Od ostatniej wolnej elekcji do I rozbioru Rzeczypospolitej

Klasa: IId

Cele:
Po skończonej lekcji uczeń:
- zna okoliczności powołania na tron Stanisława Poniatowskiego,
- rozumie istotę reform proponowanych przez Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz wpływ czynników zewnętrznych na niemożność przeprowadzenia reform w państwie,
- rozumie okoliczności i postanowienia konfederacji w Barze,
- potrafi wymienić prawa kardynalne i ocenić ich znaczenie,
- potrafi na mapie wskazać ziemie utracone w I rozbiorze Polski.

Metody:
- rozmowa nauczająca,
- wykład,
- elementy dyskusji,
- praca pod kierunkiem (mapka konturowa, wykres słupkowy, tekst, obraz).

Środki dydaktyczne:
- mapa ścienna "Polska w okresie rozbiorów",
- mapki w podręczniku i atlasach dotyczących I rozbioru Polski,
- mapka konturowa,
- wykresy słupkowe ukazujące dane dotyczące obszaru i liczby ludności, zagarniętej przez poszczególnych zaborców podczas I rozbioru Polski,
- wizerunek Stanisława Augusta Poniatowskiego,
- reprodukcja obrazu J. Matejki: Rejtan na sejmie warszawskim,
- fragment tekstu Marii Konopnickiej "O Panu Tadeuszu Rejtanie".

Struktura i opis lekcji:
Czynności organizacyjno - porządkowe
(powitanie, sprawdzenie listy obecności, adnotacja w dzienniku lekcyjnym)

Rekapitulacja wtórna
- Podsumuj panowanie dynastii saskiej.

Podsumowanie wypowiedzi uczniów i nawiązanie do treści nowej lekcji
- Odczytaj hasła wybierając z każdej kratki odpowiednią literę. Zapisz i wyjaśnij

G

S

P

Z

T

O

I

A

O

I

L

P

A

P

U

E

K

Y

P

A

O

I

T

A

S

N

Z

K

W

O

Z

N

K

E

L

J

R

C

J

T

Temat lekcji:
Od ostatniej wolnej elekcji do I rozbioru Rzeczypospolitej
(zapisanie tematu do zeszytów)

Wprowadzenie:
- Okoliczności powołania na tron Stanisława Poniatowskiego.
- Uczniowie zaznaczają na taśmie czasu (datę elekcji St.A.Poniatoweskiego).
wizerunek Stanisława Augusta Poniatowskiego, reprodukcja obrazu: Bernardo Bellotto, zw.Canalette, Elekcja Stanisława Augusta

Zaangażowanie:
- Omówienie reform - pierwszych lat panowania Stanisława Augusta.
- Na podstawie tekstu (str.122) wypisz na tablicy reformy pierwszych lat panowania Stanisława Augusta.
(ujednolicenie miar i wag, wprowadzenie jednolitego cła, porządkowanie miast królewskich, reforma walutowa, ograniczenie liberum veta, zezwolenie na głosowanie zgodnie ze swoją wolą posłom, reforma armii (powołano korpus Kadetów zwany Szkołą Rycerską pod komendą Adama Kazimierza Czartoryskiego)
- Państwa ingerujące w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej
(Ingerencja Katarzyny II i Fryderyka II w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej)
Uczniowie wskazują na mapie: Prusy i Rosję
mapa, atlasy
- Co było reakcją na postępowanie państw ościennych? Konfederacja barska.
a) Co to jest konfederacja?
b) Wskaż na mapie Bar?
c) Kiedy zawiązano konfederację barską?
d) Przeciwko komu i dlaczego zawiązano konfederację barską?
e) Główny cel konfederacji barskiej?
f) Jak zakończyła się konfederacja?
- Zamęt w Rzeczypospolitej wywołany walką z konfederatami wpłynął na decyzję państw ościennych o dokonaniu rozbioru. Uczniowie zaznaczają datę I rozbioru Polski na taśmie czasu.
a) Analiza mapek w podręczniku lub atlasach dotyczących ziem zabranych w I rozbiorze Polski.
dane dotyczące obszaru i liczby ludności, zagarniętej przez poszczególnych zaborców odczytaj z wykresu słupkowego
- Wpisz do tabeli informacje związane z I rozbiorem Rzeczypospolitej.

Państwo zaborcze	Ziemie zagarnięte	Obszar zaboru w tys. km2	Ludność w zaborze w mln	Ważniejsze miasta

- które państwo zagarnęło:
największy obszar -
najludniejszą krainę -
najlepiej rozwinięte gospodarczo ziemie -

b) Na mapie konturowej zaznacz ziemie odebrane Rzeczypospolitej w I rozbiorze. Ćwiczenie rozpocznij od uzupełnienia legendy do mapy.


- Przyjrzyj się reprodukcji obrazu Jana Matejki w podręczniku str. 124 i odpowiedz na pytania.

a) Jakie wydarzenie przedstawił malarz?
b) Kiedy miało ono miejsce?
c) Kogo rozpoznajesz na obrazie?
d) Jaki inny tytuł nadałbyś dziełu?
e) Jakie decyzje podjęto na sejmie rozbiorowym?

Nauczyciel czyta fragment utworu Marii Konopnickiej "O Panu Tadeuszu Rejtanie".


Podsumowanie
a) Wskazanie na mapie ściennej ziemie utracone w I rozbiorze Polski.
b) Jak oceniacie działania szlachty i króla w ostatnich latach przed I rozbiorem Polski?
c) Jak sądzisz co złożyło się na genezę I rozbioru?

Zadanie domowe
Napisz notkę biograficzną tytułowej postaci obrazu Jana Matejki.

Opracowanie: AGNIESZKA GRAJEK

Wyświetleń: 10229