Katalog

Jolanta Chilczuk, 2019-07-04
Warszawa

Pedagogika, Referaty

Diagnoza psychopedagogiczna

- n +

Dzieci ,które mają znacznie większe trudności w uczeniu się niż ich rówieśnicy są w stanie kontynuować naukę, ale potrzebują pomocy pedagogicznej w formie specjalnego wsparcia i metod w nauce oraz programu nauczania i wychowania dostosowanych do ich potrzeb, możliwości i ograniczeń.
Uczeń, który nie może podołać wymaganiom powszechnie obowiązującego
programu edukacyjnego powinien być zdiagnozowany przez specjalistyczną kadrę pedagogiczną w odpowiednich warunkach przy uwzględnieniu potrzeb dziecka.
Zastanówmy się nad tym jakie cechy powinien mieć diagnosta pedagogiczny, jak poradzić sobie z oporem dziecka oraz jaka powinna być dobra diagnoza.
A zatem osoba dokonująca diagnozy pedagogicznej powinna być empatyczna oraz umiejętnie wczuwać się w świat uczuć i przeżyć dziecka poprzez stałą obserwację. Tylko wtedy gdy diagnosta pozna bliżej dziecko i środowisko w którym ono przebywa będzie mógł zrozumieć świat dziecka i jego problemy oraz rozpoznać wiele jego potrzeb co ułatwi mu ocenę sytuacji diagnostycznej. Diagnosta powinien być czujny i upewniać się , że to, co mówi do dziecka jest zrozumiałe i akceptowane.
Warto stwarzać taką atmosferę – bezpieczeństwa i akceptacji – żeby dziecko miało przestrzeń na powiedzenie tego co czuje oraz tego, że np. „nie rozumie zadania” . Głównym odbiorcą diagnozy pedagogicznej jest sam uczeń – wychowanek, który powinien w niej świadomie uczestniczyć, poznać jej wyniki oraz mieć pewien, stosowny do wieku, udział w podejmowanych decyzjach. Natomiast pełnoprawnymi użytkownikami diagnozy są rodzice, nauczyciele i wychowawcy ucznia. Im więcej o nim wiedzą, tym większą mają szansę na dobranie stosownych oddziaływań.
Diagnosta pedagogiczny to osoba od której zależy czy diagnoza będzie przebiegała pomyślnie oraz wynikiem jej jest pełna i właściwa diagnoza.
Diagnosta podczas swojej pracy spotyka się z oporem dziecka. Wydaje się więc, że pojawienie się oporu u pacjenta stanowi normalną reakcję w celu obrony samego siebie. Zauważamy, że za oporem często kryją się trudne uczucia zazwyczaj lęk lub wstyd, a czasami normy społeczne, np. hamujące złość lub nie pozwalające źle mówić o rodzinie czy kolegach.
Czasem bywa tak, że podłoże oporu tkwi w poważnych zaburzeniach pacjenta, a nawet, że jego pojawianie się jest związane z poważnymi chorobami neurologicznymi. Chęcią zrozumienia jego problemów. Warto jeszcze pamiętać, że zainteresowanie dziecka spowoduje konstrukcyjne i pełne współpracy współdziałanie podczas diagnozy.
Jeśli na pierwszym spotkaniu nie przeprowadzimy diagnozy, nic złego się nie stanie. Natomiast jeśli na pierwszym spotkaniu okażemy pacjentowi życzliwości i zainteresowanie to unikniemy postaw wycofywania się ,złych skojarzeń oraz ucieczki przed sytuacją trudną i źle kojarzącą się.
Autentyczność, zainteresowanie i koncentracja na dziecku i jego świecie zmniejsza opór podczas diagnozy. Buduje to relację która umożliwia poradzenie sobie z oporem pedagogicznym i pójście dalej. Czyli przeprowadzone rozpoznanie potrzeb, możliwości, zainteresowań, uzdolnień konkretnych uczniów wraz z określeniem barier, ograniczeń oraz elementów wspierających w środowisku.
Oznacza to „rozpoznanie” zgodnie z definicją słownika pedagogicznego diagnozę. Diagnoza pedagogiczna (wg prof. W. Okonia) to rozpoznanie jakiegoś zdarzenia czy sytuacji w celu zdobycia dokładnych informacji i przygotowanie do działań naprawczych. Owo rozpoznanie powinno dotyczyć wszelkich sfer funkcjonowania, które wzajemnie się przenikają, tworząc obraz naszego ucznia.
Ocenie powinny podlegać następujące obszary: obszar rozwoju fizycznego (rozwój kondycji i sprawności, stan zdrowia). Rozwój fizyczny jest ściśle powiązany z rozwojem społeczno – emocjonalnym i intelektualnym dziecka.
Diagnosta pedagogiczny to osoba od której zależy czy diagnoza będzie przebiegała pomyślnie .
Dziecko przechodzi od prostych czynności do wyższych form działania. Rozpoznanie poziomu rozwoju podstawowych funkcji ma dla postępów w rozwoju i zdobywaniu wiedzy przez dziecko istotne znaczenie. Stanowi dla nauczycieli podstawę do właściwego planowania i organizowania pracy oraz objęcia ucznia specjalistyczną pomocą. Nauczyciele posiadają w swoich rękach różnorodne źródła informacji, które można wykorzystać. Pełna diagnoza pedagogiczna opiera się na: obserwacji zachowań ucznia w sytuacjach zadaniowych i społecznych, rozmowach z dzieckiem (w miarę możliwości),
wywiadach i rozmowach z rodzicami (wywiad powinien zawierać interesujące nas pytania dotyczące dziecka, jego „historii” i funkcjonowania w rodzinie),
analizie prac i wytworów ucznia, badaniach diagnostycznych np. testach
szczegółowej i wnikliwej analizie dokumentów ucznia – tych, do których mamy za pośrednictwem rodziców dostęp, np. opinia, orzeczenie, informacje medyczne od lekarza.
Przeprowadzając diagnozę należy tak zmotywować dziecko aby mimo trudności jakie mogą pojawić się podczas diagnozy dziecko chciało nadal trwać i wykonywać powierzone mu zadanie. Wstępna motywacja obejmuje chęć ukończenia powierzonego zadania. Cechy osobowości diagnosty i jego kompetencja wpływające na utrzymanie tej chęci mimo trudności, jakie zwykle pojawiają się. „Trwanie przy zadaniu do wykonania go” .
Motywacja silnie wpływa na przebieg diagnozy niektórzy z entuzjazmem przystępują do nowego zadania, wielu traktuje go jako uciążliwy obowiązek i nie wykracza poza minimum, a jeszcze inni przyjmują go wrogo, przewidując klęski i niepowodzenia).
Diagnosta dokonujący diagnozy powinien być tolerancyjny i okazać wsparcie emocjonalne, którego celem jest stworzenie poczucia bezpieczeństwa oraz budzenie wiary i nadziei w poradzenie sobie ze stawianymi działaniami.
Działania diagnosty koncentrują się głównie wokół samego dziecka i jego diagnozy. --
Współczesna interpretacja tego terminu podkreśla jego dwa składniki: zebranie potrzebnych danych i ich krytyczne opracowanie w drodze rozumowania.
Definicja, która wydaje się być najtrafniejsza brzmi:
„Diagnoza to rozpoznanie istoty i uwarunkowań złożonego stanu rzeczy na podstawie jego cech (objawów), w oparciu o znajomość ogólnych prawidłowości panujących w danej dziedzinie”
Diagnoza w pedagogice społecznej to rozpoznanie na podstawie zebranych i ocenionych danych z różnych źródeł poszczególnego stanu i jego genezy lub przyczyn oraz wyjaśnienie znaczenia i etapu rozwoju, a także ocena możliwości jego zmiany w kierunku pedagogicznie pożądanym. Diagnoza taka jest diagnozą rozwiniętą i posiada ona 5 etapów cząstkowych (wg S. Ziemskiego):
1. diagnoza klasyfikacyjna – odpowiada na pytanie jakie przyczyny pierwotnie zadziałały
2. diagnoza genetyczna – odpowiada na pytanie jaki ciąg zdarzeń doprowadził do stanu obecnego
3. diagnoza znaczenia dla całości – odpowiada na pytanie jakie znaczenie dla całości, w której znajduje się dany przedmiot czy proces ma jego stan obecny
4. diagnoza fazy – odpowiada na pytanie w jakiej fazie rozwoju znajduje się ten stan
5. diagnoza rozwojowa (prognostyczna) – odpowiada na pytanie w co ten stan rozwinie się w przyszłości
Nie w każdym przypadku diagnozowania występują wszystkie aspekty diagnozy rozwiniętej i nie w każdym przypadku wszystkie są jednakowo ważne i znaczące. Jednakże dwa etapy powinny wystąpić zawsze: diagnoza klasyfikacyjna (niezbędne jest zaklasyfikowanie danego stanu rzeczy) oraz diagnoza genetyczna (wyjaśnienie uwarunkowań istniejącego stanu rzeczy).
Wymieniona tutaj kolejność elementów i faz pełnej diagnozy może się zmieniać w różnych sytuacjach. Rozpoczyna się zwykle od zadań, do których rozwiązania mamy już dostateczne dane, a następnie przechodzi się do rozwiązania innych zadań diagnostycznych, poszukując dalszych danych.
Diagnoza pedagogiczna jest diagnozą rozwiniętą. Nie ogranicza się do sprawdzania i oceniania stanu osiągnięć ucznia, lecz obejmuje także wyjaśnienie przyczyn (genezy) tego stanu i przewidywanie rozwoju osiągnięć (prognozę). Przeszłość (indywidualna historia uczenia się i wychowania) jest w niej podstawą interpretacji obecnych postępów ucznia, a teraźniejszość jest podstawą przewidywania jego przyszłych postępów.
Podsumowując prawidłowo przeprowadzona diagnoza pozwala wyjaśniać poszczególne zjawiska i przewidywać ich dalszy bieg, ale przy projektowaniu konkretnych działań wychowawczych. To niewątpliwie proces, który wymaga od diagnosty szerokich umiejętności i kompetencji, ale jednocześnie wzbogaca wiedzę o dziecku oraz umożliwia prognozowanie postępu i dostosowanie optymalnych działań wychowawczych do aktualnych potrzeb rozwojowych.

Wyświetleń: 0


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.