 |
|
Katalog Anna Bil Język polski, Artykuły Wykorzystanie dramy na lekcjach języka polskiego
 Wykorzystanie dramy na lekcjach języka polskiego"Człowiek , aby pozostać w zgodzie ze światemi z sobą samym, aby móc łączyć się z innymi, nie zatracając zarazem poczucia swojej integralności i wyjątkowości, nie ma innego sposobu na realizowanie swych pragnień, jak tylko poprzez twórcze produktywne wykorzystanie swoich zdolności" Erich Fromm Drama to metoda wszechstronnego, harmonijnego rozwijania osobowości dziecka. Termin ten pochodzi od greckiego ,,drao''-działam, usiłuję. Drama jako metoda powierza uczniowi rolę kreatora, sprawcy działań, a nie tylko wykonawcy poleceń nauczyciela. Umożliwia stworzenie dzieciom i młodzieży sytuacji edukacyjnych, wyzwalających aktywność poznawczą oraz zespołową i emocjonalną ekspresję jednostki. Celem tej metody jest pobudzanie aktywności ucznia oraz uczenie się przez aktywność. Drama dostarcza doświadczeń ważnych dla rozwoju jednostki, pozwala odkrywać prawdy o życiu i człowieku na podstawie treści wskazanych poprzez program nauczania, prowadzi do zmian zachowań a równocześnie sprzyja kształceniu sprawności językowej uczniów. ,,Podstawą dramy jest fikcyjna, wyobrażeniowa sytuacja, która powstaje, gdy kilka osób we wspólnej przestrzeni przedstawia coś, co nie jest w danym czasie obecne, używając jako środków wyrazu swoich ciał i głosów'' - pisze Krystyna Pankowska w swojej pracy ,,Drama -zabawa -myślenie.'' Metoda dramy wyrabia umiejętność współżycia i pracy w grupie. Przełamuje barierę między nauczycielem a uczniami. Wszyscy czują się partnerami. Możliwość zwerbalizowania własnych przemyśleń i skojarzeń, skonfrontowanie ich z ocenami innych uczy prawidłowej argumentacji, tolerancji, rozszerza słownictwo, podnosi kulturę słowa. Omawiana metoda uczy samodzielności myślenia i działania, aktywności i otwartości, rozwija emocje, wyobraźnię i fantazję. Stosowane techniki dramowe sprawiają, że problemy bohaterów literackich stają się bliższe uczniom, którzy odnajdują w nich aktualne treści, poznają innych, nie tylko samych siebie. Zaangażowane działanie budzi wyobraźnię, zmusza do poszukiwań twórczych, wyzwala indywidualne możliwości każdego człowieka. Jedynie człowiek o postawie aktywnej, wrażliwy, zdolny do realizacji konstruktywnych zmian może przeciwstawiać się różnym przejawom wypaczeń zagrażających ludziom, może zapobiec konformizmowi i tolerowaniu przeciętności, może podołać wymaganiom, jakie postawi przed nami dzień jutrzejszy. Drama pozwala uruchomić postawę twórczą, inspirować odkrywczość, pozwala prowadzić dialog z uczniem, zaspokoić jego potrzebę ekspresji. Metoda ta to improwizacja, działanie celowo zderzające ucznia z sytuacją, w której trudności musi pokonać bez uprzedniego przygotowania się, bez pomocy książek i zeszytów. Życie najczęściej stawia nas przed problemami, przeciw którym nie jesteśmy uzbrojeni w gotowe argumenty, czy podpowiedzi. Wysiłek twórczy, operacje myślowe, poszukiwania i odkrycia, które mogą znaleźć zastosowanie w sytuacjach niescenicznych, wymagają samodzielnego działania a tego uczą gry dramatyczne. Lidia Rybotycka potwierdza, iż ujmują one istotę sprawy niesłychanie ważnej: dotknięcia w drugim człowieku tych możliwości, których odkrycie i wykorzystanie czyni go otwartym, aktywnym a więc i twórczym, zarówno w działaniu własnym, jak i w odbiorze twórczości innych. Cechy odróżniające dramę od teatru: - nie ma podziału na aktorów i widzów, wszyscy uczestniczą w zajęciach, - wszyscy tworzą fikcję dramową, nie ma gotowych scenariuszy, - najważniejszy jest pełny, całościowy rozwój indywidualności człowieka, uczestniczącego w fikcyjnym zdarzeniu, - nasze ciało poprzez gesty, mimikę kształtuje rolę, - uczestnicy zachowują się naturalnie i logicznie, koncentrując się i angażując w pełni na określonej sytuacji, - tworzymy rolę, nie odtwarzamy jej. Głównym sposobem pracy w dramie jest ,,bycie w roli''. Najczęściej polega to na tym, że uczeń jest sobą w nowej, nie znanej dla niego, odmiennej od codziennego życia sytuacji lub stara się być w sytuacji postaci. Zajęcia dramowe wymagają przygotowania odpowiedniego otoczenia. Następuje wprowadzenie przez nauczyciela w sytuację, poprzez opowiadanie, zdarzenie, fikcję dramatyczną. Nauczyciel pomaga przygotować się uczestnikom do wejścia w rolę w formie różnych technik( rozmowy, dyskusje, scenariusz sytuacji). Po odegraniu ról przez uczestników odbywa się omówienie pracy uczniów za pomocą pytań, rozmów, komentarzy, dyskusji. Drama aktywizując ucznia i nauczyciela, powoduje, że chcą się ze sobą spotkać i chcą siebie słuchać. Stwarza szansę łatwej informacji zwrotnej. Dzięki improwizacjom w rolach nauczyciel wie, co myślą i czują oraz czego uczą się jego uczniowie. Pogłębia się proces wzajemnej informacji, konieczny do kształcenia i wychowania. Rozwiązywanie problemów podczas omawianej metody poszerza wiedzę uczestników z różnych zakresów, ułatwiając jej integrację. Stanowi to podstawę bardziej dojrzałego działania. Wzmacnia potrzebę dokonywania samoocen, które okazują się bardzo przydatne w przyszłości, kiedy będą podejmowane rzeczywiste działania. Nauczyciel stosując dramę uruchamia ogromną siłę poznawczą, tkwiącą w każdym człowieku. W sposób pełny, wielowymiarowy, atrakcyjny zaangażowane zostają emocje, intelekt, intuicja i ciało. Poprzez dramę nauczyciel przygotowuje dziecko do samokształcenia i samorealizacji we współczesnym świecie. Techniki stosowane w dramie: ROLA - uczestnicy wchodzą w rolę, stają się kimś, czymś. ROZMOWA - wymiana argumentów, konflikt,. WYWIAD - angażuje emocjonalnie, rozwija myślenie i wyobraźnię. PANTONIMA - rozwija "mowę ciała", uczy komunikatywności, wpływa na wyobraźnię, pomaga w koncentracji, ułatwia wchodzenie w role, w klimat i atmosferę. IMPROWIZACJA - tekst powstający na żywo. Inne techniki to: rzeźba, list, zabawy, obraz, pamiętnik, kostium, plan, mapa, makieta, rysunek, stop-klatka Metoda ta na pewno pozwala uczestnikom zajęć na zupełnie inny rodzaj aktywności niż ta, której wymagają " zwyczajne" lekcje. Jest to metoda niewątpliwie atrakcyjna dla dzieci - także dla prowadzącego. Nauczyciel musi dokładnie przemyśleć lekcję, przewidzieć różne rozwiązania i reakcje uczniów, dzięki temu ma możliwość wszechstronnego obserwowania swych podopiecznych. Towarzyszy temu świadomość twórczego uczestnictwa w rozwoju dziecka. Drama to metoda nauczania i wychowania. Jako metoda umożliwia stworzenie sytuacji edukacyjnych, wyzwalających aktywność poznawczą, prowadzi do zmian zachowań, a równocześnie sprzyja kształceniu sprawności językowej. Wymaga kreatywności, ale także ją kształci. Bardzo istotną cechą tej metody jest to, że buduje więzi między uczniami, kształci ich wrażliwość, wzmacnia poczucie wartości dziecka. ZASADY ORGANIZACYJNO - DYDAKTYCZNE DRAMY Miejsce, w którym odbywa się drama powinno być odizolowane od innych pomieszczeń szkolnych, wyciszonym, dostosowanym do potrzeb, wnoszącym atmosferę skupienia. Ćwiczenie dramowe składa się z kilku etapów:
Optymalny czas trwania dramy : 90 minut. Każdy może być uczestnikiem przedstawianej metody. Warunki jakie powinien spełniać to : umieć istnieć i działać w fikcji dramowej, chcieć pracować w roli, podporządkować się zasadom "gry", umieć utrzymać się w roli i pracować w niej w skupieniu. Przygotowanie do lekcji nauczyciel zaczyna od ustalenia:
Na lekcjach języka polskiego cele związane są z programem nauczania. Drama wzbogaca te cele o autentyczne przeżycie, twórczą aktywność, kształtowanie osobowości i postaw społecznych. Jest on w dramie najważniejszy, jemu podporządkowany jest temat, struktura i organizacja pracy. BIBLIOGRAFIA
Opracowanie: Mgr Anna Bil Wyświetleń: 2020
Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione. |