Zabawa jako forma aktywności dziecka

Już od wieków zabawa uznana jest za podstawową formę aktywności dziecka. Zabawy przygotowują dziecko do dalszego życia. Zaspokajają potrzeby aktywności oraz poznawania rzeczywistości. Kształtują i rozwijają zmysły dziecka, wzbogacają jego wyobraźnię i życie uczuciowe, wpływają na rozwój społeczny. W zabawie kształtują się zadatki moralności, dzielności i przedsiębiorczości. Zabawy rozwijają myślenie, pamięć, spostrzegawczość, uwagę, orientacje, wyobraźnię i inteligencję twórczą. Rozwijają poczucie estetyki, uczą wytrwałości. Rozwijają poczucie koleżeństwa, przyjaźni i solidarności. W zabawach i grach zespołowych dziecko dostrzega konieczność podporządkowania się regułom. Uczy się nie tylko wygrywać, ale i przegrywać. Zabawy rozwijają także sprawność fizyczną dziecka. Ćwiczą mięśnie, usprawniają działanie systemu nerwowego. Poprzez aktywność zabawową dziecko rozwija swój umysł, rozszerza swoje doświadczenia, doskonali swoje sprawności i umiejętności psychiczne oraz fizyczne, rozwija się intelektualnie i emocjonalnie. Zabawa wtedy jest dobra – atrakcyjna, gdy jej treść wzbudza w dzieciach zainteresowanie, przykuwa uwagę, budzi chęć do wzięcia w niej udziału, dostarcza radości i emocji. Zabawa musi być swobodna, do zabawy nie wolno dziecka zmuszać. Z chwilą, gdy dziecku coś nakazujemy, przestaje być to zabawą. Wybór tematu, dobór współtowarzyszy oraz przebieg zabawy powinny zależeć od dziecka. Trudno sobie wyobrazić dzieciństwo bez zabawek i zabawy. Zabawa i zabawki towarzyszą dziecku od pierwszych tygodni życia. Stanowią nieodzowną pomoc w wychowaniu dziecka. Znaczenie zabawy i zabawek dla rozwoju dziecka nie zmniejsza się ani u dziecka chorego, ani u dziecka zdrowego. Chore dziecko nie może być pozbawione zabawy i zabawek. W tym zakresie musi mu przyjść z pomocą dorosły, gdyż chore dziecko nie może zawsze potrafi samodzielnie zorganizować sobie zabawę. Przebieg i rodzaj zabawy jest uzależniony od wieku dziecka, jego zainteresowania, stanu zdrowia, zaleceń lekarza, postawy oraz umiejętności osoby opiekującej się dzieckiem. Nie powinno się ograniczać zabawy chorego dziecka tylko do bawienia się lalką lub misiem, do oglądania telewizji, słuchania radia, czytania książek.

Dzieci maja wrodzoną potrzebę eksperymentowania. Repertuar ich zabaw stanowi jednocześnie spis różnych naturalnych okazji do uczenia się. One dobrze wiedzą, że aby się czegoś nauczyć należy próbować. Nie znane zachęca je do działania i intryguje, zaś sama możliwość eksperymentowania stanowi dla nich nagrodę. Każdego dnia dziecko dokonuje kilkudziesięciu eksperymentów. Niektóre z nich przyprowadzane są bardzo świadomie i z dużą precyzją, wymagają wysiłku, przewidywania skutków i uświadomienia sobie różnych intencji własnego dziania. Inne są raczej przypadkowe i z naszego punktu widzenia niemądre, gdyż zapominamy, ze próbowanie i ćwiczenie czegokolwiek może być również atrakcyjne dla dziecka. Podczas zabawy możemy zaobserwować genialną pomysłowość dziecka. Zacierają się granice pomiędzy wyobraźnią, inteligencją, intuicja, poczuciem humoru oraz wdziękiem fizycznym. Jego "dusza i ciało" zaangażowane są w bawienie się, dlatego tak nas olśniewa i zachwyca widok bawiącego się dziecka. Dzieci podczas zabawy sprawdzają i rozwijają swoje zdolności, kształtują tożsamość i budują konieczny w życiu szacunek dla siebie.

Opracowanie: Wiesława Przybyłkiewicz

Wyświetleń: 1114