In mundo naturae et medicinae - ćwiczenia w konstruowaniu zdań w czasie praesens, imperfectum, perfectum

Scenariusz zajęć z języka łacińskiego dla klas o profilu przyrodniczym lub medycznym

Cele lekcji:
- ćwiczenie umiejętności korzystania ze źródeł informacji: słownika, vocabularium tematycznego, tablic gramatycznych
- ćwiczenie umiejętności praktycznego wykorzystania zdobytych wiadomości
- kształtowanie umiejętności pracy zespołowej
- ćwiczenie umiejętności prawidłowego budowania zdań oznajmujących w gramatyce łacińskiej
- poznanie słownictwa łacińskiego związanego z przyrodą oraz elementami medycyny
- powtórzenie wiadomości o poznanych formach fleksyjnych.

Metody:
- gramatyczno - tłumaczeniowa
- praca w grupach
- prezentacja wypracowanych zadań

Materiały dydaktyczne:
- słownik łacińsko - polski
- vocabularium tematyczne przygotowane przez nauczyciela (załącznik nr 1)
- duże tablice gramatyczne umieszczone w centralnej części sali lekcyjnej

Czas trwania: 2 godziny lekcyjne

Przebieg zajęć:
1. Czynności wstępne: powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności.
2. Wprowadzenie tematu:
- nauczyciel omawia cele i sposób pracy na lekcji, prosi uczniów o przypomnienie charakterystycznych cech zdania łacińskiego oraz zapisu form podstawowych rzeczowników, przymiotników i czasowników.
3. Organizacja pracy:
- nauczyciel dzieli klasę na trzy duże grupy różnicując je odpowiednimi kolorami.
- każda grupa będzie pracować nad zdaniami w innym czasie: praesens, imperfectum, perfectum,
- uczniowie wewnątrz grupy będą pracować w parach, następnie w grupkach czteroosobowych
- nauczyciel przekazuje dwuosobowym grupom vocabularium (zestawienie słownictwa o tematyce przyrodniczo-medycznej) na podstawie którego uczniowie będą wykonywać ćwiczenia:

Ćwiczenie 1:
Uczniowie siedzący w parach układają dwa krótkie zdania zawierające słownictwo z vocabularium. Zdania muszą spełniać pewne warunki:
- orzeczenie w określonym czasie na końcu zdania,
- podmiot na początku zdania,
- zdanie zbudowane maksymalnie z czterech słów.
Czas na wykonanie zadania: 5 min.
Uczniowie zapisują zadania na 2 karteczkach: na jednej są zdania w języku polskim (lingua Polona), na drugiej ich łacińskie odpowiedniki (lingua Latina). Pracują w taki sposób, aby nie usłyszała ich para z tyłu. Nauczyciel w trakcie wykonywania zadania kontroluje i sprawdza poprawność tworzonych zdań.
Po wykonaniu ćwiczenia siedzące obok siebie pary wymieniają się polskojęzyczną wersją zdań. Przez kolejne pięć minut tłumaczą zdania otrzymane od sąsiedniej grupy. Po upływie przeznaczonego na zadanie czasu, obie pary porównują zdania, starają się poprawić ewentualne błędy.
Ćwiczenie 2:
Uczniowie pracują w czteroosobowych grupach złożonych z osób, które wspólnie pracowały nad zadaniem poprzednim. Z krótkich zdań wypracowanych wcześniej w parach, powinni zbudować dwa dłuższe z wykorzystaniem zaproponowanych przez nauczyciela spójników. Starają się pracować tak, aby nie usłyszała sąsiednia grupa.
Czas na wykonanie zadania: 5 min.
Nauczyciel kontroluje wykonanie zadania, sprawdza poprawność tworzonych zdań.
Po wykonaniu ćwiczenia sąsiednie "czwórki" uczniów wymieniają się łacińską wersją zdań. Przez kolejne pięć minut tłumaczą zdania otrzymane od sąsiedniej grupy na język polski. Po upływie przeznaczonego na zadanie czasu, każda grupa prezentuje głośno na forum klasy swoje tłumaczenie.
4. Podsumowanie pracy na lekcji:
- Po prezentacji wszystkich zdań, nauczyciel podsumowuje pracę uczniów, omawia najczęściej pojawiające się błędy i potyczki językowe.
- Najciekawsze zdania są zapisywane i omawiane na tablicy.
- Na zakończenie lekcji nauczyciel omawia pracę domową: wybrać dowolne z utworzonych w czasie lekcji zdań i wyrazić je w konstrukcji accusativus cum infinitivo.


(załącznik nr 1)
VOCABULARIUM:

NOMINA SUBSTANTIVA:
aegrotus, i - chory
ala, ae - skrzydło
allium, ii - czosnek
aqua, ae - woda
caelum, i niebo
casa, ae - chata
cervus, i - jeleń
ciconia, ae - bocian
columba, ae - gołąb
cycnus, i - łabędź
discipulus, i - uczeń
elephantus, i - słoń
folium, ii - liść
formica, ae - mrówka
herba, ae - zioło
hortus, i - ogród
lupus, lapus - wilk
medicus, i - lekarz
mixtura, ae - mieszanka
morbus, i - choroba
nasus, i - nos
oculus, i - oko
pinus, i - sosna
planta, ae - roślina
populus, i - topola
siccum, i - sok
silva, ae - las
taurus, i - byk
tilia, ae - lipa
tuba, ae - róg, trąba
ursus,i - niedźwiedź
urtica, ae - pokrzywa
via, ae - droga

NOMINA ADIECTIVA:
altus, a, um - wysoki
bonus, a, um - dobry
longus, a, um - długi
magnus, a, um - duży
parvus, a, um, - mały
pulcher, chra, chrum - piękny
sanus, a, um, - zdrowy
tener, era, erum - delikatny
varius, a, um - różny


PRAEPOSITIONES:
Z Acc.:
ad - do
ante - przed
contra - przeciw
extra - poza
in - do
per - przez
post - po

Z Abl.:
a, ab- przez, od
cum - z kimś
de - o kimś
e, ex - z czegoś
in - w
prae - przed
sine - bez

VERBA:
audio, audire, audivi, auditum - słuchać, słyszeć
bibo, bibĕre, bibi, potum - pić
cresco, crescĕre, crevi, cretum- rosnąć
divido, dividĕre, divisi, divisum - dzielić
do, dare, dedi, datum - dać
doceo, docēre, docui, doctum - uczyć
finio, finire, finivi, finitum - kończyć
habeo, habēre, habitum - mieć
misceo, miscēre, miscui, mixtum - mieszać
nutrio, nutrire, nutrivi, nutritum - odżywiać
sano, sanare, sanavi, sanatum - leczyć
sto, stare, steti, staturus - stać
sum, esse, fui - być
sumo, sumĕre, sumpsi, sumptum - przyjmować
 

Opracowanie: Urszula Tylicka

Wyświetleń: 1344