Cele lekcji:
Uczeń pamięta: co to są współrzędne geograficzne i do czego służą, cechy południków i równoleżników, rodzaje ruchów Ziemi i ich następstwa, pamięta zasady określania czasu miejscowego i strefowego, oświetlenie Ziemi przez Słońce w dniach rozpoczynających astronomiczne pory roku, nazwy oraz powierzchnię kontynentów i oceanów na świecie.

Uczeń potrafi: potrafi odnaleźć położenie obiektów na mapie i globusie przy pomocy współrzędnych geograficznych, obliczać różnice czasu miejscowego i strefowego wybranych punktów na Ziemi.

Uczeń rozumie: potrzebę stosowania współrzędnych geograficznych, rozumie zasady i następstwa ruchów Ziemi, rozumie zależność czasu od obrotu Ziemi wokół własnej osi, rozumie kryteria wyróżnienia stref czasowych.

Metoda:
gra dydaktyczna - quiz, mapa mentalna, prezentacja komputerowa - Power Point, praca z atlasem i globusem.

Uwaga!

Gdy nauczyciel nie ma możliwości skorzystania z komputera w klasie lub pracowni komputerowej, z prezentacji w programie Power Point można zrezygnować, bowiem zadania z prezentacji przygotowane są na kartkach.

Środki dydaktyczne: komputer, rzutnik pisma, atlas, globus, mapa fizyczna świata, zestawy gotowych zadań i pytań konkursowych.

Typ lekcji: lekcja powtórzeniowa.

Tok lekcji:

1. Czynności organizacyjne:

Klasa zostaje podzielona na 5 grup, w każdej grupie wybrany zostaje grupowy. Podziału dokonujemy przed lekcją, wykorzystując wcześniej przygotowane kolorowe kartki (5 kolorów kartek). Uczniowie losują kartkę i dobierają się kolorami. Na jednej karteczce każdego koloru napisane jest słowo grupowy. W ten sposób można wyłonić grupowego. Grupy siadają do stolików wcześniej ustawionych do tego celu. Na każdym stoliku stoi globus i leży atlas geograficzny. Na każdym stoliku stoi także pojemnik na punkty.

2. Wstęp lekcji.

1. Wyjaśnienie zasad konkursu.
   • za poszczególne pytania przyznawana jest określona liczba punktów;
   • punkty to cukierki wrzucane do pojemników poszczególnych grup;
   • wygrywa grupa mająca największą liczbę cukierków.
2. Powtórzenie zasad pracy w grupach.

3. Realizacja tematu lekcji:

Rozpoczęcie gry:

a) Nauczyciel zadaje pytanie nawiązujące do lekcji dla wszystkich uczniów.

Współrzędne geograficzne wyznaczamy posługując się.......................................?
Powinien otrzymać odpowiedź: ............południkami i równoleżnikami.

b) Cechy południków i równoleżników

• Każdy uczeń otrzymuje dwie kolorowe kartki samoprzylepne, na których zapisuje jedną cechę południków na jednej kartce i jedną cechę równoleżników na drugiej kartce.
• Na ścianie przypinamy wcześniej pięć arkuszy bristolu dla każdej grupy jeden, podzielonych na dwie części wg wzoru.

Grupa I
Południki	Równoleżniki

• Po napisaniu cechy uczniowie przypinają kartki na arkuszach swojej grupy. Wygrywa grupa, która wypisała najwięcej różnych, prawidłowych cech południków i równoleżników - przyznajemy tyle punktów ile pojawiło się różnych cech).

c) Prezentacja Power Point

(Załącznik nr 1)

• Grupowi losują kartki z zadaniem prezentacji komputerowej, zadanie jest za 3 pkt.
• Grupy przez chwilę pracują samodzielnie.
• Prezentacja jest wykonana do kartek losowanych przez uczniów i zawiera pytania.
• Kiedy pytania wyświetlane są na ekranie kolejne grupy prezentują swoje odpowiedzi.
• Na mapie konturowej chorągiewką zaznaczają punkt wynikający z odpowiedzi.

Grupy wybierają kolor kartki do obliczeń.

d) Co to za kontynent?

To zadanie jest dla wszystkich jednakowe - każda grupa dostaje jedną z układanek, koloru kartki brudnopisu. Zadanie polega na ułożeniu układanki w całość i odgadnięciu nazwy kontynentu oraz podaniu jego powierzchni - zadanie za 2 pkt.

e) Pytania różne

(Załącznik nr 2)

Przedstawiciele grup losują pytania z naczynia szklanego i udzielają odpowiedzi za 1 pkt.

f) Czas strefowy

Zadanie dla wszystkich grup jednakowe - treść zadania wyświetlonego rzutnikiem pisma brzmi: Która godzina czasu strefowego jest w ............... gdy w Stalowej Woli jest 13oo czasu strefowego?
Miasto do obliczeń: Londyn, Rzym bądź Moskwę losuje wybrany uczeń.
Odpowiedź uczniowie zapisują na kartkach i jednocześnie podnoszą do góry - zadanie za 1 pkt.

g) Następna seria pytań z prezentacji

Zasady takie same jak w podpunkcie c.

h) Oświetlenie Ziemi przez Słońce

Przy zastosowaniu rzutnika pisma grupy otrzymują zadanie jednakowe - z trzech rysunków przedstawiających oświetlenie Ziemi w różnych dniach zaczynających astronomiczne pory roku, uczniowie wybierają ten, który przedstawia oświetlenie Ziemi przez Słońce w dniu przesilenia zimowego - 1 pkt.

i) Czas słoneczny

Przewodniczący grupy losują zadanie na czas słoneczny - za 2 punkty. Treść ta sama dla wszystkich grup, zmieniają się w zadaniu tylko miasta. Zadanie wyświetlamy dodatkowo rzutnikiem pisma. Treść zadania brzmi:
Która godzina czasu słonecznego jest w ......... gdy w Stalowej Woli jest południe słoneczne?
Miasta: Melbourne, Nowy Jork, Londyn, Tokio, Wrocław.

4. Podsumowanie lekcji:

Następuje podliczenie punktów i wystawienie ocen bardzo dobrych grupie o największej liczbie punktów. W razie nie wyłonienia zwycięzców, może nastąpić dogrywka z prezentacji Power Point. Uczniowie częstują się zebranymi cukierkami.

Opracowanie: Lucyna Goc
Gimnazjum nr 5 w Stalowej Woli

Wyświetleń: 7726