
- Język ogólnopolski - to wspólna dla wszystkich Polaków odmiana języka polskiego upowszechniania przez szkołę, administrację, literaturę, prasę, radio i telewizję. W zależności od sytuacji komunikatywnej każda z nich może mieć postać swobodną (potoczną, nieoficjalną) albo staranną (standardową, oficjalną).
- Postać swobodna - (potoczna) jest formą używaną przede wszystkim w celach komunikatywnych, którą posługujemy się na co dzień w sytuacjach nieoficjalnych. Postać potoczna języka mówionego jest zróżnicowana regionalnie.
- Gwara środowiskowa - to odmiana ogólnopolskiego języka potocznego o zasięgu ograniczonym do jednego środowiska wyodrębniającego się ze względu na wiek (np. gwara uczniowska, studencka), działalność społeczną (np. gwara partyjna), zainteresowania (np. gwara myśliwska, sportowa).
- Gwara zawodowa - jest odpowiednikiem gwary środowiskowej - wyodrębniająca się ze względu na wykonywaną pracę (np. gwara zawodowa górników, lekarzy).

Gwary środowiskowe i zawodowe charakteryzują się specjalnym słownictwem i frazeologią przy równoczesnym zachowaniu ogólnopolskiego systemu leksykalno - gramatycznego.

Cel wypowiedzi wpływa na taki sposób organizacji tekstu, który decyduje o istnieniu różnych stylów:
- Styl funkcjonalny - to całokształt cech językowych charakteryzujących teksty o tej samej funkcji społecznej.
- Styl artystyczny - to jedna z postaci pisanej formy języka ogólnopolskiego o przewadze funkcji poetyckiej, charakteryzująca się wielką rozmaitością środków składniowych, bogatą synonimiką i metaforyką.
- Dialekt terytorialny - to odmiana języka polskiego używana przez ludność wiejską pewnej dzielnicy kraju.
- Gwara wiejska - to mowa ludności wiejskiej ograniczona do niewielkiego obszaru, która różni się od języka ogólnopolskiego oraz od mowy ludności sąsiednich okolic określonymi właściwościami fonetycznymi i leksykalnymi.
- Gwara miejska - to mowa niewykształconej ludności miejskiej.

2. Ekspansywna potoczność języka polskiego.

Styl potoczny zyskał ostatnio miano najważniejszego stylu polszczyzny, najbardziej naturalnego i najczęstszego sposobu komunikowania się. Dowartościowania potocznej polszczyzny sprawiły dwa czynniki wzajemnie uzupełniające się. Po pierwsze, jest to wariant języka najwcześniej przyswajany przez zdecydowaną większość Polaków, oprócz tych, którzy wzrastają w otoczeniu gwarowym. A więc tego wariantu języka uczymy się we wczesnym dzieciństwie i przez całe życie posługujemy się nim w zwykłych, powtarzalnych sytuacjach życiowych. Po wtóre, styl ten niesie ze sobą podstawowy obraz świata, którym posługujemy się bez względu na wykształcenie przez całe życie. Cechą charakterystyczną polszczyzny końca XX wieku jest duża ekspansywność stylu potocznego, który jest często wykorzystywany poza codzienną, nieoficjalną komunikacją.

2.1. Polszczyzna potoczna w życiu codziennym.

Po roku 1989 w Polsce reklama stała się wszechobecna w życiu każdego Polaka. Reklama, sama będąc komunikatem o dominującej funkcji perswazyjnej, czerpie z jednej strony z bogactwa polszczyzny potocznej, z drugiej zaś wpływa na tę odmianę, dostarczając jej wielu nowych wyrazów i zwrotów, które za jej pośrednictwem wchodzą w obręb potoczności. Nowe słownictwo przenika z reklam do odmiany potocznej tym łatwiej, że często reklamuje się artykuły codziennego użytku. W warstwie językowej zasadą jest gra słowem, zabawa, przełamywanie konwencji, stereotypów, humor i prowokacja. Właśnie tutaj odgrywają ważną rolę wyrażenia potoczne - obrazowe i emocjonalne, nieobojętne dla przeciętnego odbiorcy. Ich użycie zapewnia reklamie powodzenie. [5]

Politycy zdają sobie sprawę z tego, że obecnie w Polsce należy mówić językiem politycznym, język ten powinien być konkretny, bliski życia i obywatela. Metafora potoczna w wypowiedziach współczesnych polskich polityków uwarunkowana jest dwoma czynnikami, po pierwsze, potrzebą bycia w tej samej przestrzeni językowej, co przeciętni Polacy, a po wtóre, chęcią bycia zrozumiałym, gdyż metafora potoczna znakomicie, w sposób prosty, przejrzysty, zdroworozsądkowy przybliża skomplikowane nieraz procesy i zjawiska społeczne i polityczne. Jest obrazowa, konkretna, często emocjonalna i - co najważniejsze - jest blisko przeciętnego odbiorcy, szybko do niego trafia.

Styl potoczny wykorzystywany jest zwłaszcza przez twórców reklam, dziennikarzy, polityków, ludzi kultury. Zauważa się także nadmierne wykorzystywanie niektórych wyrażeń z polszczyzny potocznej i odmian środowiskowych, co prowadzi do nowego schematyzmu i monotonii. Jest to już zjawisko negatywne, podobnie też należy oceniać upowszechnienie w wypowiedziach publicznych wyrazów środowiskowych, często wulgarnych, obraźliwych, niegrzecznych. W ten sposób upowszechnia się negatywne zachowania językowe. Autorzy tekstów w polskich mediach w pogoni za oryginalnością, ekspresją, mocnym wrażeniem nie cofają się przed nadmiernym wykorzystywaniem elementów potocznych.

3. Model polskiej grzeczności językowej.

Model grzeczności wypełniamy różnorodnie: przez zachowanie, gesty, mimikę twarzy, jednak najbardziej przez słowa - uprzejme, grzeczne, odpowiednie do wymagań sytuacji. Łamiemy normy grzecznościowe, używając słów obraźliwych, wyrazów wulgarnych, nieprzyzwoitych, agresywnych, naruszających godność naszego rozmówcy. Formuły grzecznościowe należą do szablonów językowych, są to często zwroty o wysokiej frekwencji, gdyż prawie w każdym kontakcie między rozmówcami muszą one wystąpić.

Jeżeli demokratyzuje się społeczeństwo, jeśli uproszczeniu ulegają relacje między obywatelami a władzą, która staje się demokratyczna, wówczas swoiście demokratyzuje się także język. Etykieta grzecznościowa upraszcza się. Dziś w XXI wieku można jednoznacznie stwierdzić, że nowe stosunki ekonomiczne, polityczne i społeczne wywołały duże zmiany w obyczajowości Polaków, a co za tym idzie zmieniły się normy grzecznościowe, które nierozerwalnie związane są z normami obyczajowymi. Zadaniem formuł grzecznościowych jest przede wszystkim ułatwianie komunikacji, stworzenie atmosfery sprzyjającej dobremu porozumiewaniu się. Wzmacniają one także więzi między członkami grupy, są swoistym sygnałem przynależności do danej wspólnoty, która przez system grzecznościowych nakazów i zakazów słownych chce zapewnić swoim członkom komfort komunikacyjny. Dlatego różne społeczności, realizując poszczególne zasady grzecznościowe, stworzyły wiele zwrotów: powitań, pożegnań, podziękowań, przeproszeń, życzeń, gratulacji, kondolencji, zaproszeń, zwrotów do adresata, pozdrowień itp.

Najnowsze badania dowodzą, że następuje uproszczenie grzeczności polskiej i ma to również swoje uproszczenie na płaszczyźnie językowej. Zaczyna się przyjmować nowa, uproszczona konwencja, można ją nazwać grzecznością komputerową bądź grzecznością kultury konsumpcyjną. Konwencja ta respektuje, oczywiście, główne zasady modelu grzeczności, ale jest to swoisty układ grzeczności minimalnej, uproszczonej, pozbawionej wielu treści, zwłaszcza tych świadczących o pozytywnym, życzliwym nastawieniu do partnera komunikacji. 5.

4. Moda w języku a mody kulturowe.

Zjawisko mody językowej nie ogranicza się tylko do nadmiernego używania wyrazów, lecz dotyczy sposobów zachowania językowego. Jest to rozpowszechniony w danej grupie społecznej jakiś sposób mówienia, charakteryzującym się częstym użyciem pewnych form językowych, natrętnym ich powtarzaniem, a wyraźnie odróżniających się od form używanych wcześniej. [6] Zasięg mody językowej bywa różny, gdyż występuje ona zawsze w jakiejś grupie, to grupa ją sankcjonuje, upowszechnia, dodatnio wartościuje, a członkowie grupy jej się poddają. Często zbiorowość wywiera presję, aby członkowie przyjęli dany sposób mówienia. Należy wspomnieć o ostatniej ekspansji wyrazu spoko wśród wielu milionów młodych Polaków, czy wyrazu super nadużywanego w jeszcze większej społeczności, zarówno osób młodych, jak i starszych. Należy wyróżnić również wielką frekwencję modnego elementu językowego, który jest powtarzany w bardzo wielu sytuacjach komunikacyjnych.

Do końca lat osiemdziesiątych notowano rzadkie występowanie wyrazu sorty jako przeproszenia, i nagle, za sprawą mody jego frekwencja gwałtownie wzrosła, a dziś jest to już wyraz nadużywany w języku młodych Polaków i zaczyna wypierać przepraszam oraz inne jego warianty, np. przykro mi, żałuję, wybacz. Obserwuje się częste nacechowanie emocjonalne modnych wyrażeń, które stają się nierzadko modne właśnie z powodu swej ekspresywności idącej często w parze z oryginalnością formy. Modne w języku młodzieży wyrazy: spoko, kasa, czaderski, luzacki, spadaj, down itp.. niosą z sobą różnorakie treści emocjonalne, np. negatywne czy pozytywne nastawienie do odbiorcy, wartościują rzeczywistość, wyrażają żart, humor, często nonszalancję, niekiedy są formą zabawy słownej.

Wyraz modny i nadużywany czyni największe spustoszenia w systemie stylistycznym języka polskiego. Przyzwyczaja to użytkowników języka do wygodnictwa językowego. Dzisiaj, na początku XXI wieku, słowa: "spoko", "kultowy" i "klasyczny", to jedne z najbardziej modnych wyrazów w języku polskim, używa go praktycznie cała polska młodzież. Powszechna ostatnio jest moda na luz, na swobodny styl bycia. Modę tę wzmacniają ciągle środki masowego przekazu, prezentując zachowania mega gwiazd. Często wmawia się odbiorcy, że jest całkowicie wolny, jeśli idzie o zachowanie, namawia się go do przekraczania tabu. Moda ta ma duże konsekwencje językowe przejawiające się w bylejakości mówieniu, epatowania wulgarnością i prymitywizmem językowym. Jednym z aspektów tej mody jest popularność wyrażeń potocznych w wypowiedziach oficjalnych. Elementy potoczne szeroko rozlewają się dzisiaj, na zasadzie mody w reklamach, w tytułach prasowych, w wypowiedziach polityków itd.

5. Fascynacje reklamowe współczesnego człowieka.

Po roku 1989 w Polsce reklama stała się wszechobecna w życiu codziennym Polaków. Zjawisko to drażni, denerwuje, irytuje odbiorcę, ale w sposób istotny kształtuje nasze gusty, wpływa na nasze wybory i preferencje, decydujące o naszych wyborach ekonomicznych. Reklama zostawia trwały ślad na zachowaniach językowych współczesnych Polaków. Reklamy, spotykane dosłownie wszędzie, narzucają odbiorcy, swoją wizję świata, schematyczną, prymitywną, całkowicie podporządkowaną konsumpcji.

Testy reklamowe przez swoją perswazyjność, która jest ich głównym wyróżnikiem, pełnią służebną rolę wobec postawy mieć i współczesnej konsumpcji. W ciągu zaledwie kilku lat wykształcił się w języku polskim styl reklamowy charakteryzujący się odrębnym niż w innych stylach wyborem środków językowych, ciekawym ich układem (kombinacją), oraz swoistą organizacją tekstu.[7]

Warstwa językowa współbrzmi w reklamach z warstwą wizualną i warstwą dźwiękową, nakładają się tutaj różne kody. Język jest jednak zawsze trzonem, podstawą każdej reklamy, a warstwa językowa może się stać przedmiotem analizy w izolacji od tamtych składników reklamy. Teksty reklamowe wskazują wyraźnie na preferencje współczesnego człowieka - konsumenta odnośnie cech nabywanego towaru. Pokazują jakie właściwości wyrobu są często eksponowane. Można z nich odczytać fascynacje współczesnego człowieka - nowością (nowoczesnością) wyrobu, jego związkiem z tradycją, pojmowaną jako ciągłość firmy, związkiem z naturą (naturalnością), bo "daleko odeszliśmy od przyrody i żyjemy w technopolu", skutecznością działania, komfortem i wygodą. Bardzo istotna jest również cena.

6. Wartościowanie w polskich kampaniach wyborczych.

Wśród wielu zmian zachodzących ostatnio w świadomości językowej Polaków należy dostrzec renesans retoryki, jednak nie tyle w jej tradycyjnym, dawnym rozumieniu jako "sztuki pięknego i skutecznego przemawiania", ile jako nauki o uwarunkowaniach i prawidłowościach przekonywania za pomocą tekstów słownych mówionych lub pisanych. Bardzo ważnym elementem występującym w prawie każdym ulotnym tekście wyborczym jest slogan, zazwyczaj graficznie oddzielony od reszty tekstu, specjalnie wyróżniony barwą, innym krojem czcionki. To właśnie ta część tekstu wyborczego jest najbardziej nośna informacyjnie. Slogan ma przyciągać uwagę wyborców i zachęcić ich do oddania głosu na danego kandydata. Jest to w całości wypowiedź użytkowa, nakierowana pragmatycznie a jej sens jest nierozłącznie związany z formą, podobnie jak to ma miejsce w przysłowiach, maksymach, czy kalamburach lub wierszach.

Język ulotek wyborczych oscyluje zwykle między trzema stylami: kancelaryjnym, publicystycznym i potocznym. W niektórych ulotkach mamy polszczyznę nieporadną, schematyczną, mało konkretną. Stopień nasycenia tekstów wyborczych wartościowaniem jest znaczny. Można tu wyróżnić wszystkie typy wartości: od transcendentnych, przez wartości poznawcze, estetyczne, moralne, obyczajowe, witalne, aż po odczuciowe. Przeważa wartościowanie pozytywne, ale mamy i uwidocznione wartości negatywne. Polityk, odwołując się w tekście wyborczym do wspólnoty, widzi najpierw wspólne dobro, musi się zatem uciec do wartościowania i pokazać, co - według niego - jest w rzeczywistości politycznej i społecznej dobre, a co jest złe, musi także odwołać się do systemu wartości tej grupy, do której się zwraca. Nadawca (polityk) sądzi, że w sentencjach, zawołaniach, okrzykach, a więc w sumie w sloganach, mających bardzo ogólne znaczenie, odzwierciedlona jest hierarchia wartości grupy, do której się zwraca. Zwroty te są niekonkretne, ogólnikowe, często emocjonalne i wyrażają wartości patriotyczne. Można też z nich odczytać i inne treści, na przykład stereotypy czy frustracje kandydata.

Stopień nasycenia tekstów wyborczych wartościowaniem jest znaczny. Wartościowaniu poddaje się różne elementy rzeczywistości: wspólnotę, która jest naczelnym dobrem (Polska, region, wieś, miasto, itp.), kandydata (dobry, skuteczny, mądry, działający dla dobra wspólnego), zastaną rzeczywistość społeczną, gospodarczą, polityczną, którą trzeba zmienić (jest źle, jest skandalem, to nie tak miało być), proponowaną rzeczywistość (będziemy walczyć o sprawiedliwość, zapewnimy bezpieczeństwo). Ocenie poddaje się także język kandydata i kampanię wyborczą przeciwników. Częste są odwołania do wartości patriotycznych, religijnych, także moralnych. W zachowaniach publicznych Polaków mało jest tekstów tak nasyconych wartościami. Dorównują im niektóre teksty kościelnych kazań.

7. Język współczesnej młodzieży.

Język współczesnej młodzieży wyróżniany jest na podstawie oczywistego kryterium, jakim jest wiek mówiących. Wydzielona w ten sposób odmiana języka polskiego: język ludzi młodych, jest zjawiskiem bardzo niejednorodnym. W najszerszym rozumieniu tego zjawiska, język młodzieży identyfikuje się z odmianą środowiskową, to znaczy z polszczyzną nieoficjalną używaną przez młodzież w kontaktach między sobą. Ale przecież język młodzieży to także odmiana używana w kontaktach ze starszymi, zwłaszcza z rodzicami, czy oficjalna polszczyzna na lekcjach. Od razu widzimy, jak różne są to sposoby mówienia. [8]

7.1. Cechu kodu ograniczonego i rozwiniętego.

Odmiana środowiskowa ludzi młodych jest jeszcze jednym wyróżnikiem postawy mieć, tak częstej wśród polskiej młodzieży. Odmiana ta jest równoznaczna z kodem ograniczonym. Cechą tego kodu jest ubóstwo środków językowych, ich brutalizacja, duża emocjonalność, prymitywizm wyrażania, nastawienie na rzeczy materialne, nieporadność w wyrażeniu uczuć czy przeżyć, częste używanie słownictwa erotycznego, ujmowanie wydarzeń w sposób konkretny, trudności w operowaniu słownictwem abstrakcyjnym, ujmowanie wydarzeń z perspektywy teraźniejszości. [9] Kod ograniczony wzmacniany jest polszczyzną konsumpcyjną: z reklam, filmów, kolorowych czasopism itd.

Z postawą być związany jest nierozerwalnie kod rozwinięty. Charakteryzuje się on bogactwem słownictwa, stosowaniem subtelnych rozróżnień słownych, łatwością wyrażania głębszych uczuć i nazywania wartości moralnych, ujmowaniem wydarzeń w płaszczyźnie historycznej i teraźniejszej. Płaszczyzna językowa postawy być jest wzmacniana przez literaturę piękną, teatr, ambitny film, sztuki plastyczne itp.

Współczesna polszczyzna młodzieży to współwystępowanie kodu ograniczonego, który jest właściwą odmianą środowiskową, bardzo często występującą wśród młodych, i kodu rozwiniętego, rzadziej występującego. Duża część młodzieży posługuje się tylko kodem ograniczonym, co powoduje ogromne kłopoty, np. z napisaniem dobrego wypracowania, czy ze sformułowaniem pięknej, bogatej wypowiedzi.

Niepokojącym zjawiskiem jest duża liczba wyrazów wulgarnych, brutalnych i obscenicznych. Używane są one w różnych typach kontaktu (także i przy osobach trzecich) zarówno przez chłopców, jak i dziewczęta. Znacznie ewoluowała młodzieżowa grzeczność językowa i jest ona dzisiaj jedynie sygnalizowana, często przez zwroty obcojęzyczne.

8. Współczesna polszczyzna wsi.

Wieś polska przeżywa obecnie wielki kryzys kulturalny. Tradycyjne formy kultury wiejskiej i związanego z nią folkloru zostały w znacznej mierze wyeliminowane przez wszechobecna za pośrednictwem mediów masowych kulturę popularną. Prawa ekonomiczne spowodowały zamknięcie tysięcy bibliotek wiejskich i setek małych szkół. Zamykane są domy kultury. Ośrodki te były jedynymi instytucjami krzewiącymi kulturę wysoką na wsi.

Współczesny język polskiej wsi jest zjawiskiem dynamicznym, bowiem w jego obrębie zachodzą ostatnio przyspieszone zmiany. Silnej dezintegracji zostały poddane systemy gwarowe. Konsekwentna, piękna gwara jest już dzisiaj na wsi polskiej zjawiskiem coraz rzadszym. W wielu wsiach polskich dominuje obecnie odmiana mieszana, przejściowa, niejednorodna, składa się bowiem z różnych elementów stylowych. Do języka wsi dostały się masowo nowe wyrazy z polszczyzny konsumpcyjnej. Powoli zacierają się różnice językowe między wsią a miastem.

9. Atrakcyjna amerykanizacja w kulturze i języku polskim.

Każda kultura proponuje swoje systemy wartości i znaki kulturowe, upowszechnia je i przekazuje sąsiadom jako coś pozytywnego. Oto niektóre aspekty amerykanizacji w różnych obszarach życia Polaków:
- Amerykanizacja odbija się na naszych kontaktach przez propagowanie luzu w zachowaniu i w mówieniu - wpływ na zachowania Polaków widoczny szczególnie wśród młodego pokolenia,
- A. Jest bardzo agresywna, jeśli chodzi o nowe formy świętowania, odpoczynku i zabawy - nowe okazje do świętowania wzorem amerykańskim,
- Bardzo mocno oddziałują wzorce związane ze sposobem życia Amerykanów - najważniejsza kategoria to sukces i indywidualizm, poczucie własnej wartości i niezależności,

Amerykanizacja obejmuje różne poziomy języka i zachowań komunikacyjnych. Kult ciała, młodości, "szerokiego uśmiechu" przeniknął do języka polskiego i zostawił swój ślad w postaci wielu określeń. Szczególnie ludzie młodzi chętnie przejmują luz, nieformalne podejście do drugich i bezpośredniość kontaktów.

IV. ZAKOŃCZENIE:


1. Język ogólnopolski jako sprawne narzędzie komunikacji społecznej.

Język polski jest językiem bardzo sprawnym, wyrobionym przez wieki narzędziem komunikacji społecznej. Jest w znacznym stopniu ujednolicony i znormalizowany.
Jest to język może zbyt zestandaryzowany, ale za to o bardzo szerokim, istotnie ogólnym zasięgu użycia.

PRZEMYŚLENIA

CZY NAUCZYCIELOM POTRZEBNA JEST ASERTYWNOŚĆ?


1. A. Markowski, Polszczyzna końca XX wieku, Warszawa 1992.
2. K. Mosiołek-Kłosińska, Polskie słownictwo okresu 1989-99 na tle współcz. Zjawisk kulturowych, w: Słownictwo współcz. Polszczyzny w okresie przemian, red. J. Mazur, Lublin 2000, s. 75, 78.
3. S. Gajda, Media - stylowy tygiel współczesnej polszczyzny, w: Język w mediach masowych, red. J. Bralczyk, Warszawa 2000, s.25.
4. J. Miodek, O zagrożeniach i bogactwie polszczyzny, Wrocław 1996.
5. M. Marcjanik, Polska grzeczność językowa, Kielce 1997
6. K. Ożóg, Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku, Rzeszów 2001
7. G. Sawicka, Narodziny nowego stylu, w: Przemiany współczesnej polszczyzny, Opole 1994.
8. K. Czarnecka, Uczniowska odmiana współczesnej polszczyzny w świadomości jej użytkowników, Poznań 2000.
9. M. Jędrzejewski, Młodzież a subkultury, Warszawa 1999.
 

Opracowanie: Alina Konik

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 4511
 
   Komentarze
Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 1.5



Ilość głosów: 2
  Publikacje

Nowe zasady publikacji
Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Ranking publikacji 
Najczęściej zadawane pytania
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014