SCENARIUSZ

MIĘDZYGIMNAZJALNEGO KONKURSU

WIEDZY O „Panu Wołodyjowskim”


Elżbieta Michalik
Gimnazjum im. S. Wyspiańskiego
w Krużlowej Wyżnej

CELE KONKURSU

- popularyzacja wiedzy o Henryku Sienkiewiczu;
- wzbudzanie zainteresowania literaturą piękną oraz jej ekranizacjami;
- kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł;
- nabywanie umiejętności współpracy w grupie;



REGULAMIN KONKURSU

1. W konkursie biorą udział trzyosobowe zespoły reprezentujące poszczególne gimnazja z terenu Miasta i Gminy Grybów. Każdą szkołę może reprezentować tylko jeden zespół.
2. Drużyna ma prawo do powtórzenia jej pytania.
3. Drużyny biorą udział we wszystkich przewidzianych konkurencjach.
4. Konkurencje rozgrywane są zespołowo. Zawodnicy sami decydują, kto udziela odpowiedzi i prezentuje pracę grupy.
5. Zwycięzcą zostaje drużyna, która łącznie (po wszystkich konkurencjach) zdobędzie największą ilość punktów.
6. W razie remisu następuje dogrywka.
7. O przyznawaniu punktów decyduje wyłącznie jury, kierując się kryteriami przewidzianymi do każdej konkurencji (w sytuacjach niejasnych bądź wieloznacznych w oparciu o własną wiedzę i doświadczenie).
8. W czasie konkursu przestrzega się zasad fair play .
9. Jeżeli drużyna lub jej kibice złamią zasady, o których mowa, odejmuje się jej taką ilość punktów, o jaką walczy w danej konkurencji.
10. Wszelkie wątpliwości podczas trwania konkursu wyjaśnia jury.



SCENARIUSZ PRZEBIEGU KONKURSU

Czynności porządkowe.
Losowanie stolików (ponumerowanych wcześniej). Reprezentanci grup podchodzą do stolika jury i losują numer stolika, przy którym ich drużyna będzie pracować podczas kolejnych konkurencji. Zespoły zajmują miejsca, na stolikach umieszczają przygotowane wcześniej nazwy swoich szkół oraz przedstawiają swój skład.



Konkurencje:


I. Piosenka
Wsłuchajcie się w słowa piosenki Jacka Kaczmarskiego a następnie uzupełnijcie luki w jej tekście (możecie posłużyć się rozszypanką) . Za poprawne uzupełnienie wszystkich luk w każdej zwrotce grupa otrzymuje 2 pkt. Za poprawne uzupełnienie pięciu luk w każdej zwrotce grupa otrzymuje 1 pkt.

Na wykonanie zadania macie 7 min.
Maksymalna ilość punktów w tej konkurencji: 8

Do nieba leci Mały Rycerz
Wybuchem rozerwany w strzępy,
W Rzeczypospolitej granice
Tureckie kładą się zastępy.
Pęka imperium pełne swobód,
Rozerwą je sąsiedzi rychło -
Jak Basi rzekł, tak powie Bogu
Pan Michał swoje credo: Nic to!

Trzęsie się z płaczu pan Zagłoba
Nad symboliczną Polski trumną
I krwi nie woła - sam nad grobem,
Bo umrzeć łatwo; żyć jest trudno.
Więc szloch w rycerskie ciśnie piersi
Kaja bohater się i nicpoń
Wobec tak niepojętej śmieci
O której Michał rzekł, że - Nic to!

Lecz nic to - śmierć, czy nic to - życie?
Potyczki, zwiady i miłostki?
Do nieba leci Mały Rycerz,
Do nieba jest najbliżej - z Polski.
Swoje odsłuchał i odsłużył
Wiatraczkiem, sztychem, fintą płytką
I oto dzieło jego - w gruzy...
Więc chyba rację miał, że - Nic to!

Nie znał mądrości swej żołnierzyk
Zajęty Baśką i szabelką:
Nie wątpić, w sen ofiary wierzyć
Jest rzeczą łatwą - bywa wielką.
Lecz potem wbrew serc pokrzepieniu
Łzę cenić tylko na policzku
I na niebieskim, na sklepieniu
Wypisać krwią dewizę - Nic to!





Do nieba leci Mały Rycerz
……………. rozerwany w strzępy,
W Rzeczypospolitej granice
Tureckie ………………. się zastępy.
…………. imperium pełne swobód,
Rozerwą je ………….. rychło -
Jak Basi rzekł, tak powie ……………
Pan Michał swoje ……………..: Nic to!

Trzęsie się z płaczu pan Zagłoba
Nad ………………… Polski trumną
I ………….. nie woła - sam nad grobem,
Bo …………. łatwo; …………………. jest trudno.
Więc szloch w rycerskie ciśnie piersi
Kaja ………………………… się i nicpoń
Wobec tak ………………….. śmieci
O której Michał rzekł, że - Nic to!

Lecz nic to - …………, czy nic to - życie?
Potyczki, ………... i miłostki?
Do nieba leci Mały Rycerz,
Do nieba jest ……………. - ………………….
Swoje odsłuchał i odsłużył
Wiatraczkiem, …………….,fintą płytką
I oto ……………….. jego - w gruzy...
Więc chyba rację miał, że - Nic to!

Nie znał …………………. swej żołnierzyk
Zajęty Baśką i ……………….:
Nie wątpić, w sen ……………….. wierzyć
Jest rzeczą łatwą - bywa ……………………..
Lecz potem ………………. serc pokrzepieniu
Łzę cenić tylko na policzku
I na niebieskim, na sklepieniu
Wypisać ………………. dewizę - Nic to!





II. Karykatury
(Uczniowie mieli możliwość przygotowania się do tej konkurencji, gdyż informował o niej regulamin rozesłany odpowiednio wcześnie do szkół)
Wasze zadanie polega na wykonaniu karykatury wybranego bohatera powieści. Prosimy o zabranie przygotowanych materiałów niezbędnych do zrealizowania zadania i podejście do sztalug, na których rozpięto arkusze papieru, na których wykonacie Wasze prace. Na wykonanie pracy macie maksymalnie 30 min.
Ocenie będą podlegać:
1. Trafność w oddaniu postaci (0-3 pkt)
2. Poziom wykonania (0-3 pkt)
3. Zastosowanie środków wyrazu plastycznego (0-3 pkt)
4. Pomysłowość w ujęciu tematu (0-3pkt)
Maksymalna ilość punktów w tej konkurencji: 12


III. „Ballada o Małym Rycerzu”

Uczniowie mieli możliwość przygotowania się do tej konkurencji, gdyż informował o niej regulamin rozesłany odpowiednio wcześnie do szkół)

Taki tytuł nosi kolejna konkurencja, również związana z muzyką. Wasze zadanie polega na zaprezentowaniu jednej dodatkowej zwrotki (zawierającej charakterystykę bohaterskich czynów Michała Wołodyjowskiego) ballady „W stepie szerokim” Leszka Herdegena ( znanej również pod tytułem „Ballada o Małym Rycerzu”).
Prosimy o przedstawieniu komisji wydruków oraz o ustną prezentację całego utworu (tzn. tekstu L. Herdegena wraz z napisaną przez Was zwrotką). Decyzję o sposobie prezentacji (recytacja, śpiew) pozostawiliśmy Wam. Może to być recytacja, ale pamiętajcie, że za zaśpiewanie ballady drużyna może otrzymać nawet 3 dodatkowe punkty.

Kryteria oceny:
1. Tekstu
• Zgodność z tematem ( przedstawienie bohaterskich czynów Michała Wołodyjowskiego) 0-3 pkt
• Biegłość w stylistycznym opracowaniu wypowiedzi ( oryginalność zastosowanych środków wyrazu) 0-3 pkt
2. Recytacji
• Znajomość tekstu 0-2 pkt
• Właściwe tempo mówienia , śpiewania 0-2pkt
• Wyraźne mówienie (uczeń jest słyszany i rozumiany). W przypadku śpiewu dykcja (czytelność, wyraźne śpiewanie końcówek) 0-2 pkt
• Wyraziste mówienie, śpiewanie (uczeń dostosowuje sposób mówienia, śpiewania do sytuacji ukazanej utworze, głosem wyraża uczucia, zaciekawia, wzrusza) 0-3pkt
UWAGA: Za zaśpiewanie ballady grupa może otrzymać maksymalnie 3 dodatkowe punkty za:
• Właściwą intonację (czystość), 0-1pkt
• Ogólny wyraz artystyczny 0-2 pkt
Maksymalna ilość punktów w tej konkurencji: 18

IV. Konkurencja sportowa

Znawcy bohaterskich czynów Małego Rycerza, którymi bez wątpienia jesteście nie mogą nie spróbować dorównać sprawnościowo największemu rycerzowi Rzeczypospolitej. Przed Wami konkurencja sportowa, polegająca na pokonaniu przygotowanego specjalnie na tę okazję toru. Wytypujcie osobę, która wykona z zawiązanymi oczami (naprowadzona przez drugiego członka grupy wyłącznie za pomocą słów) następujące zadania na czas:
1. Omijanie pachołków.
2. Przekładanie szarfy ( koniecznie od dołu do góry).
3. Przeniesienie piłki lekarskiej i umieszczenie jej w wyznaczonym miejscu
4. Zakręcenie nakrętek na butelkach.
5. Przeciągnięcie się na ławeczce.
6. Rzucanie kołami na szablę trzymaną przez trzeciego członka grupy. (5 rzutów)
Kryteria oceny:
Grupa, która uzyska
• pierwszy (najlepszy) czas 6 pkt
• drugi czas 5 pkt
• trzeci czas 4 pkt
• czwarty czas 3 pkt
• piąty czas 2 pkt
• szósty czas 1 pkt
Dodatkowo za każdy celny rzut na szablę grupy otrzymują po jednym punkcie.

Maksymalna ilość punktów w tej konkurencji: 11

V. Aktorzy
Wasze następne zadanie polega na przyklejeniu zdjęć aktorów wcielających się w role bohaterów „Pana Wołodyjowskiego” i podpisaniu każdego z nich nazwiskami filmowymi (w przypadku Ketlinga prosimy nie podawać nazwiska, ale imię) oraz imionami i nazwiskami autentycznymi. Aby utrudnić zadanie wykorzystano zdjęcia aktorów z innego etapu życia, niż ten w jakim się znajdowali na planie filmowym „Pana Wołodyjowskiego”.
Za każdy poprawny podpis otrzymacie po 1 punkcie.
Maksymalna ilość punktów w tej konkurencji: 18

Kryteria:
• podanie imienia i nazwiska aktora/ aktorki-1pkt
• podanie nazwiska filmowej postaci-1pkt
Łącznie za każde zdjęcie 2 pkt.
Na wykonanie zadania macie 7 min


Odpowiedzi
1. Drohojowska- Barbara Brylska
2. Mellechowicz- Daniel Olbrychski
3. Makowiecka- Hanka Bielicka
4. Nowowiejska- Irena Karel
5. Ketling- Jan Nowicki
6. Zagłoba- Mieczysław Pawlikowski
7. Nowowiejski- Marek Perepeczko
8. Jeziorkowska- Magdalena Zawadzka
9. Wołodyjowski- Tadeusz Łomnicki

VI. Konkurencja filmowa- cz.1
(Po wysłuchaniu „Ballady stepowej Zydora Luśni”)
Który z bohaterów „Pana Wołodyjowskiego” Hoffmana śpiewa tę balladę?
-Zydor Luśnia
Za poprawną odpowiedź grupa otrzymuje 1 pkt
Na zapisanie odpowiedzi na kartkach macie 30 s. Możecie to zrobić w trakcie słuchania utworu.

VII. Konkurencja filmowa- część właściwa cz. 2

Kolejne wyzwanie to konkurencja filmowa. Każda z drużyn bierze obowiązkowo udział w 4 rundach.
Wasze zadanie polega na uważnym obejrzeniu fragmentu filmu Jerzego Hoffmana „Pan Wołodyjowski”, a następnie udzieleniu poprawnej odpowiedzi na pytanie dotyczące dalszej części filmu. Udzielając odpowiedzi, wybieracie jedną z trzech zaproponowanych możliwości.
Kryteria:
Za każdą poprawną odpowiedź można zyskać jeden punkt.
Na naradę i udzielenie odpowiedzi macie 30 s.
(Konkurencja przygotowana w postaci prezentacji Power Point, z wykorzystaniem odpowiednich fragmentów filmu, na zasadzie: fragment filmu- slajd z pytaniem i możliwymi odpowiedziami-fragment filmu, w którym pojawia się odpowiedź- niżej zapisana pogrubioną czcionką)
Maksymalna liczba punktów za tę konkurencję: 4pkt
1. Co powie Zagłoba?
a) Ale on mnichem nie zostanie choćbym miał najazd na klasztor uczynić!
b) Ależ on kamedułą nie zostanie, choćbym miał na Montem regium zajazd uczynić i siłą go odjąć!
c) Nie pozwolę na zmarnowanie takiego rycerza, choćbym miał nigdy tego wina nie wypić!
2. Co zakonnik odpowie Zagłobie, odbierając list?
a) Stanie się wedle woli Waszmości.
b) Bóg zapłać, stanie się wola Waszmości.
c) Zaraz spełnię wolę Waszmości.
3. Co zakonnik odpowie na pytanie Zagłoby?
a) Nie godzi się dopuszczać takich pokus.
b) Za kim tu się drzwi zamkną, ten już nie wychodzi.
c) Żadna pokusa nie otworzy tych drzwi przed tym, kto je raz zamknął.
4. Co Wołodyjowski odpowie Zagłobie?
a) Znalazłem, w tych słowach, które codziennie tu słyszę: memento mori, w śmierci jest dla mnie pociecha…
b) Trudno i tu o pociechę, w śmierci dla mnie jedyna pociecha. Ciągle sobie powtarzam: memento mori.
c) Znalazłem i nie znalazłem…, często tu słyszę: memento mori i w tym moja pociecha.
5. Czyje zdrowie wypiją Zagłoba i Wołodyjowski? Wskażcie właściwą kolejność.
a) Ketlinga, Michała, Zagłoby;
b) Michała, Ketlinga, Zagłoby;
c) Ketlinga, Zagłoby, Michała.
6. Baśka wybrała się na polowanie na kaczki. Kogo w rezultacie upolowała kaczym śrutem?
a) Tatarzyna;
b) Turczyna;
c) Kozaka;
7. Kogo każe wprowadzić Sobieski?
a) Setnika;
b) Azję Melechowicza;
c) Obie odpowiedzi są poprawne
8. Co zrobi Wołodyjowski?
a) Da sygnał do ataku;
b) Nakaże odwrót, gdyż dopiero nazajutrz wojska będą gotowe, a wygrana pewna;
c) Nakaże odwrót, aby za chwilę z resztą wojska zaatakować wroga
9. Kto opowiada tę historię?
a) Pan Snitko;
b) Pan Nienaszyniec;
c) Pan Muszalski
10. Co powie Wołodyjowski?
a) Oto jeden z nich nasz wierny sługa, wypijmy jego zdrowie;
b) W ręce waćpana;
c) Obyśmy zawsze mogli liczyć na takową służbę
11. Kogo zobaczy Krzysia?
a) Ketlinga;
b) Baśkę;
c) Nowowiejskiego
12. Z kim ten taniec tańczy Baśka?
a) z Zagłobą;
b) z Nowowiejskim
c) z Nienaszyńcem
13. Jak wywód na temat miłości skomentuje Zagłoba?
a) A każże z takiego kochania psom buty uszyć;
b) A każże z takiego kochania kotom buty zrobić;
c) A każże z takiego kochania psom buty nosić;
14. Co Ketling pokaże Krzysi?
a) Oparcie, na którym wspierały się głowy pary królewskiej;
b) Klęczniki, na których modliła się para królewska;
c) Ławę, na której spoczywała tylko para królewska
15. Dlaczego królowa była nieszczęśliwa?
a) Wiedziała, że nie będzie w stanie sprostać obowiązkom jej powierzonym;
b) Wiedziała, że serce tego, którego pokochała, nigdy nie będzie biło tylko dla niej;
c) Nie mogła zaślubić tego, którego pokochało jej serce
16. Co Ketling odpowie Zagłobie?
a) Nigdy.
b) Kiedy kochając, będę kochany.
c) Nie wiem.
17. Co śniło się Basi?
a) Że przyszły wieści o śmierci pana Michała;
b) Że pana Michała Tatarzyn przeszył strzałą;
c) Że pan Michał wpadł w zasadzkę wroga
18. Co powie Michał?
a) Gorze! Gorze!
b) O zdrajco, gorze Ci!
c) O gorze zdrajcy!
19. Co powie Basia?
a) Głupia Krzysia, ja bym wolała jednego pana Michała, niż pięciu Ketlingów, bo ja pana Michała….kocham z całej siły.
b) Głupia Krzysia, ja bym wolała jednego pana Michała, niż dziesięciu Ketlingów, bo ja pana Michała….kocham z całej siły.
c) Głupia Krzysia, ja bym wolała jednego pana Michała, niż dwudziestu Ketlingów, bo ja pana Michała….kocham z całej siły.
20. Jak skomentuje ten widok Zagłoba?
a) A niech zginę ja i pchły moje! O wy dranie, nitkopłuty, charchary, oczajdusze, łamignaty…basałyki moje kochane!
b) A niech zginę ja i pchły moje! O wy zbóje, nitkopłuty, charchary, oczajdusze, łamignaty…basałyki moje kochane!
c) A niech zginę ja i pchły moje! O wy zbóje, nitkopłuty, charchary, hulajdusze, łamignaty…basałyki moje kochane!
21. Co powie Zagłoba?
a) Zaczęło się.
b) Atakują.
c) Ruszyli.
22. Co Ewka odpowie Basi?
a) Chyba miłuję… Nie wiem.
b) Miłuję… Bardzo.
c) Nie wiem…
23. Jakimi słowami Michał pożegna odjeżdżających?
a) Niech Was Bóg prowadzi!
b) Z Bogiem. Bywajcie!
c) W imię Boże!
24. Co Nowowiejski powie Azji?
a) Morderco i zdrajco, zginiesz w mękach.
b) Zginiesz w męce zdrajco.
c) Za to coś uczynił, w męce zginiesz.
25. Co Wołodyjowski odpowie przewodzącym radzie?
a) Inaczej być nie może, będziemy walczyć ze wszech sił.
b) Po tośmy tu przyszli , żeby się utrzymać.
c) Musimy się utrzymać.
26. Jakimi słowami Wołodyjowski zakończy słowa przysięgi?
a) Tak mi dopomóż Boże Wszechmogący w Trójcy Jedyny i Wszyscy Święci. Amen.
b) Tak mi dopomóż Bóg i Święty Krzyż. Amen.
c) Tak mi dopomóż Bóg. Amen.
27. Co Wołodyjowski powie Basi?
a) Cicho Baśka, no cicho, trzeba było.
b) Cicho Baśka, no cicho, nie można było inaczej.
c) Cicho Baśka, no cicho, tylko tak można było.
28. Co Wołodyjowski odpowie na pytanie biskupa?
a) Jeno tam.
b) Zapewne jeno tam.
c) Ja jeno tam.
29. Jakie słowa Wołodyjowski każe przekazać swojej żonie?
a) Michał wyjechał, ale nic to.
b) Pamiętaj, że nic to.
c) Nic to.
30. Co zrobi Sobieski?
a) Wyjmie miecz z pochwy i wzniesie go do góry.
b) Zapali świecę i podejdzie z nią do trumny.
c) wyjmie miecz z pochwy i uderzy się nim w pierś.

VIII. Losowanie pytań

Przed Wami ostatnia i zarazem bardzo ważna konkurencja. Cały czas kontrolujecie stan zdobytych przez Was i przez konkurencję punktów. Teraz macie szansę zmienić swoją sytuację punktową, walcząc odpowiednio o 1, 2 lub 3 punkty.
Każda z grup dobrowolnie i świadomie wybiera sobie pytanie za 1, 2 lub 3 punkty. Oczywiście im wyższą stawkę wybieracie, tym większy stopień trudności. W przypadku błędnej odpowiedzi lub jej braku, grupa traci taką ilość punktów, o którą walczyła. Każda drużyna musi wziąć udział obowiązkowo w 5 rundach. Po wylosowaniu pytania, prosimy o podanie jego numeru komisji i głośne odczytanie jego treści. Na naradę i udzielenie odpowiedzi drużyna ma maks. 30 sekund.
(Uwaga! Niektórych pytań nie wykorzystywałam, ze względu na stopień trudności lub fakt, że odpowiedzi do nich pojawiały się w konkurencji poprzedniej –w prezentowanych fragmentach filmu) Ilość gwiazdek oznacza stopień trudności.
Maksymalna liczba punktów za tę konkurencję: 15

1***. Od kogo Zagłoba dowiedział się, że Wołodyjowski wstąpił do klasztoru?
- od pana Warszyckiego, kasztelana krakowskiego
2*. Do jakiego zakonu miał wstąpić Wołodyjowski?
-kamedułów
3*. Kto wypowiada te słowa?
„Ależ on kamedułą nie zostanie, choćbym miał na Montem regium zajazd uczynić i siłą go odjąć! (…)”
-Zagłoba
4*. O kim mowa?
„(…) jemu włosy na brodzie nie rosną. Tyle, co u mnie na pięści! Jak mi Bóg miły! On i mszy nie potrafi nigdy zaśpiewać, a jeśli zaśpiewa, to szczury z klasztoru pouciekają, będą myślały, że koczur miauczy, wesele odpruwając”.
-o Michale Wołodyjowskim
5*. Jak w zakonie nazywano Wołodyjowskiego?
-bratem Jerzym
6*. Jakiego podstępu użył Zagłoba, aby „wyrwać” Michała z klasztoru?
-powiedział, że Ketling umiera i że jego ostatnią wolą jest go widzieć
7**. Kto ostatecznie wpłynął na decyzję Michała o porzuceniu klasztoru?
-Sobieski
8***. Co wiadomo o pochodzeniu Ktlinga?
- że adoptował go Szkot Hassling
9**. Kim była siostra Wołodyjowskiego? Co o niej wiecie?
-żona stolnika Makowieckiego, stolnika latyczowskiego
10***. Podajcie nazwisko najlepszego łucznika wśród polskich żołnierzy.
-Muszalski
11***. Kim był Hamdi (Hamdi-bej)?
-najlepszym wojownikiem Turków, z którym starł się Wołodyjowski na polu walki
12**. Dlaczego Basia i Krzysia mieszkały u siostry Michała?
- bo jej mąż- pan Makowiecki był opiekunem panien i ich majątku
13*. O kim mowa?
„(…) miała czarne jak krucze skrzydła włosy, takież brwi, duże błękitne oczy, płeć smagłą a bladą i tak delikatną, że widać jej było przez skórę niebieskie żyłki na skroniach. Ledwie dostrzegalny ciemny puszek pokrywał jej wierzchnią wargę, uwydatniając usta słodkie a ponętne, jakby trochę do pocałunku złożone”.
- o Krzysi
14*. O kim mowa?
„(…) była (…)drobna, choć nie chuda; różowa, jak pączek róży, jasnowłosa. Ale włosy miała, widocznie po chorobie, obcięte i w złotą siatkę schowane. Te jednak, na niespokojnej głowie siedząc, nie chciały także zachować się spokojnie, jeno wyglądały kończykami przez wszystkie oka siatki, a nad czołem tworzyły bezładną płową czuprynę, która spadała aż na brwi, na kształt kozackiego osełedca, co przy bystrych niespokojnych oczkach i zawadiackiej minie czyniło tę różową twarzyczkę podobną do twarzy żaka, który jeno patrzy, jak by co zrobić bezkarnie”.
-o Basi
15***. W której części „Trylogii” opisano wydarzenie przywołane na kartach „Pana Wołodyjowskiego” przez Zagłobę:
„W środku wieczerzy wpadł na opowiadanie, jak niegdyś z kniaziówną Kurcewiczówną i Rzędzianem samoczwart przed całym czambułem umykali i jak wreszcie dla ocalenia kniaziówny i zatrzymania pogoni rzucili się we dwóch na czambuł.”
-„Ogniem i mieczem”
16*. Kto i w jakich okolicznościach zaśpiewał tę piosenkę:
Wierzcie rycerze,
Na nic pancerze,
Na nic się tarcze zdały!
Przez stal, żelazo
W serce się wrażą
Kupida ostre strzały
-Krzysia podczas spotkania z Michałem Wołodyjowskim w domu Ketlinga. Dodatkowa informacja: później śpiewała ją Basia, ironizując z Krzysi
17**. O kim mowa?
„ [Jego] fortunę wojna zjadła, choć wiem, że ma coś grosiwa na prowizji u wielkich panów (…) gdyby był wszystko zachował, miałby dziś piękną fortunę. Ale to żołnierz nie patrzy na jutro, jeno dziś hula”.
-o Michale Wołodyjowskim
18**. W której z bohaterek „Pana Wołodyjowskiego” płynęła senatorska krew?
- w Krzysi Drohojowskiej
19**. O kim mowa?
„Owóż ona jest krewna: i Potockich, i Jałowieckich, i Łaszczów.
- o Basi Jeziorkowskiej
20*. O kim mowa?
„Jej w głowie, jeno oręż a konie, a wojna!”
- o Basi Jeziorkowskiej
21***. Dlaczego Basię nazywano wdową (trzykrotną)?
- bo jej trzech zalotników oddało życie na wojnie
22*. Czyje to słowa?
„Drohojowska węgierska śliwka, istna węgierska śliwka! Ale tamten orzeszek!...”
-Zagłoby
23*. Kto poza Zagłobą widział Baśkę na drabinie, po tym jak Wołodyjowski wytrącił jej szabelkę?
-Adam Nowowiejski
24*. O kim mowa?
„ Był to przy tym nie tylko jastrząb stepowy, ale i piękny chłopak, czarniawy, wichrami spalony. Na twarzy nosił bliznę od ucha aż do nosa, który od przycięcia z jednej strony był cieńszy niż z drugiej. Oczy miał bystre, przywykłe w dal patrzyć, nad nimi mocne czarne brwi, zrośnięte nad nosem i tworzące jakoby łuk Tatarski. Na wygolonej głowie wichrzył mu się czarny niesforny czub.
- o Adamie Nowowiejskim
2*. Czym Nowowiejski zawstydził Basię?
- zobaczył ją na drabinie, a potem przyłapał ją na tym, jak naśmiewa się za jego plecami z jego odruchu podkręcania niewielkich jeszcze wąsów.
26***. Co to było święte bractwo, o którym mówił Sobieski do Wołodyjowskiego?
- szkoła którą chciał założyć Sobieski, utworzona z najlepszych żołnierzy, którzy mieli służyć za przykład dla innych
27***. Gdzie Sobieski wysłał Michała, po tym jak zdecydował się opuścić klasztor i pozostać w służbie żołnierskiej?
- na Ruś, ku Dzikim Polom
28***. Dlaczego Michał zaczął unikać Krzysi przed wyjazdem na służbę powierzoną mu przez hetmana Sobieskiego?
-bo miał sen, w którym jej obraz przesłaniał wizerunek Anusi, bał się, ze się zakocha, tak jak przepowiedział mu to Zagłoba
29***. Co dawało panu Zagłobie pogodny dowcip wieczorny i broniło od ociężałości? (Jak zwykł mawiać).
- popołudniowy sen
30**. Gdzie i w jakich okolicznościach Michał po raz pierwszy pocałował Krzysię?
- byli sami w domu Ketlinga, zaczęło się od przeprosin za to, że ją adorował, a skończyło na namiętnym pocałunku
31*. Kiedy, w jakich okolicznościach Michał oświadczył się Krzysi?
-podczas przejażdżki saniami
32*. Kto zaproponował, żeby o przyjęciu oświadczyn przez Krzysię nic nie mówić?
-Krzysia
33*. Czy oświadczyny Nowowiejskiego zostały przyjęte przez Basię?
-nie
34***. Gdzie był grób Anusi, zmarłej ukochanej i narzeczonej Wołodyjowskiego?
-w Częstochowie
35**. Jak nazywała się ukochana Michała, której śmierć przeżył tak bardzo, że postanowił wstąpić do klasztoru?
-Anusia Borzobohata
36**. Skąd wrócił Ketling, który zastał w swoim domu Krzysię?
- z Kurlandii, gdzie zmarł jego przybrany ojciec
37*.Czyje to słowa:
„ Kochanie to niedola ciężka, bo przez nie człek wolny niewolnikiem się staje. (…) Kochanie to kalectwo, bo człek, jak ślepy. Świata za swoim kochaniem nie widzi…
Kochanie to smutek, bo kiedyż więcej łez płynie, kiedyż więcej wzdychań boki wydają? (…)
Kochanie to choroba, gdyż w nim, jako w chorobie, twarz bieleje, oczy wpadają, ręce się trzęsą i palce chudną…”
-Ketlinga
38*. Czyje to słowa?
„Waćpanno! Tak waćpannę miłuję, że dychać nie mogę…Miłuję waćpannę i piechotą , i na koniu, i na czczo, i po jedzeniu, i na wieki, i po szkocku…Chceszli być moją?...”
-Baśki
39***. Gdzie Ketling wyznał Krzysi miłość?
- w kaplicy Zamku Królewskiego, ona siedziała na krześle Marii Ludwiki
40***. O kim mowa?
„Młode i pełne nadziei książę”
-o synu księcia Jeremiego Michała Wiśniowieckiego, (księciu Michale Korybucie Wiśniowieckim)
41**. Co to jest elekcja?
-powoływanie monarchów oraz dostojników świeckich i duchownych przez obiór
42**. Kogo Baśka i Zagłoba spotkali, wracając z miasta tuż przed elekcją?
- pana Makowieckiego i pana Wołodyjowskiego
43**. Gdzie odbywała się elekcja, o której mowa w utworze?
-w stolicy
44.** Jakiej sytuacji dotyczą słowa?:
„Pan Michał zaczął mrugać oczyma, jak człowiek, który nie dosłyszał, co do niego mówią, potem zmienił się na twarzy, wstał, usiadł znowu; pot w jednej chwili okrył mu perłami czoło, więc począł je dłońmi obcierać”.
- Michał dowiedział się, że Krzysia wstępuje do klasztoru
45***. Wyjaśnijcie, dlaczego Zagłoba przed elekcją mawiał, że „na jego głowie pół Rzeczypospolitej spoczywa
- bo organizował kampanię, głosy na księcia Michała Wiśniowieckiego
46***. Jak Zagłoba tłumaczył fakt, że jego oko zaszło bielmem?
- że z płaczu za dziewczyną tak się stało
47**. Czyje to słowa:?
„Habit nie powinien być z ludzkiej krzywdy zszywany”
- Zagłoby, potem powtórzył je Wołodyjowski
48**. Kto próbował pocieszać Wołodyjowskiego po rozmowie z Krzysią, kiedy dowiedział się, że nie może mieć nadziei na wspólne życie?
- najpierw Zagłoba, a potem Baśka
49*. Od kogo Michał dowiedział się, że Krzysia kocha Ketlinga i dla niego idzie do klasztoru?
-od Basi, powiedziała mu to w afekcie
50*. Jak Michał zareagował na wiadomość, że Krzysia kocha Ketlinga i dla niego idzie do klasztoru?
- siadł na kania i pojechał do Ketlinga, nazywając go zdrajcą
51*. Czyje to słowa?
„- Uciąć mi język! Moja wina! Moja wina! Ja chyba zwariuję!
-Baśki
52***. Jak nazywała się wieś dziedziczna Basi?
-Sokół
53**. Gdzie objął komendę Wołodyjowski 4 lata po ślubie?
- w Chreptiowie
54**. Kto przywiózł Basi wiadomość od Wołodyjowskiego z Chreptiowa z wiadomością, że może przyjeżdżać do niego?
-Azja
55*. Komu przewodził Azja?
-Lipkom
56**. Kim był Dydiuk?
-sąsiad Musialskiego z młodości, Kozak do którego początkowo był wrogo nastawiony. Potem jednak te relacje się zmieniły. Musialski trafił do niewoli tatarskiej, a później został sprzedany na galery, gdzie ponownie spotkał Dydiuka, którego nienawidził. Przebaczyli sobie i wspólnie uciekli. Potem Dydiuk, szukając zemsty poległ.
57.*** Kim był Piętka?
-Żmudzinem, sługą Wołodyjowskiego, niemalże przyjacielem
58*. Jakie stanowisko, funkcję piastował Michał?
- pułkownik
59***. Wyjaśnij pojęcie „zagończyk”
- pojęcie historyczne określające dowódcę wojskowego stosującego taktykę działań na głębokim zapleczu nieprzyjaciela.
60*. Kto był najsłynniejszym zagończykiem w Rzeczypospolitej?
- Michał Wołodyjowski
61*. Co ściągnęło na Azję pierwsze podejrzenia Michała Wołodyjowskiego?
- schwytanie w Chreptiowie Tatara z listem do Azji od zdrajcy Kryczyńskiego (polskiego Tatara)
62**.Kto jest autorem tych słów?
„Wielce miły duszy mojej bracie (…) Bóg sprawi, że wszystko będzie dobrze i że dokażesz, czego zechcesz. My się tu z Morawskim, Aleksandrowiczem, Tarasowskim i Grocholskim często naradzamy, a do innych braci pisujemy, rady ich także zasięgając, nad sposobem, jakoby to, czego ty, miły, chcesz, jak najprędzej stać się mogło.”
- Kryczyński
63*. Do kogo skierowane są poniższe słowa?:
„Wielce miły duszy mojej bracie (…) Bóg sprawi, że wszystko będzie dobrze i że dokażesz, czego zechcesz. My się tu z Morawskim, Aleksandrowiczem, Tarasowskim i Grocholskim często naradzamy, a do innych braci pisujemy, rady ich także zasięgając, nad sposobem, jakoby to, czego ty, miły, chcesz, jak najprędzej stać się mogło.”
- do Azji
64*. Co spotkało Muszalskiego podczas obrony Kamieńca?
-początkowo myślano, że zginął podczas wycieczki przeciw kującym pod zamkiem Turkom, ale wrócił na drugi dzień przebrany za janczara
65**. Jak Azja wytłumaczył się z posądzenia o zdradę?
Przeczytał list od Bogusza, w którym było napisane, aby zdrajców z powrotem pod chorągwie Rzeczypospolitej zaciągnąć, bo zdrady żałują.
66**. Jaką krzywdę wyrządzili Tatarzy panu Nienaszyńcowi?
-porwali jego siostrę Halszkę, której był opiekunem
67**. Dlaczego Nienaszyniec porwał Azję?
-aby wymienić go na swoją siostrę Halszkę, która była w niewoli Tuhaj- beja
68**. Dlaczego porywaczowi małego Azji nie udało się wymienić swojego zakładnika na Halszkę?
-bo ci, którzy pomogli mu go porwać, pobili go i zostawili w przekonaniu, że nie żyje, a za Azję chcieli okup od Tuhaj-beja
69*. Kiedy Azja pierwszy raz pocałował Basię?
- kiedy wpadła w rozpadlinę stepową podczas jej pierwszego udziału w walce u boku męża i straciła przytomność
70***. Kim był Azba-bej?
- z nim i jego ludźmi walczył Michał ze swoimi ludźmi, wtedy kiedy towarzyszyła mu Baśka, która podczas odwrotu wpadła do rowu
71***. Do jakiego wydarzenia aluzją są słowa Zagłoby?:
„Nie piszczałem jako świerszcz, nie skakałem jako pchła ani jako cyga, bo takową uciechę insektom zostawuję, ale też za to nie szukano mnie między mchami jako grzyba, za nos mnie nikt nie ciągnął Anie też w gębę mi nikt nie dmuchał…”
- do towarzyszenia Basi Michałowi w starciu z Azba-bejem
72*. O kim mowa?
„Powiadają, że nie tylko ma być mężny żołnierz, ale i stateczny, co mi nawet dziw, bo zawsze był wicher. Ochotę do wojny od małego, szelma, miał, a najlepszy dowód, że pacholęciem uciekł z domu.”
-o Adamie Nowowiejskim
73**. Kto wypowiada te słowa?
„Powiadają, że nie tylko ma być mężny żołnierz, ale i stateczny, co mi nawet dziw, bo zawsze był wicher. Ochotę do wojny od małego, szelma, miał, a najlepszy dowód, że pacholęciem uciekł z domu.”
- ojciec Adama Nowowiejskiego
74*. O kim mowa?
„Muc to zwyczajny, nic więcej jak muc!(…)Ba, ale jak gładkiego oficera zobaczy, to aż ją podrzuca”.
-o Ewce Nowowiejskiej
75*. Jakie relacje łączyły Azję i Nowowiejskiego zanim ponownie się spotkali?
-Nowowiejski znalazł go półżywego w stepie i go przygarnął, wychowywał. Azja rozkochał w sobie Ewę, za co został wychłostany, a potem zbiegł
76**. Jakie aspiracje polityczne miał Azja?
-chciał zostać hetmanem tatarskim na Ukrainie w przymierzu Rzeczpospolitą
77***. Czyje to słowa?
„Wiecie waćpaństwo, cośmy wczoraj robili? (…) Historię Rzeczypospolitej. To po prostu wielki człowiek. Sam pan Sobieski się zdumieje, gdy mu Azjowe myśli przedłożę.(…) Tyle mogę powiedzieć, że jeśli to się uda, co on zamierza, wówczas Bóg wie, gdzie zajdzie!
-pana Bogusza
78*. Kim był Halim?
- pośrednikiem między Azją a rotmistrzami Lipków i Czeremisów, którzy przyjęli sułtańską służbę, dawny sługa rodzicielski
79**. Kto przedstawił Sobieskiemu plany polityczne Azji?
-Bogusz
80***. Kim był Marcin Bogusz z Zięblic/ jaką funkcję piastował?
-podstoli nowogrodzki
81**. O kim mowa?
„(…) zmienił się wielce przez ostatnich lat kilka, bo naprzód, wierzchnia jego warga zacieniła się mocno wąsem, krótkim, białych wilczych zębów nie przysłaniającym, ale pięknym i kręconym. Po wtóre, zawsze chłop był duży, ale teraz rozrósł się prawie w olbrzyma. Zdawało się, że tak gęsta i zwichrzona czupryna tylko na tak ogromnej głowie rosnąć może, a tak ogromna głowa tylko w tak bajecznych barach należytą znajduje podporę . Twarz miał zawsze czarną, wichrami spaloną, oczy jarzące jak węgle, zawadiactwo jakby wypisane na twarzy.”
- Adamie Nowowiejskim
82**. Czyje to słowa?
„(…) ja bym- nie chwaląc się- każdemu na szable wytrzymał, a on jeden i dwóch pacierzy by się ze mną nie zabawił. A przy tym zagończyk to jest incomparabilis, przed którym sam pan Ruszczyc czapkę zdejmuje.”
- Adama Nowowiejskiego
83**. O kim mowa?
„Do bitwy szedł ze śmiechem przypominającym rżenie końskie i walił tak, że żołnierze po każdy spotkaniu umyślnie trupy jego oglądali, aby nadzwyczajne cięcia podziwiać”
-Adamie Nowowiejskim
84***. Kim był Ruszczyc?
- służył u niego Nowowiejski, znakomity żołnierz, którego umiejętności i zasługi oceniano na równi z Michałowymi, pełnił służbę m.in. w Raszkowie (dowodził)
85*. W kim zakochał się Nowowiejski (poza Baśką)?
- w Zosi Boskiej
86**. Dokąd pani i panna Boska oraz stary pan Nowowiejski wyjechali z Chreptiowa?
- do Raszkowa, tam Adam Nowowiejski przygotował dla nich kwaterę
87**. Kto i do kogo wypowiedział te słowa?
„Sokół ty jesteś, ale nie dolecisz tam, gdzie ja dolecę i pozostaniesz sam w Chreptiowie, w żałości i zgryzocie!
-Azja sam do siebie, ale dotyczyły one Michała
88*. Co Azja zrobił po tym, jak odzyskał przytomność po ucieczce Baśki?
- kazał spalić miasto (Raszków), a ludzi wziąć do niewoli
89*. W jaki sposób Azja zemścił się na panu Nowowiejskim?
- poderżnął mu gardło na oczach wszystkich
90*. Jak Azja potraktował Ewkę, po ucieczce Baśki?
- oddał ją swoim ludziom, „ostatniemu ordyńcowi, aby miał z niej sługę i rozkosz”
92*. Kogo Azja wybrał sobie na nałożnicę po ucieczce Baśki?
-Zosię Boską
93**. Kogo Basia spotkała podczas ucieczki przed Azją i jego ludźmi, gdy zatrzymała się przy stogu siana, aby nakarmić konie?
- dwóch chłopów, jednego starego, drugiego młodego i obłąkanego
94*. Jakiej sytuacji dotyczy poniższy opis?
„Jakoż w tej chwili ciszę mąciły inne złowróżbne głosy, bliskie, a wychodzące niby spod ziemi: były to wycia, charkotania, skomlenia, jęki, wreszcie kwik okropny, krótki, urwany…”
- wilki rozszarpują konia Basi
95*. Co się stało z drugim koniem Baśki?
-lód na rzece się pod nimi załamał i utonął
96*. Co uratowało wycieńczoną Basię przed śmiercią tuż przed Chreptiowem?
-odgłos żurawi studziennych
97***. Wymieńcie 6 nazwisk szlachciców przebywających w Chreptiowie podczas choroby Basia
-Muszalski, Nienaszyniec, Motowidło, Snitko, Hromyka, Zagłoba, Luśnia i inni nie wymienieni z nazwiska
98***. O kim mowa?
„(…) wachmistrz dragoński, szczery Mazur, ulubiony żołnierz Wołodyjowskiego…”
- o Zydorze Luśni
99***. Jak nazywał się medyk, który wyleczył Basię?
-Radopuł
100**. Skąd sprowadzono medyka, który wyleczył Basię?
-z Kamieńca
101**. Od kogo pochodził pomysł sprowadzenia do Chreptiowa medyka, który miał wyleczyć Basię?
- od Zagłoby
102**. W jaki sposób żołnierze z Chreptiowa „nakłonili” medyka do podjęcia się wyleczenia Basi?
-powiedzieli mu, że generał podolski złamał nogę i żeby mu jechał na pomoc, za miastem go pojmali i w worku dowieźli do Chreptiowa
103***. Jak długo medyk leczył Basię zanim zaczęła powracać do zdrowia
-tydzień
104*. Kto odwiedził Basię w Chreptiowie, po tym jak odzyskała siły?
-Ketlingowie
105*.Jaką funkcję w Kamieńcu pełnił Ketling?
-dowodził artylerią kamieniecką
106**.Gdzie Ketlingowie mieszkali po ślubie?
-w Kurlandii
107***. Czy Ketlingowie mieli dzieci? Jeżeli tak, to ile?
-jednego syna (a podczas obrony Kamieńca Krzysia była w ciąży)
108***. Kto poza Zagłobą towarzyszył Basi, która odwiedziła Michała na murach zamku kamienieckiego?
- Żmudzin Piętka
109**. Gdzie i kiedy Michał wypowiedział te słowa?
„Dla Boga! Jak ja mogłem w tej się kochać tam, gdzie obie były razem? Gdzie ja miałem oczy?
-gdy Krzysia z mężem przyjechali d Chreptiowa po chorobie Basi
110***. Ilu synów mieli Skrzetuscy?
-dwunastu
111**. Gdzie Michał zaplanował pobyt Basi i Krzysi, podczas walki z Turkami w Kamieńcu (który nie doszedł do skutku)?
-u Skrzetuskich, w Łukowie ale one chciały być u boku mężów
112**. Kiedy Michał wypowiedział te słowa?
„A niech tę Ketlingową kule biją. Dla Boga! Jak nie ma ginąć ta Rzeczpospolita, kiedy białogłowy w niej rządzą?...”
Gdy obie z Basią odmówiły wyjazdu z Kamieńca, aby być jak najbliżej mężów
113***. Co Zagłoba radził zrobić Wołodyjowskiemu, aby Baśka była bezpieczna i nie została w Kamieńcu, po tym jak odmówiła wyjazdu w bezpieczne miejsce, aby być z mężem w trudnych chwilach?
- żeby uprzedził rozkaz hetmana nakazujący obronę Kamieńca i poprosił o walkę u boku hetmana
114***. Co Wołodyjowski zrobił, aby wzmocnić siły Kamieńca?
- na prośbę Baśki uwolnił zbójów i uczynił z nich żołnierzy
115**. Jakich obrażeń doznał Azja, po uderzeniu przez Basię?
-jedno oko mu wypłynęło, miał zmiażdżony nos, przez co jego twarz wyglądała strasznie
116**. Jaki los spotkał matkę Zosi Boskiej?
-Azja podarował ją Halimowi, a potem kupił ją i Zosię pewien kupiec
117**. Co ostatecznie stało się z Zosią Boską?
-kupił ją pewien kupiec, dla swojego syna
118**. Co się stało ostatecznie z kobietami z obozu tatarskiego?
-sułtan kazał je wyprowadzić, więc sprzedawano je na targu (3 dni) albo ścinano
119**. Jak hetman oceniał szanse Kamieńca na utrzymanie się?
-przegrana jego zdaniem była pewna, śmierć Wołodyjowskiego również
120**. Jaka była rola obrony Kamieńca?
-chodziło o to, aby utrzymał się jak najdłużej, by Rzeczpospolita zgromadziła dostateczne siły do obrony przed naporem wroga
121*. O kim mowa?
„Znajomi ledwie go poznali i pomyśleli, że pan Białogłowski słusznie nazwał go kościejem.”
-o Adamie Nowowiejskim
122**. Jakiemu wydarzeniu przedstawionemu na kartach powieści towarzyszyła wielka, przerażająca wręcz burza?
-atakowi wojsk Nowowiejskiego na obóz Lipków
123**. Która ze zniewolonych przez Lipków kobiet była w ciąży?
-Ewka Nowowiejska
124***. Czyją niewolnicą została Ewka? Podajcie nazwisko.
-Adurowicza
125***. Podajcie nazwisko Lipka, którego Nowowiejski oszczędził, aby wykorzystać go potem w ataku na pozostałych jako przewodnika?
-Eliaszewicz
126**. Kiedy Azja dowiedział się, że Basia żyje?
-tuż przed torturą na palu
127**. Kto powiedział Azji, że Baśka żyje?
- Zydor Luśnia
128*. Jaką jeszcze karę, poza nabiciem na pal, otrzymał Azja?
-wywiercono mu świdrem drugie oko i podpalono go
129***. Kiedy (po jakiej bitwie) Muszalski pomścił Dydiuka?
- pod Żwańcem, z Tatarami
130**. W jaki sposób Muszalski pomścił Dydiuka?
-ustrzelił z łuku płynącego promem janczara
131*. Co się stało z Adamem Nowowiejskim po dokonaniu zemsty na Azji?
-popadł w obłęd
132*.Gdzie podczas obrony Kamieńca schroniły się Basia i Krzysia?
-w klasztorze

Wyświetleń: 2104