Poznajemy życie roślin i zwierząt w lesie. Lekcja - wycieczka

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KL. III

Krąg tematyczny: Las jesienią

CELE:
Poznawczy - Poznanie warunków życia w lesie. Bogacenie i utrwalanie pojęć.

Kształcący - Wdrażanie uczniów do wnikliwej obserwacji oraz analizowania, porównywania wyników i wyciągania trafnych wniosków. Doskonalenie umiejętności posługiwania się termometrem.

Wychowawczy - Wdrażanie do poprawnego zachowania się w lesie;
nie niszczenie roślinności, nie płoszenie zwierząt i ptaków. Zachowanie ciszy. Wdrażanie poczucia odpowiedzialności za ochronę przyrody. Rozbudzanie przeżycia piękna lasu.

METODY:
obserwacja, poszukująco - badawcza, działanie praktyczne, impresja.

ŚRODKI DYDKTYCZNE:
notatniki, pisaki, chorągiewki, wstążki, łopatki, atlas roślin, torebki na próbki i okazy do zasuszania, termometry.

PRZEBIEG LEKCJI
Nauczyciel wcześniej przed wycieczką zbadał teren leśny, zapoznał się z jego roślinnością.

CZĘŚĆ I - w klasie przed wycieczką.
Ustalamy z uczniami cel wyprawy: "Będziemy obserwować wysokość roślin w lesie oraz badać, co i jak kształtuje warunki życia roślin i zwierząt w lesie". Pod dzisiejszą datą zapisujemy ten cel w notatnikach. Nauczyciel rozdaje potrzebne na wycieczce pomoce naukowe i sprawdza, czy uczniowie przynieśli z domu zapowiedziane wcześniej przybory.

CZĘŚĆ II - na wycieczce.
1. Droga do lasu.
W drodze do lasu uczniowie przypominają zasady zachowania się w lesie: nie płoszyć zwierząt i nie zakłócać ciszy leśnej hałasem.
Należy mówić półgłosem.
2. Wejście do lasu jak najcichsze. Chwila w nieruchomej postawie: wsłuchiwanie się w ciszę lasu, nasłuchiwanie jego odgłosów.
3. Prowadzenie badania.
- siłę wiatru uczniowie obserwują z pomocą chorągiewek i wstążek (często nauczyciele stosują w tym celu sypanie piasku, ale jest to niebezpieczne ze względu na możliwości zaprószenia oczu),
- glebę z pola porównujemy z glebą w lesie (torebki z próbkami),
- dokonują pomiaru temperatury, zapisują w notesach, obserwują, jakie jest nasłonecznienie w polu, a jakie w lesie.
4. Obserwacja. Wprowadzenie pojęć: piętra lasu, runo, podszyt, ściółka. Szkicowanie przez uczniów pod kierunkiem nauczyciela warstwowej budowy lasu. Oglądanie kory drzew uszkodzonej przez szkodniki.
Obliczanie wieku drzew.
5. Przykładowe pytania nauczyciela i odpowiedzi uczniów. Kierowanie rozmową w taki sposób, aby uczniowie zainteresowali się bliżej życiem lasu i zadawali sami na ten temat pytania.
- Co żyje w lesie?
Różne zwierzęta czworonożne, takie jak: lisy, wilki, niedźwiedzie, sarny, jelenie, zające, dziki, jeże, borsuki; zwierzęta dwunożne ze skrzydłami, takie jak ptaki: dzięcioły, strzyżyki, sowy, mysikróliki, sójki, drozdy, czyżyki, dudki, kukułki.
Rosną drzewa, krzewy, trawy, mchy, paprocie.
- Co potrzebne jest roślinności do życia?
Wykorzystując wiedzę zdobytą podczas hodowli roślin doniczkowych uczniowie odpowiadają: gleba, słońce, powietrze, odpowiednia temperatura, woda, pokarm.
- Co wpływa na warunki życia w lesie?
Wiatr, opady, nasłonecznienie, temperatura.
6. Zabieranie materiałów roślinnych do klasowej "skrzynki skarbów".
7. W drodze powrotnej uczniowie starają się odpowiedzieć na postawione im wcześniej pytania:
- W polu wieje silniejszy wiatr niż w lesie.
- W lesie kołyszą się tylko wierzchołki drzew i łopocą listki.
- W upalny dzień temperatura jest w polu wyższa niż w lesie.
- W lesie jest ciemniej. Korony drzew zasłaniają dopływ słońca.
- Gleba pola ma mniej wilgoci niż gleba z lasu, bo nagrzewa ją i wysusza słońce.
- W lesie pod mchem gleba jest mokra, bo tam nie dochodzą promienie słoneczne, a mech gromadzi wodę.
8. Rozmowa z uczniami na temat lekkomyślnego zachowywania się ludzi w lesie (hałas, niszczenia runa leśnego, łamanie gałęzi drzew, podczas grzybobrania niszczenie (kopanie) grzybów niejadalnych, pozostawienie szkła, palenie ognisk, rzucanie niedopałków papierosów, zaśmiecanie lasu itp.)

CZĘŚĆ III - w klasie po wycieczce.
1. Po powrocie do klasy uczniowie na podstawie notatek opisują wygląd lasu i analizują warunki życia w lesie, porównując je z warunkami życia w polu i wyciągają odpowiednie wnioski, które notują w zeszytach.
2. "Życie roślin w lesie i w polu zależne jest od warunków atmosferycznych. Gleba w polu nagrzewa się w ciągu dnia szybciej niż w lesie, ale też i szybciej stygnie, a w lesie jej ciepłota utrzymuje się dłużej. Kiedy kolejne dni lata są upalne, wtedy łatwiej żyć roślinom w lesie, bo z gleby nie wyparowuje woda i rośliny nie usychają. Natomiast przy średniej temperaturze powietrza drobne rośliny lepiej rosną w polu, gdyż mają dużo światła. Gleba w polu w dzień ma wyższą temperaturę niż w lesie, dzięki temu mogą szybciej rosnąć.
Zwierzęta lubią mieszkać w lesie, bo las chroni je przed niebezpieczeństwem i dostarcza pożywienia. Z pola zwierzęta wypłaszane są przez rolników".

PRACA DOMOWA
Napisz lub narysuj, co podczas dzisiejszej wycieczki najbardziej cię zainteresowało. Przygotuj do wysuszenia rośliny, które zebrałeś dzisiaj w lesie.
 

Opracowanie: mgr Alina Sowa

Wyświetleń: 10802