Komputer i humanista

Dynamiczny rozwój nowoczesnych środków komunikacji międzyludzkiej spowodował widoczne ograniczenie tradycyjnych sposobów komunikowania się. Czy to oznacza ,że dla tradycyjnej humanistyki nadszedł koniec? Czy zwykła książka powinna ustąpić miejsca bezdusznej maszynie zwanej komputerem? Bynajmniej. Chodzi tylko o to, żeby nauczyć się mądrze korzystać z informatyki. A komputer uczynić sprzymierzeńcem w edukacji humanistycznej.

Ważną rolę w tym zakresie powinna odegrać szkoła a zwłaszcza nauczyciele, którzy coraz odważniej podchodzą do zagadnienia łączenia wiedzy z różnych przedmiotów. Przybywa więc w szkołach specjalistów nie z jednego lecz kilku przedmiotów. A tworzone przez metodyków zespoły przedmiotowe jako swój podstawowy cel wyznaczają zazębianie treści -umiejętność wielokrotnego wykorzystania wiedzy raz zdobytej.

Znakomitym środkiem pomagającym w międzyprzedmiotowym łączeniu wiedzy jest komputer.

Przy jego pomocy uczeń z łatwością zdobędzie wiadomości i przeniesie je z jednego przedmiotu na drugi.

Wiedza zdobyta na temat epoki elżbietańskiej na lekcjach historii łączy się z treściami o szekspirowskim teatrze omawianymi na języku polskim. Natomiast Szekspir poznany na lekcji języka angielskiego zostanie przywołany przez polonistę, historyka, nauczyciela sztuki, czy instruktora kółka teatralnego. Jeśli do tego dodamy informatyka, który na przykładzie z Szekspira pokaże jak działa translator, encyklopedia multimedialna, wybrany program komputerowy czy Internet- wiedza o XVI-wiecznym twórcy i jego dziełach przestanie być jedynie archiwalnym poznaniem.

Informatyka daje znakomitą okazję uatrakcyjnienia zajęć humanistycznych. Odpowiednie wykorzystanie komputera tworzy nowy wzorzec procesu dydaktycznego. A nauczyciel filolog, humanista, nie musi patrzeć z zazdrością na dysponujących ogromnymi zasobami technicznych środków dydaktycznych fizyków, chemików, techników czy biologów.

Jednak, aby umiejętnie wykorzystać możliwości, jakie dają multimedia i Internet, trzeba je dobrze poznać. Jest to niezbędny warunek powodzenia jakichkolwiek, nawet najskromniejszych prób pracy z nimi.

W wielu szkołach tworzy się biblioteki multimedialne, gromadzi ukazujące się na rynku programy, a łącze Internetu udostępnia się nie tylko w czasie lekcji informatyki. Warto więc sięgnąć po "to", co dla młodego człowieka, ucznia szkoły ponadpodstawowej stało się znaczącym elementem codzienności.

Humanista może z powodzeniem wykorzystać sposoby gromadzenia informacji, szybkość jej zdobywania i przyswajania oraz atrakcyjność wizualną, jakiej nie gwarantuje żadne inne medium. Nie należy obawiać się, że komputer zastąpi tradycyjną książkę na przykład w procesie przyswajania tekstu literackiego. Czytanie dzieł na ekranie jest i niewygodne i chyba mało zajmujące. Nie znaczy to jednak, że niemożliwe. Na internetowych stronach poświęconych na przykład Szekspirowi znajdziemy kompletne wydanie jego dzieł, ale zapoznanie się z nimi kosztowałoby majątek i chyba nie byłoby najciekawsze.

Może lepiej pokazać uczniowi jak utworzyć: komputerową bazę danych, zbudować prezentację, napisać notatkę lub referat, czy skorzystać z translatora tekstu.

Szekspir wydaje się być doskonałą okazją udowodnienia uniwersalności- także w dydaktyce opartej na komputerze.

W ostatnich kilku latach pojawiło się na rynku wiele różnorodnych programów komputerowych. Można je podzielić na rozrywkowe i edukacyjne. Do pierwszych należy zaliczyć gry komputerowe, do drugich natomiast wszelkiego rodzaju atlasy, encyklopedie, leksykony oraz programy do nauki języków obcych.

Najważniejszą rolą wszystkich programów multimedialnych jest wspomaganie procesu dydaktycznego. Komputerowe programy mają dodatkową zaletę - uczą także korzystania z zasobów informatyki.

Potrzebę prezentowania szklonej wiedzy w formie odmiennej niż podręcznik czy tom encyklopedii już dawno udowodniono. Problemem pozostaje natomiast umiejętna selekcja materiału, dostosowanie go do potrzeb odbiorcy, powiązanie z pokrewnymi dziedzinami i, a może przede wszystkim zapewnienie atrakcyjności przekazu.

Może warto poszperać i przygotować kilka lekcji trochę innych. Niech niżej zaproponowane stanowią początek listy zajęć dotyczących Szekspira, które mogą być wykorzystane przez nauczycieli w gimnazjum.

Scenariusze lekcji

Język polski

Propozycje lekcji języka polskiego tu zaprezentowane są ściśle podporządkowane celom edukacyjnym określonym przez Podstawę programową przygotowaną do 3-tetniego gimnazjum.

Dobór treści i tekstów dokonałam po przeanalizowaniu kilku programów (Język polski - To lubię; Naucz się dziwić; Do Itaki; Ślad na fali; Świat w słowach i obrazach;) a kryterium ostatecznie porządkującym także tok zajęć była chęć przedstawienia uczniom tradycji kultury europejskiej inarodowej.

Lekcje o Szekspirze ujęte zostały w programie klasy pierwszej gimnazjum. Zajęcia z polskiego koncentrują się na omówieniu "Romea i Julii" i składają się na cykl lekcji poświęconych teatrowi.

Zaprezentowany tu scenariusz jest jedną z kilku lekcji dotyczących tragedii.

W przypadku mojej realizacji wystąpiła następująca kolejność:

Lekcja 1.
Temat: Historia głównych bohaterów dramatu Szekspira pt. "Romeo i Julia"

Lekcja 2.
Temat: "Rzeźbimy" Romea i Julię- próba charakterystyki szekspirowskich postaci.

Lekcja 3.
Temat: Najsłynniejsza miłość świata- dlaczego skończyła się tragicznie?

Lekcja 4.
Temat: Pośmiertne(!) życie Romea i Julii

Lekcja 5.
Temat: Dlaczego nieszczęśliwa miłość kochanków z Werony wciąż inspiruje artystów różnych dziedzin sztuki? Dyskutujemy.

Lekcje w gimnazjum o Szekspirze proponuje program eduSeeka: http://eduseek.ids.pl/artykuly/artykul/ida/1868

Język angielski

Lekcje języka angielskiego w gimnazjum w swoich treściach programowych zawierają zagadnienia związane z Szekspirem. Ilość godzin dla danej klasy zagwarantowana programem wymusza określone opcje. W klasach z dwoma godzinami j. angielskiego tygodniowo lekcje o Szekspirze ogranicza się do jednej lub dwóch w roku [poziom tekstów i ćwiczeń będzie dostosowany do umiejętności uczniów]. Natomiast w klasach kontynujących naukę angielskiego po szkole podstawowej lub wzmocnionych trzecią, czwartą a nawet piątą godziną w tygodniu tematy wokół Szekspira mogą być rozszerzone.

Lesson 1
What do we know about Shakespeare?

Lesson 2
How do you find information? Shakespeare biography.

Lesson 3
Shakespeare- quize

Oczywiście praca o Szekspirze dla polonisty czy anglisty to tylko przykład wykorzystania ogromnej wiedzy dostępnej w sieci. Lekcje to także początek współpracy humanisty i komputera.
 

Opracowanie: mgr Izabela Weber-Sobiech

Wyświetleń: 832