AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Agnieszka Regulska, 2018-02-09
Sarnów

Zajęcia zintegrowane, Artykuły

Technologia informacyjna w edukacji wczesnoszkolnej.

- n +

Powszechna edukacja informatyczna w Polsce jest już bardzo dobrze rozwinięta. Niesie ona za sobą ożywienie dyskusji nad kształtem szkoły jutra i miejscem w niej informatyki. Szybki rozwój techniki komputerowej stwarza sytuacje, w których umiejętność posługiwania się komputerem staje się cywilizacyjną koniecznością. Dlatego stosowanie technologii informacyjnych w edukacji wczesnoszkolnej jest niezmiernie ważne. Poprzez kontakt z komputerem dziecko od najmłodszych lat oswaja się z nowoczesnym sprzętem elektronicznym, przełamuje strachu przed tym, co nowe, a następnie opanowuje podstawowe wiadomości i umiejętności w zakresie obsługi komputera, a zwłaszcza korzystania z gotowych, profesjonalnych programów. Zgodnie z nową podstawą programową szkoła ma stwarzać uczniom warunki do nabywania wiedzy i umiejętności potrzebnych do rozwiązywania problemów z wykorzystaniem metod i technik wywodzących się z informatyki, w tym logicznego i algorytmicznego myślenia, programowania, posługiwania się aplikacjami komputerowymi, wyszukiwania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł, posługiwania się komputerem i podstawowymi urządzeniami cyfrowymi oraz stosowania tych umiejętności na zajęciach z różnych przedmiotów m.in. do pracy nad tekstem, wykonywania obliczeń, przetwarzania informacji i jej prezentacji w różnych postaciach.
W ciągu ostatnich lat komputer zadomowił się na dobre niemal we wszystkich dziedzinach życia. Powszechność stosowania tego narzędzia informatyki we współczesnym życiu powoduje, że umiejętność korzystania z niego staje się nieodzownym elementem wykształcenia każdego człowieka.
Stąd zaznajamianie z komputerem winno odbywać się już na etapie nauczania elementarnego.
Wczesny kontakt w szkole z informatyką powinien przybliżyć uczniom możliwości zastosowań tej dziedziny oraz wzbudzić zainteresowanie informatyką. Oczekuje się, że wkraczający w zawodowe i dorosłe życie uczniowie będą przygotowani do podjęcia obowiązków i wyzwań. Powinni zatem poznać podstawowe metody informatyki, aby w przyszłości stosować je w praktycznych sytuacjach w różnych dziedzinach.
Elementem powszechnego kształcenia staje się również umiejętność programowania. Programowanie jest tu rozumiane znacznie szerzej niż tylko samo napisanie programu w języku programowania. To cały proces, informatyczne podejście do rozwiązywania problemu. To określenie celów rozwiązania problemów przez znalezienie i opracowanie rozwiązań, do zaprogramowania jego rozwiązania i przetestowania jego poprawności. Tak rozumiane programowanie jest częścią zajęć informatycznych od najmłodszych lat, wpływa na sposób nauczania innych przedmiotów, służy właściwemu rozumieniu pojęć informatycznych i metod informatyki. Wspomaga kształcenie takich umiejętności jak: logiczne myślenie, precyzyjne prezentowanie myśli i pomysłów, sprzyja dobrej organizacji pracy, buduje kompetencje potrzebne do pracy zespołowej i efektywnej realizacji projektów. Umiejętności nabyte podczas programowania są przydatne na zajęciach z innych przedmiotów, jak i później w różnych zawodach, niekoniecznie informatycznych.
To właśnie szybki rozwój nowych technologii stawia przed nauczycielem nowe, niespotykane wcześniej w pracy z uczniem wyzwania. Szybki i łatwy dostęp do informacji wymusza na nauczycielu nowe podejście do edukacji. Nie może być mowy o skutecznej edukacji bez zaangażowania nowych technologii. Wykorzystanie komputerów, tablic interaktywnych, odtwarzaczy multimedialnych, projektorów na lekcji, to dziś konieczność. Niestety nie wszystkie szkoły są w pełni przygotowana na taki przekaz wiedzy. Pojawienie się tablicy interaktywnej w szkole może tę sytuację zmienić. Oczywiście, samo zakupienie przez szkołę tablicy, nie sprawi, że lekcje będą od razu ciekawsze. Przede wszystkim nauczyciel musi mieć chęci i pomysły na wykorzystanie jej w trakcie lekcji. Dodatkowo musi sam sprawnie korzystać z tablicy i mieć czas na poszukanie, wybranie i przygotowanie materiałów do lekcji. Aby tak się stało, należy przeszkolić nauczycieli pod kątem efektywnego korzystania z nowoczesnych technologii.

Komputera jako jeden ze środków dydaktycznych.

Najczęściej spotykane w literaturze pedagogicznej definicje ujmują środki dydaktyczne jako przedmioty usprawniające proces nauczania – uczenia się i umożliwiające uzyskiwanie lepszych wyników nauczania. Dostarczając uczniom bodźców oddziałujących na ich zmysły, ułatwiają poznawanie rzeczywistości i praw nią rządzących, a także służą opanowaniu różnego rodzaju umiejętności. Z pewnością komputer prawidłowo stosowany w praktyce szkolnej jest w stanie sprostać wyżej wymienionym wymaganiom, a co więcej stwarza wiele nowych możliwości jego wykorzystania. Można więc go uznać za niezwykle cenny, nowoczesny środek dydaktyczny na miarę naszych czasów. Jako środek dydaktyczny komputer spełnia następujące funkcje w procesie dydaktycznym:
• aktywizująco – motywującą, jeśli wyzwala wszechstronną aktywność uczniów i pobudza ich zainteresowania;
• poznawczo – twórczą, jeśli służy jako źródło wiedzy, tym bardziej cenne, o ile uczeń korzysta z niego rozwiązując napotkane sytuacje problemowe;
• ćwiczeniową, jeśli zadania wykonywane samodzielnie przez uczniów służą utrwalaniu wcześniej poznanych wiadomości i umiejętności;
• kontrolną, jeśli podczas pracy z komputerem uczniowie poddawani są kontroli bieżącej i końcowej w celu niedopuszczenia do powstania zaległości i błędów;
• wychowawczą, jeśli stwarza dobre warunki oddziaływania na osobowość uczniów;
• terapeutyczną, jeśli umożliwia usuwanie zaburzeń rozwojowych.
Na wstępnym etapie nauczania informatyki komputer spełnia zawsze funkcje aktywizująco – motywującą, ponieważ ma duży wpływ na aktywizowanie typu lub etapu lekcji. Funkcje terapeutyczną komputer spełnia na zajęciach zespołów korekcyjno – kompensacyjnych. Zastosowanie komputera w połączeniu z tablicą interaktywną pozwala daje nam szerokie możliwości. Stojąc bezpośrednio przy tablicy nauczyciel może prowadzić lekcję, obsługiwać komputer i kontrolować pracę uczniów. Aby efektywnie korzystać z tablicy interaktywnej możemy wykorzystywać zasoby internetowe, dyski CD, samodzielne przygotowane prezentacje, e-podręczniki. W pracy z najmłodszymi wykorzystanie tablicy multimedialnej przynosi bardzo dobre efekty. Na takich zajęciach uczniowie są zaktywizowani, mają możliwość grania ręką i ciałem. Dodany element ruchu, jest ważny dla najmłodszych, bo nie muszą siedzieć cały czas w ławce. Tablicę wykorzystuje się również wykorzystywana do pisania: w liniaturze na lekcji języka polskiego czy w kratce podczas matematyki. Ponieważ tablica jest magnetyczna, to wykorzystuje ją także do przyczepiania elementów z magnesami.
Inne zalety użycia tablicy interaktywnej w klasie to:
• pozytywny wpływ na koncentrację i współpracę między uczniami;
• zwiększenie zaangażowania w lekcje;
• pomoc w skupieniu uwagi na trudniejszych zadaniach, dzięki możliwości użycia kolorowych wyróżnień;
• szybsze przygotowywanie przez nauczycieli materiałów edukacyjnych na lekcje;
• ułatwiona wymiana materiałów lekcyjnych między nauczycielami;
• częstsze korzystanie z Internetu podczas lekcji;
• zaangażowanie uczniów w przygotowanie źródeł potrzebnych na lekcje;
• ułatwienie powtarzania wiedzy i umiejętności zdobytych na poprzednich lekcjach;
• umożliwienie nagrywania lekcji w celu późniejszego ich analizowania;
• zwiększenie liczby materiałów wideo używanych podczas lekcji
• praktyczne (w praktyce pedagogicznej) użycie tablicy interaktywnej to skuteczniejszy trening niż jakiekolwiek szkolenie techniczne.
Prawidłowe wykorzystanie komputera i tablicy multimedialnej jako środka dydaktycznego wymaga od nauczyciela znajomości szeregu zasad:
• z komputera należy korzystać wtedy, gdy jest potrzebny do spełnienia określonych funkcji dydaktyczno – wychowawczych;
• treści przekazywane bądź utrwalane za pomocą komputera powinny wiązać się bezpośrednio z lekcją i jej celami;
• czas pracy powinien być dokładnie zaplanowany, tzn. z jednej strony nie nużyć nadmiarem, ale i wystarczać dla ukończenia pracy przez każdego ucznia;
• należy stosować programy mające wielopoziomową strukturę dostosowaną do różnych umiejętności intelektualnych uczących się;
• warto łączyć komputer z innymi środkami dydaktycznymi, jednakże nie należy przeładowywać lekcji ich liczbą;
• sprzęt komputerowy i zaplanowane do wykorzystania programy powinny być sprawdzone i przygotowane przed lekcją;
• nauczyciel powinien znać budowę i zasady obsługi komputera i tablicy multimedialnej jak również metodykę posługiwania się nim.

Korzyści płynące z zastosowania komputera w procesie dydaktyczno – wychowawczym na etapie edukacji wczesnoszkolnej mają bardzo szeroki wachlarz. Należą do nich:
• uatrakcyjnienie lekcji,
• „oswajanie” z komputerem,
• stymulacja motywacji uczenia się,
• dyscyplinowanie uczniów,
• wspomaganie rozwoju osobowościowego,
• indywidualizacja nauczania,
• przyśpieszenie i ułatwianie zapamiętywania,
• rozwijanie myślenia twórczego,
• uzyskiwanie lepszych wyników nauczania – uczenia się,
• diagnozowanie i terapia zaburzeń rozwojowych.

Zagrożenia pracy z komputerem.

Nie kontrolowana przez dorosłych praca z komputerem może stać się źródłem nerwic, lęków czy negatywnych postaw, ponieważ nie daje możliwości ciągłego, żywego, dwustronnego kontaktu między dzieckiem a dorosłym. Powinno się więc traktować komputer jako środek wspomagający nauczanie, gdyż nigdy nie zdoła całkowicie zastąpić nauczyciela.
Każdy nauczyciel decydujący się na wykorzystanie komputera podczas zajęć powinien zdawać sobie sprawę, że zbyt częste i długotrwałe stosowanie tego samego programu może wyrobić u uczniów pewien schemat postępowania, ograniczając w ten sposób możliwości poznawcze.
Wskazane jest, aby traktować komputer jako jeden z wielu środków wykorzystywanych w trakcie jednostki lekcyjnej. Zniechęcenie do pracy z komputerem może wywołać również korzystanie z programu przerastającego możliwości ucznia, dlatego każdy nauczyciel powinien kierować się zasadą indywidualizacji nauczania i stopniowania trudności przy doborze programów. Nade wszystko nie wolno zapominać, że zbyt długie obcowanie z tym urządzeniem technicznym nie pozostaje obojętne dla młodego organizmu, zwłaszcza dla jego wzroku.


Oprogramowania edukacyjne.

Oprogramowanie edukacyjne przeznaczone do zastosowania w klasach I-III jest dość bogate i oferta rynku stale się zwiększa. Od kilku lat dostępne są programy multimedialne, które zgodnie z założeniami edukacji wczesnoszkolnej, łączą w sobie treści z różnych dziedzin edukacji. Większość programów nastawiona jest na utrwalanie poprzez różnorodne ćwiczenia, wcześniej poznanych wiadomości lub umiejętności, ale pojawiają się inne – kształtujące nowe pojęcia, rozwijające myślenie twórcze, wyobraźnię. Dla przykładu, na lekcjach matematyki można w sposób łatwy i przyjemny doskonalić technikę rachunkową w zakresie czterech podstawowych działań, ale istnieją też programy bardzo pomocne w kształtowaniu pojęć matematycznych, np. liczby, pojęć geometrycznych. Programy edukacyjne z języka polskiego pozwalają szybko i obiektywnie ocenić ucznia wskazującego szukaną literkę, uzupełniającego wyrazy brakującymi literami czy zapisującego dyktowane wyrazy lub zdania. Użycie właściwego programu umożliwia także samodzielne redagowanie przez dzieci tekstów, doskonalenie ortografii.
Na lekcjach plastyki komputer może zastąpić z powodzeniem kartkę papieru, kredki i farby,a projektowanie samego rysunku rozwija wyobraźnię i stwarza silną motywację do twórczej pracy z komputerem. Na lekcjach muzyki można graficznie zapisać melodię, zaprezentować wysokość dźwięków, wartość nut i schematów rytmicznych na ekranie monitora. Komputer może służyć także jako generator barw i brzmień różnych instrumentów, których tonację i tempo melodii uczeń może zmieniać.
Wartość dydaktyczna programów jest jednak różna. Dobry program przeznaczony dla dzieci w młodszym wieku szkolnym powinien być nie tylko poprawny pod względem merytorycznym i metodycznym, ale także nawiązywać do doświadczeń życiowych dziecka, być atrakcyjny graficznie i pobudzać jego wyobraźnię, zawierać ciekawe i różnorodne ćwiczenia z elementami zabawy o różnym stopniu trudności, nagradzać za dobrze wykonane zadania oraz być nieskomplikowany w obsłudze.
Podstawowe kryterium efektywnego zastosowania programu edukacyjnego do wspomagania nauczania w kl. I-III powiązane jest ściśle z treściami nauczania, które w danym momencie są realizowane na lekcji. Dodatkowym czynnikiem mającym wpływ na jego optymalne wykorzystanie jest umiejętność obsługi komputera przez ucznia, ze szczególnym uwzględnieniem jego manualnych umiejętności. Jest to niezwykle istotne ze względu na zsynchronizowanie wykonania czynności w momencie, gdy uczeń zna rozwiązanie i ma je wykorzystać w programie. Na początkowym etapie komputerowego wspomagania nauczania należy stosować te programy, których obsługa jest związana z bardzo prostymi działaniami i sprowadza obsługę programów do używania klawiszy strzałek. Kolejnym etapem jest wprowadzanie nowego narzędzia obsługi programów – myszy, której precyzyjne używanie początkowo sprawia kłopoty nielicznym uczniom.
Pełny sukces można odnieść wykorzystując jedynie starannie dobrane programy edukacyjne.


BIBLIOGRAFIA:

Cz. Kupisiewicz, Podstawy dydaktyki ogólnej, Warszawa 1988, s. 213.
5. Juszczyk st. , Gruba P. „Komputer w edukacji wczesnoszkolnej „Komputer w Szkole 1997, nr 3, Warszawa
6. Skrzydlewski W. Technologia kształcenia. Przetwarzanie informacji. Komunikowanie. Poznań 1990


Agnieszka Regulska


Zgłoś błąd    Wyświetleń: 0


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.