Zaburzenia manualne dzieci w wieku szkolnym

Zaburzenia sprawności manualnej dziecka przejawiają się przeważnie w postaci odchyleń jakościowych w rozwoju motorycznym ręki. Są to min. :
a) Niezręczność manualna - bark umiejętności samoobsługi, a jeżeli są wykonywane to powoli i niezręcznie.
b) Nadmierne napięcie mięśniowe - dziecko wykonuje kurczowe ruchy: jego stawy barkowe, łokciowe, nadgarstkowe i stawy palców są bardzo usztywnione. Zbyt silny nacisk ołówka (kredki, długopisu).Linie rysunku grube, stąd częste przedzieranie kartki, łamanie kredek. W rysunkach.
c) Małe napięcie mięśniowe , które charakteryzuje się wiotkością i słabą kontrolą nad palcami i rękoma. Linie rysunku nikłe, często ledwo widoczne. Przeważają rysunki drobne i małe. Brak siły do wycinania nożyczkami. Słaba chwytliwość palców stąd częste wypuszczanie różnych przedmiotów. Ruchy ręki gwałtowne, mało płynne, często kanciaste, również przy innych czynnościach. W rysunkach przeważają linie proste, pogrubione, rzadko występują linie faliste. Ruchy mało precyzyjne. Niektórym dzieciom przy malowaniu drżą ręce i nie są w stanie wykonać dokładnie zamierzonych ruchów.
d) Niewłaściwa koordynacja obu rąk – dziecko chętnie posługuje się jedną ręką, druga raczej przeszkadza. Stąd rudności przy zapinaniu guzików, wycinaniu.
e) Zaburzona szybkość ruchów rąk, zwalnianie dla uzyskania dokładności, pogarszanie się precyzji przy przyspieszaniu.
f) Opóźniony rozwój dominacji, zła koordynacja oko – ręka lub ręka-ręka u dziecka prowadzi nieuchronnie do tego, ze będzie ono wykonywać precyzyjne ruchy nieporadnie i niezgrabnie.7
Niektóre dzieci z zaburzeniami ruchów precyzyjnych nie potrafią posługiwać się narzędziami, jak nóż, widelec, nożyczki, pędzel czy kredki. Umiejętność posługiwania się tymi przedmiotami jest potrzebna w szkole.

Dzieci z niewielkim zaburzeniami rozwoju ruchowego i postrzegania często zwracają na siebie uwagę dopiero w szkole podstawowej, ponieważ mają duże problemy z nauką pisania. Nie mogą należycie, w czytelny sposób odtwarzać liter i słów. Poza tym mają trudności z zapamiętywaniem kierunków pisania czytania. Nie trzymają prawidłowo ołówka, niedokładnie i niechlujnie wykonują prace plastyczne, a koordynacja drobnych, precyzyjnych ruchów jest zaburzona w najróżniejszych zakresach.
Aby móc pomóc dzieciom z zaburzeniami rozwojowymi z zakresie sprawności manualnej, trzeba zbadać jakości ich całkowitej zdolności ruchowej i postrzegania. Metody wspomagania rozwoju dziecka stosowane w domu, w przedszkolu, w szkole i w placówce terapeutycznej mogą przynieść pożądane skutki tylko wtedy, gdy są ukierunkowane na określony cel. Jest to możliwe pod warunkiem ustalenia przyczyny zaburzenia. Dzieci muszą mieć możliwość nadrobienia braków z zakresie podstaw zdolności ruchowych i postrzegania. Tylko wtedy będą mogły rozwinąć lepszą sprawność manualną.
Sprawność rąk może rozwijać się w sposób zróżnicowany dopiero wtedy, gdy dziecko osiągnęło już dobrą koordynację ruchów ciała i wszystkie układy zmysłowe są dobrze zintegrowane. Jeżeli u dzieci występują zaburzenia w zakresie drobnych ruchów, powinno być ono poddane specjalistycznym badaniom i ocenie ogólnego stopnia rozwoju, co pozwoli wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Dzieciom z zaburzeniami precyzyjnych zaleca się zwykle wykonywaniem złożonych ćwiczeń, które rozwijają ruchy drobne, precyzyjne i grube, nieprecyzyjne we wszystkich aspektach, oraz stymulują czucie.
W domu każde dziecko powinno mieć do dyspozycji różne przedmioty, które stymulują rozwój jego sprawności manualnej, na przykład szklane kulki, klamerki, kamyki, glinę, nożyczki, papier, klej, grube kredki, czy kredki świecowe. Samodzielnie zebrane naturalne materiały , jak kasztany, liście, żołędzie i ptasie pióra zachęcają dzieci do prac ręcznych. Również wycinanki z papieru stymulują rozwój sprawności manualnej.1

Wyświetleń: 92