Program koła ortograficznego "Z ortografią na Ty" dla uczniów klas I - III

Wstęp

Nieodzownym składnikiem wykształcenia współczesnego człowieka jest wysoki poziom umiejętności posługiwania się językiem polskim w mowie i piśmie. Dlatego jednym z podstawowych zadań szkoły jest nauczenie dzieci poprawnego mówienia i pisania. Integralną częścią procesu poprawnego pisania jest opanowanie ortografii. Umiejętność tę kształtuje się poprzez systematyczną, planową i wytrwałą pracę z uczniami w ciągu całego okresu nauki szkolnej.

Praca nad prawidłowym opanowaniem ortografii wymaga wiele trudu i wysiłku zarówno ze strony ucznia jak i nauczyciela. Jej skuteczność zależy jednak od wielu czynników do których należą:

- stopień zaawansowania analizy i syntezy słuchowo - wzrokowej,
- koordynacja wzrokowo - ruchowa i orientacja przestrzenna,
- koncentracja uwagi, pamięci,
- tempo i technika czytania,
- zdolność logicznego myślenia,
- znajomość zasad ortograficznych i gramatycznych,
- właściwa organizacja i atmosfera pracy.

Nabycie umiejętności poprawnego pisania w toku pierwszych lat nauki szkolnej umożliwia dzieciom zdobywanie wiedzy na kolejnych etapach kształcenia. W klasach młodszych uczniowie mają większe lub mniejsze kłopoty z poprawnym pod względem ortograficznym zapisem wyrazów. Niechętnie wykonują dodatkowe ćwiczenia, które często są dla nich monotonne i nudne,
a ortografia wydaje im się bardzo trudna. To właśnie skłoniło mnie do zorganizowania i prowadzenia koła ortograficznego dla dzieci klas nauczania zintegrowanego oraz napisania tego programu.

Koncepcja programu

Opracowany program przeznaczony jest dla uczniów nauczania zintegrowanego, którzy chcą rozwijać swoje umiejętności w zakresie ortografii. Uczestnictwo w zajęciach umożliwia dzieciom przezwyciężanie trudności w pisaniu i prowadzi do wyrobienia nawyku ortograficznego oraz wdraża uczniów do samokontroli i samooceny.
W programie zawarte są cele kształcenia oraz procedury ich osiągania, tematyka zajęć, środki dydaktyczne i przewidywane osiągnięcia uczniów. Program realizowany jest na zajęciach koła ortograficznego, raz w tygodniu.

Cele programu

Cele ogólne:

- budzenie i rozwijanie zainteresowań uczniów ortografią,
- opanowanie zasad ortograficznych i właściwe ich stosowanie w pisowni,
- wykształcenie spostrzegawczości ortograficznej, polegającej na łatwości zauważania błędu w zapisie,
- uświadomienie uczniom konieczności nauki ortografii i przestrzegania zasad ortograficznych.

Cele szczegółowe:

- zaznajamianie uczniów z regułami ortograficznymi i właściwym ich stosowaniem,
- utrwalanie materiału ortograficznego drogą różnych ćwiczeń, gier i zabaw dydaktycznych,
- kształcenie spostrzegawczości ortograficznej, samodzielne poprawianie błędów,
- stosowanie poznanych zasad w pracach pisemnych,
- rozwijanie czujności ortograficznej (zapobieganie błędom w zapisie wyrazów),
- kształcenie analizy wzrokowo - słuchowej wyrazów,
- rozwijanie różnych form aktywności uczniów,
- wdrażanie do samokontroli i samooceny,
- łączenie nauki z zabawą,
- zapoznanie z możliwością wykorzystania komputera w nauce ortografii,
- przygotowanie uczniów do konkursów ortograficznych.

Procedury osiągania celów

Osiągnięcie założonych celów będzie możliwe dzięki wprowadzeniu na zajęciach ortograficznych różnorodnych:

* metod nauczania:
- metody podające (informacyjne),
- metody poszukujące (problemowe),
- metody waloryzacyjne (eksponujące),
- metody operatywne,
* form pracy:
- praca w grupie,
- zbiorowa,
- indywidualna.

Najczęściej stosowanymi metodami na tych zajęciach będą metody poszukujące i metody operatywne, gdyż należą one do skutecznych form aktywizacji uczniów szczególnie w klasach młodszych.

Środki dydaktyczne stosowane na zajęciach:

- ilustrowane słowniczki ortograficzne,
- tablice ortograficzne,
- gry dydaktyczne,
- loteryjki obrazkowo - wyrazowe,
- wierszyki,
- rymowanki,
- krzyżówki,
- zagadki,
- plątaninki,
- ortogramy,
- logogryfy,
- rebusy,
- ćwiczenia ortograficzne,
- quizy,
- komputerowe gry ortograficzne.

Tematyka zajęć

1. Organizacja zajęć ortograficznych.
2. Poznanie zasad korzystania ze słowniczków ortograficznych.
3. Zasady pisowni wyrazów z "ó" wymiennym, niewymiennym, z końcówkami -ów, - ówka, - ówna.
4. Zasady pisowni wyrazów z "u" w zakończeniach: - un, - unka, - ulec,
- unek, - uję, - ujesz; w zakończeniach wyrazów zdrabniających lub spieszczających.
5. Utrwalanie i sprawdzanie pisowni wyrazów z "ó" i "u". Samokontrola.
6. Zasady pisowni wyrazów z "rz" niewymiennym, wymiennym, po spółgłoskach i w zakończeniach rzeczowników.
7. Pisownia "sz" w stopniu wyższym i najwyższym przymiotników.
8. Konkursy ortograficzne.
9. Pisownia wyrazów ze spółgłoskami miękkimi zmiękczonymi przez "i" oraz kreską nad literą.
10. Analiza wzrokowo - słuchowa wyrazów - przenoszenie wyrazów.
11. Pisownia wyrazów z "ż" wymiennym, niewymiennym, po spółgłoskach.
12. Zajęcia w pracowni komputerowej - utrwalanie poznanych zasad ortograficznych.
13. Pisownia wyrazów z "ch" wymiennym, na końcu wyrazów i po literze s.
14. Pisownia wyrazów z "h" wymiennym, w "hałaśliwych" wyrazach i w wyrazach które należy zapamiętać.
15. Pisownia wyrazów z "ą" i "ę" w rzeczownikach liczby pojedynczej, przed l, ł w zakończeniach form osobowych czasowników, gdy wzajemnie się wymieniają.
15.Pisownia "om", "on", "em", "en" przed niektórymi spółgłoskami i w wyrazach zapożyczonych.
16.Pisownia wyrazów z utratą dźwięczności na końcu i w środku wyrazów.
17.Zasady pisowni wyrazów wielką literą.
18.Pisownia "nie" z czasownikami i przymiotnikami.
19.Konkursy ortograficzne.
20.Wybór "Mistrza ortografii".

Przewidywane osiągnięcia uczniów

* Uczeń umiejętnie korzysta ze słowniczka ortograficznego. Zna alfabet.
* Zna podstawowe reguły ortograficzne.
* Umie zastosować poznane zasady pisowni w pracach pisemnych.
* Świadomie manipuluje materiałem ortograficznym.
* Potrafi pisać z pamięci i ze słuchu poznane wyrazy.
* Czyta ze zrozumieniem różne teksty.
* Zgodnie pracuje w grupie.

Ewaluacja

Nauczyciel prowadzący na bieżąco będzie dokonywał ewaluacji wewnętrznej przedstawionego programu, poprzez obserwację i ocenę pracy dzieci na zajęciach. Odzwierciedleniem stosunku uczniów do jakości prowadzonych zajęć mogą być ich uwagi i spostrzeżenia przekazywane nauczycielowi podczas zajęć. Poza tym przewidywana jest też ewaluacja zewnętrzna w formie konkursów szkolnych i pozaszkolnych.

Literatura

1. M. Lelonek, T. Wróbel - Praca nauczyciela i ucznia w klasach I - III. Warszawa 1990.
2. W. Skrzypiec - Ćwiczenia gramatyczno - ortograficzne i stylistyczne.Warszawa 1992.
3. M. Kaleta -Sawicka, I. Skalska - Vademekum nauczania ortografii w klasach początkowych. Kielce 1996.
4. G. Kapica - Rozrywki umysłowe w nauczaniu początkowym.Warszawa 1990.


 

Opracowanie: mgr Anna Malinowska

Wyświetleń: 4120