Cele:1. Uświadomienie uczniom, że życie w wierze jest łaską.
2.Uświadomienie uczniom, że życie w wierze wiąże się jednocześnie z wolnym i świadomym wyborem każdego człowieka.

Klasa:LO

Czas trwania:90 minut

Metoda:„Za i przeciw”, dyskusja, wykład, „Zdania niedokończone”

Pomoce:Pismo święte Nowego Testamentu, Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, ks. Józef Tischner, „Jak żyć?”, arkusze papieru, pisaki, taśma, nożyczki, kartki dla każdego ze zdaniami niedokończonymi.

WPROWADZENIE

1.Modlitwa: Ojcze nasz

2.„Za i przeciw” 20 minut

Katecheta dzieli klasę na dwie grupy według tego np., kto lubi spędzać wakacje nad morzem, a kto w górach. Następnie – rozdaje każdej grupie arkusz papieru i prosi o zastanowienie się i wypisanie wszystkich argumentów za:

I grupa – „życiem w wierze”
II grupa – „życiem bez wiary” (Katecheta akcentuje, że chodzi o życie w wierze katolickiej, nie zaś wyłącznie o wiarę jako zawierzenie)


3.Dyskusja 20 minut

Po wykonanej pracy przedstawiciele każdej z grup zawieszają swój arkusz na tablicy i prezentują kolejno wypisane argumenty, poddając je dyskusji w całej klasie.
W ramach podsumowania dyskusji uczeń odczytuje fragment książki ks. Józefa Tischnera pt. „Dlaczego ludzie wierzą i nie wierzą“:
„Dlaczego ludzie odchodzą od religii? Dlaczego niektórzy z nas tracą wiarę? Jakie są motywy przejścia na ateizm lub na laicyzm? Zdawałoby się, że najprościej będzie spytać o to tych właśnie, którzy odeszli. Sam usiłowałem kiedyś to zrobić. Podawali mnóstwo powodów, np. że katolicyzm jest sprzeczny z nauką, bo na gruncie nauki istnieje teoria ewolucji i istnieje dogmat stworzenia człowieka na gruncie religii katolickiej. Tłumaczyłem, że nie jest to bynajmniej ze sobą sprzeczne. Z reguły przytakiwali, że być może, rzeczywiście, sprzeczność jest tylko pozorna. Potem powiadali [...] o wstecznej roli Kościoła, o Galileuszu, Giordanie Bruno, Koperniku, o inkwizycji i indeksie... Znowu tłumaczyłem mozolnie i długo, a oni przyznawali, że być może istotnie rzeczy inaczej się mają... Ale wierzącymi nie zostali. Miało się w końcu wrażenie, że cała argumentacja, którą usiłowali podeprzeć własną niewiarę, byłą jej skutkiem, a nie przyczyną. Zasadniczy wybór dokonał się gdzieś głębiej. Te wszystkie historie z nauką, ewolucją, inkwizycją były już tylko szukaniem podpory dla stanowiska, które zajęło się o wiele wcześniej.
Dlaczego ludzie pozostają przy wierze mimo wielu trudności? Dlaczego są ludźmi religijnymi nawet wtedy, gdy są przekonani, słusznie czy niesłusznie – w to teraz nie wchodzę – że zachodzi jakaś sprzeczność między nauką i wiarą? Są religijni nawet wtedy, gdy nie znajdują pod ręką niczego, co by im wytłumaczyło sprawę inkwizycji. Gdy im człowiek niewierzący przytoczy wszystko, co wie na ten temat, czasami nic nie odpowiedzą, czasami przyznają mu rację, ale gdy przyjdzie niedziela, znajdujemy ich razem z innymi na Mszy św. Pozostają katolikami mimo całej argumentacji przeciwnej katolicyzmowi.”
Po chwili Katecheta pyta: Co decyduje zatem o tym, czy wierzę czy nie? (osobisty, w głębi serca dokonany wybór)


PODANIE PRAWDY


1.Wykład 20 minut

Katecheta proponuje wspólne zastanowienie się nad odpowiedzią na pytanie: Czym jest wiara?
a. Katecheta prosi ucznia o odczytanie fragmentu Listu do Efezjan: Ef 1, 15-19 (jeżeli mamy do dyspozycji jeden egzemplarz Pisma świętego Nowego Testamentu na ławkę, uczniowie czytają tekst w ciszy, indywidualnie).
Po chwili Katecheta pyta: O czym pisze św. Paweł? (wiara jest darem).
Następnie Katecheta przytacza fragment z KKK 154 („Wiara jest możliwa tylko dzięki łasce Bożej i wewnętrznej pomocy Ducha Świętego”) i pyta: Czym jest zatem wiara?

Wiara jest łaską KKK 154 [zapis w zeszycie]

b. Katecheta przytacza dalszy ciąg fragmentu z KKK 154 („Niemniej jednak jest prawdą, że wiara jest aktem autentycznie ludzkim. Okazanie zaufania Bogu i przylgnięcie do prawd objawionych przez Niego nie jest przeciwne ani wolności, ani rozumowi ludzkiemu”) i pyta: Oprócz tego, że wiara jest darem od Boga, co jest nieodzowne w przyjęciu wiary? (wspólnie z uczniami Katecheta podkreśla rolę myślenia oraz wolności w wyborze życia w wierze).

Katecheta nawiązuje do encykliki Jana Pawła II Fides et ratio, poświęconej wierze i rozumowi. Katecheta prezentuje Encyklikę oraz przytacza myśl św. Augustyna ujętą w punkcie 79 „Fides et ratio”: „Wiara, jeśli nie jest myśleniem, nie istnieje”.

„Wiara, jeśli nie jest myśleniem, nie istnieje” św. Augustyn
[zapis w zeszycie]

Następnie Katecheta przytacza fragment z KKK 160 („Bóg wzywa ludzi, aby Mu służyli w Duchu i prawdzie; wezwanie takie wiąże ich w sumieniu, ale nie zmusza...” i podkreśla rolę wolnego wyboru).

Wezwanie Boga wiąże człowieka w sumieniu, ale go nie zmusza. KKK 160 [zapis w zeszycie]


ZASTOSOWANIE

1.Refleksja 15 minut

a. Katecheta prosi o zastanowienie się nad przytoczonym wyżej stwierdzeniem, że „Bóg wzywa ludzi, aby Mu służyli w Duchu i prawdzie”: Co to znaczy? (Bóg powołuje ludzi do życia w wierze, zaprasza człowieka do podjęcia również zadań jakie wiążą się z życiem w wierze).

b. Następnie Katecheta prosi uczniów o wsłuchanie się w słowa Jana Pawła II na temat wyboru życia w wierze i zastanowienie się nad odpowiedzią na pytanie: Na ile ważny w życiu człowieka jest wybór życia w wierze?
Katecheta przytacza refleksję Ojca świętego ujętą w „Fides et ratio”, w pkt.13:

„Czyż można [...] uznać, że autentycznym przejawem wolności jest odmowa przyjęcia tego, co pozwala na realizację samego siebie? Akt wiary jest najdonoślejszym wyborem w życiu człowieka; to w nim bowiem wolność dochodzi do pewności prawdy i postanawia w niej żyć”.

(Katecheta podkreśla rolę bycia autentycznie wolnym. Zwraca uwagę, że prawidłowo rozumiana wolność (która uszczęśliwia człowieka, pozwala mu na realizację siebie samego) to wolność „do” - prawdy, dobra, to wolność „do” naśladowania Chrystusa (które przecież nie jest łatwe) i „do komunii życia z Nim” (Jan Paweł II, encyklika Veritatis splendor, pkt 16). Katecheta może zacytować tu także stwierdzenie Jana Pawła II z encykliki Fides et ratio, pkt 25: „Nie istnieje moralność bez wolności”.
Katecheta zwraca uwagę jednocześnie na często błędne rozumienie wolności jako wolności „od” - prawdy, dobra („od” życia zgodnie z Dekalogiem i „od” kształtowania w sobie wewnętrznego usposobienia, życiowych postaw ukazanych w Błogosławieństwach Ewangelicznych, które są „swoistym autoportretem Chrystusa” – Jan Paweł II, encyklika Veritatis splendor, pkt 16).

c. Podsumowując powyższą refleksję Katecheta cytuje fragment encykliki Veritatis splendor, pkt 84:

„Tylko wolność podporządkowana Prawdzie prowadzi osobę ludzką ku
jej autentycznemu dobru. Dobrem osoby jest istnienie w Prawdzie
i czynienie Prawdy”

Jezus Chrystus mówi: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem” (J 14,6)


2. „Zdania niedokończone” 15 minut

Katecheta rozdaje każdemu uczniowi kartkę zawierającą zdania niedokończone:
Wiara dla mnie jest....
Bóg Ojciec dla mnie jest...
Chrystus dla mnie jest...
Duch Święty dla mnie jest....
Matka Boża dla mnie jest...
Aniołowie dla mnie są....
Kościół dla mnie jest....

Katecheta prosi o dokończenie zdań w ciszy i zachowanie dla siebie.

ZAKOŃCZENIE

1. Na zakończenie katechezy Katecheta proponuje odmówienie Składu Apostolskiego.


Wiara dla mnie jest............................................................................................................... ..............................................................................................................................................
Bóg Ojciec dla mnie jest.......................................................................................................
...............................................................................................................................................
Chrystus dla mnie jest...........................................................................................................
..............................................................................................................................................
Duch Święty dla mnie jest....................................................................................................
..............................................................................................................................................
Matka Boża dla mnie jest.....................................................................................................
..............................................................................................................................................
Aniołowie dla mnie są..........................................................................................................
..............................................................................................................................................
Kościół dla mnie jest.............................................................................................................
...............................................................................................................................................

Literatura:
1. Pismo święte Nowego Testamentu
2. Katechizm Kościoła Katolickiego
3. Jan Paweł II, Encyklika Fides et ratio, Kraków 1998
4. Jan Paweł II, Encyklika Veritatis splendor, Kraków 1998
5. ks. Józef Tischner, „Jak żyć?”, Wrocław 1995

Wyświetleń: 1606