Co to jest percepcja słuchowa?

Percepcja słuchowa zwana inaczej słuchem mownym jest czynnością złożoną i angażuje trzy rodzaje słuchu:
 słuch fizyczny,
 słuch muzyczny,
 słuch fonematyczny.
Dobrze rozwinięty słuch fonematyczny pozwala na dokonywanie operacji analizy i syntezy słuchowej, które stanowią mechanizm czytania i pisania. Są to umiejętności:
 wydzielania zdań z potoku mowy,
 wydzielania wyrazów w zdaniach,
 wydzielania sylab i głosek w wyrazach,
 odróżniania głosek o zbliżonych cechach fizycznych.



Zaburzenia analizatora słuchowego

U dzieci z zaburzeniami percepcji słuchowej występują trudności w :
▪ uczeniu się wierszy i powtarzaniu ciągów słownych,
▪ rozpoznawaniu i nazywaniu usłyszanych dźwięków,
▪ odtwarzaniu usłyszanego rytmu,
▪ wydzielaniu wyrazów w zdaniu,
▪ rozpoznawaniu głosek w nagłosie, śródgłosie i wygłosie,
▪ dokonywaniu analizy i syntezy słuchowej wyrazów,
▪ czytaniu oraz pisaniu.



Cele programu

Celem programu jest kształtowanie oraz doskonalenie u dziecka następujących umiejętności:
 rozpoznawania wytwarzanych dźwięków (różnego pochodzenia),
 rozpoznawania głosu i źródła dźwięku,
 różnicowania i naśladowania dźwięków z otoczenia,
 odtwarzania układów rytmicznych,
 tworzenia układów przestrzennych wysłuchanych rytmów (ćwiczenia koordynacji słuchowo-wzrokowo-ruchowej)
 dokonywania analizy i syntezy słuchowej wyrazów oraz zdań,
 zapamiętywania zdań, ciągów słownych, wierszy,
 dostrzegania zależności pomiędzy wyrazami w wypowiedzi.









Ćwiczenia usprawniające percepcję słuchową

I. Ćwiczenia oparte o naturalne źródła dźwięku.

1. Rozpoznawanie dźwięków z otoczenia:
◊ skrzypienie drzwi
◊ odgłosy pojazdów (kiedy jadą, ruszają z miejsca, warkot silnika, itp.)
◊ woda (kapie, płynie)
◊ klucze (brzęczenie), otwieranie zamka
◊ piłka (odbijanie)
◊ kartka papieru (szelest), darcie
◊ wiatr
◊ burza

2. Rozpoznawanie dźwięków różnych urządzeń domowych:
◊ odkurzacz
◊ telefon
◊ mikser
◊ suszarka do włosów

3. Rozpoznawanie odgłosów zwierząt:
◊ pies
◊ kot
◊ krowa
◊ koń
◊ kogut itd.

II. Ćwiczenia oparte na materiale eksponowanym (wzrokowo – słuchowym) oraz na czynnościach ruchowych.

1. Odtwarzanie rytmu na podstawie układów przestrzennych:
◊ ułóż z klocków rytm np.
□□ □ □□ □
2. Graficzne odtworzenie wysłuchanego rytmu za pomocą kresek i kółek np.
II X II X II X
3. Porównywanie melodii znanych piosenek pod względem tempa
4. Różnicowanie dźwięków różnych instrumentów muzycznych – perkusyjnych:
◊ trójkąt
◊ grzechotka
◊ tamburyno
◊ bębenek

III. Analiza i synteza wyrazowa zdań.

1. Wyodrębnianie zdania z mowy, pojęcie zdania, wyrazu
◊ układanie zdań i rozdzielanie ich na wyrazy (można układać paski z papieru), liczenie wyrazów w zdaniu
◊ wyodrębnianie wyrazu ze zdania, układanie innego zdania z tym wyrazem

2. Porównywanie zdań długich i krótkich
◊ liczenie wyrazów w zdaniach (za pomocą układanych karteczek – pasków)
◊ układanie innych zdań o podobnej liczbie wyrazów

IV. Analiza i synteza głoskowa wyrazów.

1. Wyodrębnianie głoski w nagłosie
◊ wskazanie przedmiotów, których nazwy zaczynają się na daną głoskę
◊ grupowanie przedmiotów (obrazków), których nazwy zaczynają się na tą samą głoskę
◊ wyodrębnianie pierwszej głoski z nazwy obrazka (samogłoska)
◊ wyodrębnianie głoski początkowej w dowolnym wyrazie
◊ tworzenie – wyszukiwanie wyrazu na daną głoskę początkową

2. Wyodrębnianie końcowej głoski w wyrazach
◊ wybieranie obrazków (przedmiotów), których nazwy kończą się tą samą głoską (samogłoską), np. waga, ryba, żaba, itd.
◊ wybieranie obrazków, których nazwy kończą się tą sama głoską (spółgłoską), np. kot, płot, bat, kogut, itd.
◊ wybieranie obrazka, którego nazwa kończy się dana głoską
◊ dobieranie par obrazków, w których nazwa jednego rozpoczyna się taką samą głoską, jak kończy się nazwa drugiego, np. kot – tor, rak – kot, itd.

3. Wyodrębnianie środkowej głoski w wyrazach
◊ dobieranie obrazków, których nazwy (trzygłoskowe) posiadają daną głoskę w środku, np.
a – mak, rak, pas, itd.
e – ser, lew, len, itd.
◊ określanie miejsca położenia rozpoznanej głoski w wyrazie
◊ określanie miejsca danej głoski w wyrazach dłuższych, np.
d – budowa, pomidor, wiadro, itd.
w – rower, owoce, drzewo, itd.
◊ tworzenie wyrazów (od schematów) posiadających głoskę w określonej pozycji
◊ rozpoznawanie głoski powtarzającej się w wyrazie, np.
fajka, bajka, maska, talerze, koło, itd.

4. Kolejne wydzielanie głosek w wyrazach
◊ wyodrębnianie podanej głoski w różnych pozycjach
◊ układanie wyrazów z podanymi głoskami
◊ wyszukiwanie wyrazów posiadających daną głoskę
◊ liczenie głosek w wyrazach

5. Tworzenie nowych wyrazów przez dodanie lub odjęcie głoski
◊ dodawanie początkowej głoski , np. as – las
◊ odjęcie początkowej głoski, np. Alina – lina
◊ dodanie końcowej głoski, np. dom – domy
◊ odjęcie końcowej głoski, np. koty – kot
◊ dodanie początkowej i końcowej głoski, np. las – k-las-a
◊ układanie nowych wyrazów z pierwszych głosek kolejnych wyrazów, np.
ryba, autobus, krowa - rak
◊ układanie łańcuszka obrazków według głoski w wygłosie i nagłosie danej nazwy, np.
indyk, kosz, szafa, auto

V. Analiza i synteza sylabowa.

1. Sylaby dwugłoskowe
◊ tworzenie (powtarzanie) sylab dwugłoskowych
◊ wybrzmiewanie sylaby początkowej w danym wyrazie
◊ tworzenie wyrazu na daną sylabę
◊ tworzenie wyrazu z daną sylabą na końcu
◊ tworzenie wyrazów, gdzie dana sylaba będzie w środku
◊ tworzenie wyrazów dwusylabowych

2. Sylaby trzygłoskowe
◊ tworzenie sylab trzygłoskowych
◊ wybrzmiewanie sylab na początku w danym wyrazie
◊ tworzenie wyrazu zaczynającego się daną sylabą
◊ tworzenie wyrazu kończącego się daną sylabą
◊ tworzenie wyrazu z daną sylabą w środku
◊ dobieranie sylaby otwartej do danej spółgłoski, np.
ko – t ba – l dy - m
ba – t da – l ry - m
bu - t
◊ przekształcanie wyrazów jednosylabowych w wyraz dwusylabowy, np.
las – lasy
lis – lisy
dom – domy

3. Analiza i synteza sylabowa wyrazów
◊ dzielenie wyrazów na sylaby z wyklaskiwaniem
◊ tworzenie wyrazów z podanych sylab
◊ tworzenie wyrazów rozpoczynających się sylabą, którą kończył się poprzedni wyraz, np.
samolot – lotka – kamyczek - czekolada

Wyświetleń: 677