Zasady szybkiego czytania i notowania

Scenariusz lekcji z edukacji czytelniczej i medialnej

Cele lekcji:
- kształcenie umiejętności szybkiego czytania ze zrozumieniem.
- utrwalanie umiejętności pracy w grupie
- zapoznanie z zasadami szybkiego czytania
- zapoznanie ze sposobem sporządzania notatki nielinearnej

Metody i formy pracy:
Praca indywidualna, praca w grupach,instruktaż nauczyciela.

Środki dydaktyczne:
Plansze "Budowa mózgu", "Ruchy gałki ocznej osoby czytającej wolno oraz osoby czytającej szybko", "Plansza z notatką w formie mind map. Ponadto: kartki z tekstem dla każdego ucznia (z czasopisma Wiedza i Życie, stoper, patyczki z kolorowymi końcówkami, kartki szarego papieru, odbitki xero różnych map myśli, kolorowe markery.

Przebieg lekcji:
# Wprowadzenie
Czytanie, mimo rozwoju multimedialnych źródeł informacji wciąż jest istotnym sposobem zdobywania wiedzy oraz powszechną formą rozrywki. Jednak coraz szybsze tempo życia sprawia, że mamy za mało czasu, aby przeczytać i zapamiętać wszelkie potrzebne nam informacje. Najwięcej informacji do przeczytania mają uczniowie i studenci. Z każdego przedmiotu podręcznik oraz cała lista lektur i opracowań. Dlatego warto nauczyć się czytać szybciej.
# Przedstawiamy planszę: Budowa mózgu
Czy wiecie z czego składa się mózg?
- z dwóch półkul: prawej i lewej.
Nauczyciel objaśnia, na podstawie planszy, za co odpowiada lewa, a za co prawa półkula.
Prawa: twórczość, intuicja, wyobraźnia, przestrzeń, kolory, rytm, emocje, kojarzenie, rozpoznawanie twarzy.
Lewa: logika, zdolności matematyczne, analiza, kolejność, słowa, liczby, szczegóły.
W wyniku integracji obydwu półkul, możliwe jest szybkie czytanie oraz zapamiętywanie.

# Ćwiczenie
Każdy uczeń dostaje kartkę z drukowanym tekstem z czasopisma np. Wiedza i Życie. Ważne, aby to był tekst popularnonaukowy. Najpierw kładziemy kartki tekstem do dołu, aby uczniowie wcześniej nie przeczytali. Informujemy, że tekst ma np. 500 słów. (przed lekcją nauczyciel liczy ile słów ma tekst i przygotowuje 10 pytań do tekstu). Następnie uczniowie czytają tekst, nauczyciel mierzy czas ze stoperem. Kto pierwszy przeczyta - ręka w górę. Uczniowie mogą sami sobie liczyć czas - ze stoperem w telefonie komórkowym.
Na koniec ćwiczenia podajemy wzór na obliczenie ile słów na minutę czytamy:

Liczba słów w tekście
------------------------------- * 60 = liczba słów przeczytanych w ciągu minuty
czas (w sek.)

Każdy uczeń oblicza ile czyta słów na minutę.
Następnie uczniowie ponownie odwracają kartki, tak, aby zakryć tekst. Nauczyciel zadaje pytania do tekstu, w celu sprawdzenia stopnia zrozumienia treści. Pytań jest 10. Za każdą prawidłową odpowiedź - 1pkt. W zależności od tego na ile pytań odpowiedzieli - tyle mają procent rozumienia tekstu.

To ćwiczenie ma uświadomić uczniom, ile czasu można zaoszczędzić, gdy czytamy szybko.
# Na podstawie planszy "Ruchy gałki ocznej osoby czytającej wolno oraz osoby czytającej szybko.", nauczyciel omawia jak porusza się oko w czasie czytania. Następnie omawia złe nawyki, które przeszkadzają czytać szybko:
1. Zatrzymywanie wzroku na każdym wyrazie (a przecież aż 80% receptorów oka odpowiada za widzenie peryferyjne) - możemy więc ogarniać wzrokiem po kilka wyrazów.
2. Regresja - powracanie wzrokiem do już przeczytanych fragmentów.
3. Błądzenie wzrokiem po kartce - tego unikniemy czytając ze wskaźnikiem.
4. Subwokalizacja - powtarzanie w myśli czytanych wyrazów. To bardzo spowalnia czytanie. Nauczyliśmy się czytać wg schematu: widzę - słyszę - rozumiem. Natomiast powinniśmy czytać jak Japończycy: widzę - rozumiem., gdyż ich alfabet składa się z symboli.
5. Należy czytać ze wskaźnikiem np. ołówek, palec, patyczek. Ponieważ oko zwykle podąża za przedmiotem poruszającym się, ułatwia to skupienie wzroku na tekście.

# Ćwiczenie
Rozdajemy uczniom patyczki z kolorowymi końcówkami (kolor - aby pobudzić prawą półkulę)
Uczniowie mają za zadanie przeczytać tekst (ten, który dostali na początku lekcji) przy pomocy patyczków - wskaźników. Przesuwają patyczki pod I szym wersem i wracamy do II - go, itd.
Czy czytanie w ten sposób jest łatwiejsze?

# Ćwiczenie - jak uniknąć subwokalizacji?
W czasie czytania tekstu, wystukujemy rytm. Ma to na celu tłumienie wypowiadania słów metodą centralnych zakłóceń mowy. Należy wystukiwać rytm prawą ręką, a lewą wskazujemy tekst. Rytm nie może być wolny. Schemat rytmu można przedstawić następująco:

- - / - - / - / -

kropka oznacza krótkie stuknięcie, kreska długie.
Uczniowie wykonują to ćwiczenie, korzystając z wcześniejszych tekstów.

#Notatki
Notatka to krótki tekst, uwaga, spostrzeżenie zapisane w celu zapamiętania informacji.
Dziś skupimy się na nowoczesnej formie notatki: mind map.
Nauczyciel omawia zasady sporządzania map myśli. (wg planszy)

#Ćwiczenie
Dzielimy klasę na 4 - osob. grupy. Rozdajemy kolorowe markery, kartki papieru, przykładowe mapy myśli. Uczniowie sporządzają mapy myśli na temat biblioteka, szkoła, dom.

# Zakończenie lekcji
Grupy prezentują swoje mapy myśli na forum klasy.

 

Opracowanie: Marzena Rymiszewska

Wyświetleń: 4602