Ochrona praw i wolności w Polsce
Na podstawie scenariusza opubikowanego na stronie dlanauczyciela.pl

Realizowane treści nauczania z podstawy programowej:
Uczeń:
• wyjaśnia, na czym polegają: prawo do prywatności, w tym ochrony danych osobowych i prawa obywatela w kontaktach z mediami (5.6),
• przedstawia główne środki ochrony praw i wolności w Polsce (6.1),
• opisuje sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka; pisze prostą skargę do jednego z nich (według wzoru) (6.2).

Uczeń:
• wymienia prawa oraz wolności człowieka i obywatela zapisane w Konstytucji RP,
• tłumaczy, jakie są prawne możliwości ograniczenia praw i wolności zawartych w Konstytucji RP,
• opisuje sposób powoływania oraz zakres kompetencji rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka,
• charakteryzuje zadania rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka,
• podaje zasady oraz procedury składania wniosku do rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka,
• pisze skargę do rzecznika praw obywatelskich według wzoru,
• wskazuje cechy wniosku do rzecznika praw dziecka,
• wyjaśnia, na czym polega prawo do prywatności i wskazuje jego zakres,
• przedstawia prawa jednostki związane z prawem prasowym i ochroną danych osobowych, a także w kontaktach z mediami,
• określa zasady składania skargi konstytucyjnej,
• wymienia elementy skargi konstytucyjnej oraz skutki prawne jej uznania przez Trybunał Konstytucyjny.

Metody:
• metoda aktywizująca – drzewko decyzyjne,
• dyskusja,
• rozmowa kierowana,
• praca z tekstem źródłowym,
• praca z tekstem podręcznika.

Formy pracy:
indywidualna, grupowa, zbiorowa.

Środki dydaktyczne:
• podręcznik Po prostu Wos (s. 180-185),
• karta pracy 1, 2: Konstytucyjne prawa i wolności, Prawa obywatelskie i media.
• Konstytucja RP


Przebieg lekcji:
Faza wprowadzająca
1. Czynności organizacyjne: sprawdzenie obecności, podanie tematu oraz celów lekcji, rozdanie kart pracy 1.
2. Uczniowie przypominają prawa i wolności obywatelskie zapisane w Konstytucji RP. Prowadzący, wykorzystując informacje z podręcznika (s. 159), wyjaśnia sposoby ich realizacji oraz okoliczności, w których mogą zostać zawieszone lub ograniczone,
a następnie poleca uczniom wykonanie zadania 1. z karty pracy 1.

Faza realizacyjna
1. Nauczyciel dzieli uczniów na pięć grup. Poleca, aby na podstawie informacji z podręcznika
(s. 180-185) wykonali przydzielone im zadania, które dotyczą rzecznika praw obywatelskich
i rzecznika praw dziecka (instrukcje dla drużyn znajdują się w Materiałach dla ucznia),a następnie rozdaje grupom karty pracy 2. Po upływie wyznaczonego czasu liderzy zespołów
prezentują efekty swojej pracy. Na zakończenie ćwiczenia wszystkie osoby wpisują do nieuzupełnionych wcześniej rubryk tabeli z zadania 1. w karcie pracy 2. te informacje, które uzyskali po wysłuchaniu wystąpień przedstawicieli poszczególnych grup.
2. Na polecenie nauczyciela uczniowie realizują polecenie do zdjęcia ze s. 184 podręcznika – zapoznają się z fragmentem rozmowy z rzecznikiem praw dziecka i w kilkuosobowych drużynach wykonują polecenia umieszczone pod tekstem. Następnie prowadzący inicjuje dyskusję na temat problemu stosowania kar cielesnych wobec dzieci. Poszczególne osoby zajmują stanowisko w omawianej kwestii i formułują uzasadnienia.
3. W formie krótkiego wykładu nauczyciel wyjaśnia istotę skargi konstytucyjnej i omawia jej elementy. Zwraca uwagę na różnice między skargami kierowanymi do Trybunału Konstytucyjnego a wnioskami do rzecznika praw obywatelskich. Uczniowie podzielenie na grupy , wyszukują w telefonach stronę Rzecznika Praw Obywatelskich i rzecznika Praw Dziecka. W parach omawiają różnice
4. Prowadzący podaje zagadnienia do dyskusji: Ochrona praw jednostki do prywatności oraz
Ochrona praw jednostki w kontaktach z mediami. Nawiązuje do kontrowersji związanych z funkcjonowaniem art. 212 Kodeksu karnego (wiadomości na ten temat zostały zamieszczone w Informacjach dodatkowych na s. 18 ) i wskazuje istotę problemu, a następnie pyta uczniów o ich stanowisko w przedstawionej sprawie. Uczniowie zgłaszają swoje wnioski, uwagi i wątpliwości dotyczące proponowanych zmian w prawie, a także przywołują znane im przykłady spraw o zniesławienie. W dalszej kolejności nauczyciel podaje zagadnieniedo rozpatrzenia metodą drzewka decyzyjnego: Czy należałoby wykreślić z „Kodeksu karnego” art. 212, który nakłada odpowiedzialność karaną za zniesławienie drugiej osoby? Uczniowie przystępują do pracy w grupach uformowanych na początku lekcji i na podstawie wiedzy zdobytej w wyniku wcześniejszej dyskusji uzupełniają zadanie 2. z karty pracy 2 – wymieniają możliwe rozwiązania podanego zagadnienia, a także przedstawiają ich pozytywne i negatywne skutki. Po upływie wyznaczonego czasu liderzy grup prezentują rozwiązania swoich zespołów, a pozostali uczniowie uzupełniają ich wypowiedzi. 5. Uczniowie zapoznają się z tekstem podręcznika ze s. 140 i wykonują zadanie 2. z karty pracy 1.

Faza podsumowująca
1. Nauczyciel pyta uczniów o najważniejsze elementy systemu ochrony praw i wolności w Polsce. Wspólnie rozmawiają na temat świadomości prawnej polskich obywateli dotyczącej środków ochrony konstytucyjnych praw i wolności człowieka i obywatela.
Test quizizz
2. Zadanie domowe:
Zastanów się nad jednym problemem społecznym, który dostrzegasz w swoim najbliższym otoczeniu i zdecyduj, czy sprawa ta może wymagać interwencji ze strony rzecznika praw obywatelskich. Następnie wykonaj pisemnie ćwiczenie 1. ze s. 185 podręcznika.


Materiały dla uczniów
Instrukcje dla grup

Zadania dla grupy I
Określcie i porównajcie ze sobą zasady powoływania rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka.Wykorzystajcie informacje zamieszczone w podręczniku (s. 180-185) oraz w tekście Konstytucji RP (art. 72 i 209). Zdobyte wiadomości zapiszcie w odpowiednich rubrykach tabeli z zadania 1. z karty pracy 2. Następnie pomóżcie liderowi Waszej grupy przygotować wystąpienie, w którym uzasadni ułożone przez Was odpowiedzi, powołując się na konkretne źródła i przepisy prawne.

Zadania dla grupy II
Wymieńcie i porównajcie ze sobą zadania rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka. Wykorzystajcie informacje zamieszczone w podręczniku (s. 180-185) oraz tekście w Konstytucji RP (art. 208 i 212, podręcznik, s. 180-185). Zdobyte wiadomości zapiszcie w odpowiednich rubrykach tabeli z zadania 1. z karty pracy 2. Następnie pomóżcie liderowi Waszej grupy przygotować wystąpienie, w którym uzasadni ułożone przez Was odpowiedzi,
powołując się na konkretne źródła i przepisy prawne.

Zadania dla grupy III
Określcie i porównajcie ze sobą długość kadencji oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności przez rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka. Wykorzystajcie informacje zamieszczone w podręczniku (s. 180-185) oraz w tekście Konstytucji RP (art. 210 i 211, podręcznik, s. 180-185). Zdobyte wiadomości zapiszcie w odpowiednich rubrykach tabeli z zadania 1. z karty pracy 2. Następnie pomóżcie liderowi Waszej grupy przygotowaćwystąpienie, w którym uzasadni ułożone przez Was odpowiedzi, powołując się na konkretne źródła i przepisy prawne.

Zadania dla grupy IV
Wymieńcie i porównajcie ze sobą przewidziane prawem sposoby realizacji zadań rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka. Wykorzystajcie informacje zamieszczone w podręczniku (s. 180-185) oraz w tekście Konstytucji RP (art. 208). Zdobyte wiadomości zapiszcie w odpowiednich rubrykach tabeli z zadania 1. z karty pracy 2. Następnie pomóżcie liderowi Waszej grupy przygotować wystąpienie, w którym uzasadni ułożone przez Was odpowiedzi, powołując się na konkretne źródła i przepisy prawne.

Zadania dla grupy V
Określcie, kto może skierować wniosek do rzecznika praw obywatelskich i rzecznika praw dziecka. Wykorzystajcie informacje zamieszczone w podręczniku (s. 180-185) oraz w tekście Konstytucji RP (art. 80). Zdobyte wiadomości zapiszcie w odpowiednich rubrykach tabeli z zadania 1. z karty pracy 2. Następnie pomóżcie liderowi Waszej grupy przygotować wystąpienie, w którym uzasadni ułożone przez Was odpowiedzi, powołując się na konkretne źródła i przepisy prawne.

Wyświetleń: 0