AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Zenona Kaniewska
Zajęcia pozaszkolne, Referaty

Teatrzyk dziecięcy - zabawa w teatr, czy praca w teatrze

- n +

Teatrzyk dziecięcy - zabawa w teatr, czy praca w teatrze

"Wszystko jest teatrem. Kto świadomie przygląda się innym, siedzi w teatrze. Kto świadomie pokazuje coś innym, siedzi w teatrze." - Michael Batz, Horst Schroth.

Wszystkie dzieci są twórcze. Każde dziecko potrafi i chce się bawić. Zabawy i formy spędzania wolnego czasu bywają różne. Są proste i bardziej złożone. Dzieci bawią się w różny sposób: bawią się w dom, w tatę, mamę, sklep, itp. Potrafią się przy tym przebierać, gromadzić różnorodne rzeczy potrzebne w zabawie. Dobrze jest ich twórczą aktywność wykorzystać i rozwijać we właściwy sposób.

Jestem wychowawcą internatu grup specjalnych. W naszym internacie mieszkają dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym. Pomysł, aby stworzyć grupę teatralną kształtował się w nas od dawna (teatrzyk tworzę razem z koleżanką z pracy). Na początku miałyśmy opory: czy nasze dzieci będą chciały grać, czy potrafią nauczyć się odpowiednio tekstu, gestów, mimiki itp. Jednak obserwując zapał dzieci podczas przygotowywania różnorodnych imprez szkolnych, gdy nie brakowało chętnych do powiedzenia wiersza, czy zaśpiewania piosenki, stwierdziłyśmy - "tworzymy teatrzyk". W naszej grupie teatralnej występują dzieci z upośledzeniem w stopniu lekkim i umiarkowanym. Ma ona charakter integracyjny zapraszamy bowiem do współpracy dzieci ze szkoły podstawowej.

Nasze doświadczenia w tym przedsięwzięciu nie są jeszcze zbyt bogate. Razem z wychowankami bawimy się w teatr od trzech lat. Nazywam tę formę spędzania wolnego czasu zabawą, chociaż jest to jedna z form terapii pedagogicznych, bowiem nie chciałyśmy, aby nasze dzieci traktowały spotkania grupy teatralnej jako przymus, czy obowiązek. Dla nich ma to być zabawa, ale nie do końca. Bez pracy nie można, bowiem żadnej sprawy doprowadzić do pomyślnego zakończenia.

Zabawa w teatr uczy systematyczności, rozwija osobowość, twórczą aktywność, kształci wyobraźnię, koncentrację uwagi, uczy myślenia. Dziecko przyswaja przy tym nowe umiejętności, doświadczenia. Wychowanek rozwija u siebie umiejętność dochodzenia do określonego, wcześniej założonego celu i uczy się pokonywać trudności. W czasie zabawy dzieci uczą się najlepiej i najchętniej, ale dopiero odpowiednia praca pozwala w pełni wykorzystać ich wiadomości i umiejętności.

Grupa teatralna jak sama nazwa wskazuje to zespół ludzi, dzieci; aby ich wspólna praca była owocna, przynosiła efekty; muszą członkowie tej grupy zdobyć do siebie zaufanie i potrafić ze sobą współpracować. Pozwoli to każdemu konkretnemu dziecku dojrzeć do pełnienia określonych ról społecznych.

Razem z dziećmi z naszej grupy teatralnej raz w roku przygotowujemy inscenizację znanej bajki, a także mniejsze występy, które prezentujemy podczas organizowanego przez nas Integracyjnego Festiwalu Młodych Talentów. Pamiętamy przy tym, że jest to przedsięwzięcie, mniejsze lub większe, w centrum którego znajduje się konkretny występ, czy wystawienie sztuki teatralnej.

Pierwszym krokiem podczas przygotowywania każdej sztuki jest wybór odpowiedniego tekstu, czy określenie przewodniej tematyki. My kierujemy się zawsze zainteresowaniami naszych dzieci, które chciały wystawiać bajki, które lubią, znają i darzą sympatią występujących w nich bohaterów, np. "Śpiąca królewna" czy "Czerwony kapturek". Ważna była także publiczność, która miała te inscenizacje oglądać (są to głównie dzieci z przedszkola i młodszych klas szkół podstawowych). Chcemy przez to osiągnąć określony cel. Zapewnić naszym aktorom, a także publiczności wiele wspaniałych przeżyć zapadających na długo w pamięci.

Mając już wybrany temat bajki, np. "Śpiąca królewna", korzystamy z gotowej adaptacji. Przystosowujemy przy tym tekst do możliwości i umiejętności naszych aktorów. Myślimy jednak o tym, aby do kolejnej sztuki, tekst ułożyć razem z wychowankami, aby to przedstawienie w całości było "nasze", niepowtarzalne.

Kolejnym krokiem przy realizacji naszych przedsięwzięć jest wybór aktorów. Kierujemy się tutaj nie tylko zapałem dzieci, czy chęcią grania, ale również zdolnościami językowymi, ich predyspozycjami aktorskimi, czy są w stanie nauczyć się tekstu, czy potrafią swobodnie improwizować, kto mógłby zagrać główną rolę. Nie znaczy to jednak, że którekolwiek z dzieci które chciałoby grać, a np. niewyraźnie mówi, nie występuje. Otrzymuje wówczas rolę odpowiednią do swoich możliwości, np. dama dworu, która towarzyszy królowej lub ptaszek, który wypowiada tylko kilka słów. Przy wyborze dziecka do określonej roli pytamy również czy na pewno chce tę postać przedstawiać, czy czuje się w tej roli dobrze, w miarę swobodnie. W naszych inscenizacjach oprócz aktorów grających swoje role występuje także narrator, który jest pośrednikiem pomiędzy wydarzeniami rozgrywającymi się na scenie a widzami. Opowiada on akcję w części i zapowiada przyszłe wydarzenia uzupełniając tym samym grę pozostałych członków grupy. Narratorem zostaje zawsze wychowanek potrafiący dodrze czytać lub zapraszamy do współpracy dzieci z innych szkół.

Następnym punktem przy przygotowaniu sztuki jest wybór formy. Do tej pory nasze przedstawienia wystawiałyśmy jako widowiska, gdzie przeważało słowo mówiące, ale także wykorzystywałyśmy ruch, gest sceniczny, muzykę, odpowiednie rekwizyty i scenografię.

Scenografia jest kolejnym ważnym elementem inscenizacji. Musi być zaprojektowana odpowiednio wcześnie. Jest to bowiem nie tylko wygląd sceny, ale także rekwizyty, kostiumy, światło. Nasze bajki jak wcześniej wspomniałam są wystawiane w formie klasycznej, a więc i scenografia ma taki charakter. Była do tej pory realistyczna, tradycyjna, dostosowana do treści przedstawienia. W przygotowaniu scenografii, kostiumów zawsze pomagają nam członkowie grupy teatralnej. Wykorzystujemy ich pomysły i propozycje, biorą udział w wykonywaniu mniejszych elementów, które później łączymy w całość. Jest to niezmiernie ważny aspekt dla aktora, gdyż zwiększa się przez to jego zaangażowanie, lepiej potrafi zrozumieć grany przez siebie spektakl. Postrzega przedstawienie jako tworzoną przez siebie całość.

Ważna w przedstawieniu jest także muzyka. Inscenizacja bez muzyki, nawet najlepiej zagrana, byłaby smutna, bez wyrazu. Muzyka wprowadza widza w nastrój sztuki, podkreśla charakter każdej sceny, częściowo może opowiadać tekst. Ze względu na to, że nasze bajki były przedstawiane w formie klasycznej, towarzyszyła im przeważnie muzyka klasyczna - poważna lub odgłosy natury: śpiew ptaków, szum drzew nagrane na kasetę lub płytę CD.

Jak wspomniałam wcześniej wystawienie sztuki teatralnej jest efektem końcowym całego złożonego przedsięwzięcia. Wszystko zaczyna się od słowa. Ćwiczymy z dziećmi długo i wytrwale dykcję, czyli staranne wymawianie głosek, emisję - poprawne wydobywanie głosu, interpretację - odpowiednie podanie tekstu, ekspresję - pokazanie uczuć, nie tylko za pomocą słów, ale także mimiki, ciała; intonację - mówienie na różnych poziomach głośności. Oczywiście przy ćwiczeniu głosu nie zaczynamy od razu od tekstu roli, tylko wykorzystujemy inne teksty, scenki w formie wspólnej zabawy. Dzieci niekiedy same coś proponują lub korzystamy z gotowych ćwiczeń. Następnie rozpoczynamy pracę z tekstem od głośnego czytania, lub jeśli dziecko nie potrafi czytać, od powtarzania roli ( można wówczas zmieniać treść roli, jeżeli dziecko tego chce lub zachodzi taka konieczność). Kolejnym krokiem jest czytanie z podziałem na role, włączając do tego muzykę. Następnie recytowanie roli z elementami ruchu i gestu scenicznego, włączeniem muzyki, rekwizytów, aż wreszcie dochodzimy do próby generalnej z całą scenografią i kostiumami.

Wspomnę jeszcze kilka słów o ruchu, geście scenicznym, mimice, które to elementy są równie ważne w każdym przedstawieniu, ożywiają je i nadają mu sens. Ćwiczenie ruchu, podobnie jak praca nad słowem, odbywa się nie tylko do konkretnego spektaklu, ale na różnych etapach działalności naszej grupy. Traktujemy to jako formę zabawy, podczas której dziecko uczy się m.in. wyrażać swoje uczucia, rozwija świadomość własnego ciała. Podczas ćwiczeń do konkretnej sztuki zwracałyśmy uwagę na propozycje naszych aktorów, jak chcieliby odegrać swoją rolę, a bardzo często dzieci podczas przedstawienia improwizowały i same wymyślały własne gesty- co dawało najlepsze efekty.

Przedstawiłam powyżej krótko swoje i koleżanek doświadczenia w pracy z dziećmi z upośledzeniem umysłowym podczas przygotowywania przedstawień teatralnych. Głównym założeniem tych spotkań było zainteresowanie dzieci teatrem jako jedną z form spędzania wolnego czasu. Chciałyśmy, aby traktowały je jako zabawę, ale przy okazji jest to alternatywa do oglądania bajek tylko na DVD, czy spędzania czasu przy grach komputerowych. Myślę, że nam się to udało. Dzieci chętnie uczestniczą w tego rodzaju przedsięwzięciach. Działalność w grupie teatralnej daje naszym wychowankom wiele satysfakcji, pozwala przyjemnie i pożytecznie spędzić czas, pogłębiając przy tym ich zainteresowania. Natomiast same występy pozwalają na wzmocnienie poczucia własnej wartości, pozwalają pokonać własną nieśmiałość i wyzbyć się kompleksów. Podsumowując więc efekty zabawy w teatr, będziemy na pewno kontynuować i rozwijać to przedsięwzięcie poprzez kolejne lata naszej pracy z dziećmi.

Literatura:
"Teatr w przedszkolu i świetlicy", Elke Furl, Jedność HERDER, Kielce 2004;
"Szkolny teatr małych form w moim doświadczeniu pedagogicznym", Urszula Wierzbicka, WS i P, Warszawa 1979r.;
"Kółko teatralne w szkole podstawowej i gimnazjum", Maria Kubiczek, WSiP, Warszawa 2003r;
"Gra w teatr", Piotr Adamczyk, Rubikon, Kraków 2005r.
 

Opracowanie: Zenona Kaniewska

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 2404


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 6



Ilość głosów: 1

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.