Ewa Duchnowska
Scenariusz lekcji z języka polskiego.

Temat: Repetitio est mater studiorum — odnawiamy znajomość ze składnią zdania pojedynczego.

Cele operacyjne:
Poziom wiadomości
Kategoria A: uczeń zna, wylicza części zdania oraz pojęcia związane ze składnią takie jak: zdanie pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte, równoważnik zdania,
Kategoria B: uczeń wyjaśnia znaczenie tych pojęć, uczeń rozpoznaje części zdania, podaje przykłady, uczeń rozróżnia zdanie pojedyncze rozwinięte od nierozwiniętego, rozpoznaje równoważnik zdania oraz różne rodzaje podmiotów i orzeczeń

Poziom umiejętności
Kategoria C: uczeń stosuje poznane pojęcia z zakresu składni do analizy zdania pojedynczego, rozwiązuje zadania testowe

Czas na dany temat: 2 godziny.
Przeznaczenie: klasa 7 szkoła podstawowa.
Metody pracy:, pogadanka, elementy wykładu, , przygotowanie „ściągi” do sprawdzianu, wykonywanie ćwiczeń, praca z wykorzystaniem materiałów przygotowanych techniką komputerową, zadania konkursowe.

Formy: praca indywidualna i praca w parach

Środki: wykorzystanie rymowanki, karty pracy, plansze, fiszki, „projektowanie ściągi”, test: prawda-fałsz

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

I. PRZYGOTOWANIE/WPROWADZENIE W TEMATYKĘ LEKCYJNĄ.
1. Czynności organizacyjne.
2. Sprawdzenie pracy domowej
3. Zapoznanie uczniów z celami lekcji.


N: Celem lekcji będzie:
 Powtórzenie i uporządkowanie materiału ze składni.
 Zdefiniowanie i utrwalenie podstawowych pojęć z tego działu gramatyki.
 Ustalenie i uzupełnienie ewentualnych braków w celu przygotowania uczniów do sprawdzianu.
 Umiejętność operowania wiedzą z zakresu składni w praktyce.

4. Zapoznanie z tematem lekcji i wyjaśnienie tematu

II. USYSTEMATYZOWANIE POWTARZANEGO MATERIAŁU.
1. Uzupełnianie tekstu rymowanki w oparciu o pracę domową:

N: Rozdaje uczniom tekst rymowanki, którą uczniowie uzupełniają, odpowiadając na pytania o części zdania.

„Jest pięć części zdania do zapamiętania”
a.………………………., b ……………………………..,
c ………………………., d ……………………………...,
e ………………………. — zastęp niezbyt liczny.”

a. wykonawca czynności, odp. na pyt. Kto? Co?
b. oznacza czynność, odpowiada na pytania: Co robi? Co się z nim dzieje?
c. określa rzeczownik,
d. określa czasownik, odp. na pytania przypadków z wyjątkiem mianownika,
e. określa czasownik, odp. na pytania: jak? gdzie? kiedy?

2. Odczytanie i zapamiętanie poprawnie wypełnionej rymowanki.
3. Nauczyciel prezentuje planszę, na której prezentuje różne pojęcia związane z językiem polskim. Uczniowie wybierają pojęcia związane ze składnią i zapisują je na tablicy i w zeszytach:
Np. wypowiedzenie, zdanie, zdanie pojedyncze, zdanie złożone, równoważnik zdania, części zdania.

4. Co to jest wypowiedzenie? Jak się dzieli?
5. Czym różni się zdanie od równoważnika zdania?
6. Co to jest zdanie pojedyncze i jak się dzieli?
7. Rozdanie kart pracy.
8. W podanym tekście podkreśl równoważniki zdań.
9. W podanym tekście podkreśl zdania pojedyncze
10. Odczytanie prawidłowych odpowiedzi.
11. Uporządkowanie fiszek luźno przypiętych do tablicy i przyporządkowanie ich do pojęć: rodzaje podmiotów i rodzaje orzeczeń:

Wyrażony rzeczownikiem w mianowniku
Wyrażony rzeczownikiem w dopełniaczu
Wyrażone czasownikiem w formie osobowej,
Imienne
Z czasownikiem modalnym
Wyrażony inną częścią mowy niż rzeczownik
Zakończone na — no lub —to
Szeregowy
Domyślny

12. Na kartach pracy uczniowie wykonują ćwiczenie polegające na nazwaniu rodzajów podmiotów i orzeczeń w podanych zdaniach.
13. Sprawdzenie przykładowych odpowiedzi.
14. Przykładowa analiza zdania pojedynczego — na tablicy i w zeszytach.


III. UTRWALANIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI. PODSUMOWANIE PRACY I OCENA GRUP.

1. Krótki test: prawda fałsz

• W zdaniu pojedynczym muszą wystąpić co najmniej dwa orzeczenia………
• Zdanie bez orzeczenia nie może istnieć………
• Podmiot jest wykonawcą czynności……………
• Równoważnik zdania zawiera jedno orzeczenie…………..
• Oni poszli do kina. — to zdanie z podmiotem domyślnym…………..
• Wszystkie wypowiedzenia są zdaniami………………………
• Dział zajmujący się budową wypowiedzeń to składnia……………..


2. Zaprojektowanie ściągi ze składni (pojęcia, przykłady) — najlepsze ocenić
3. Zadania konkursowe w parach, polegające na wykonaniu:


• Dopasowanie nazwy części zdania do wyróżnionych wyrazów w zdaniu.

Wyświetleń: 0