AWANS INFORMACJE Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Katarzyna Radomska-Klima, 2022-05-11
Ruda Śląska

Pedagogika, Referaty

Umiejętności językowe dzieci z dysleksją.

- n +

Katarzyna Radomska-Klima
Ruda Śląska

Umiejętności językowe dzieci z dysleksją – symptomatyczne błędy
Spośród umiejętności, jakie powinien posiadać każdy uczeń, który rozpoczyna naukę szkolną, bardzo ważne są dla jego dalszego rozwoju umiejętności językowe. Istotne są także: odpowiedni zasób słownictwa, zdolność budowania poprawnych gramatycznie zdań oraz umiejętność łączenia ich w logiczną całość. Ponadto na dojrzałość językową dziecka, składają się również umiejętności dokonywania analizy oraz syntezy głoskowej, sylabowej wyrazów. Każde dziecko powinno również wyodrębniać słowa z mówionych zdań. Niestety bardzo często zdarza się, iż uczniowie mają wiele trudności z prawidłową artykulacją głosek, dokonywaniem poprawnej analizy oraz syntezy słuchowo–wzrokowej.1
Analiza wytworów szkolnych uczniów jest zasadniczą podstawą do diagnozy zaburzeń w pisaniu. Są one także wiarygodnym świadectwem występowania u niego problemów. Błędy popełniane przez uczniów, są również konieczne w ustaleniu, czy mają one cechy „błędów dyslektycznych”.2 Ponadto wnikliwa analiza błędów, ma na celu ustalenie częstotliwości ich występowania jak również określenie charakteru (tzn. typów, rodzajów, tendencji do powtarzania się). Przede wszystkim należy ustalić czy błędy, które występują w pracach uczniów, mają charakter objawowo-przyczynowy, czy też związane są z niedomaganiami poszczególnych funkcji percepcyjno-motorycznych lub złego współdziałania analizatorów (wzrokowy, słuchowy, kinetyczno-ruchowy).3
Jeżeli nauczyciel, wcześnie uświadomi sobie jakie są przyczyny oraz rodzaje błędów jakie popełnia dziecko, pozwoli mu to lepiej zorganizować proces nauczania jak również lepiej kierować procesem uczenia się ucznia.4
Wiele błędów językowych, które popełniają dyslektycy mają swoje źródło w wadliwie działających analizatorach: wzrokowym, słuchowym. Zazwyczaj dzieci te, mają problemy w izolowaniu dźwięku z usłyszanego wyrazu, wyodrębnianiu wyrazu z usłyszanego zdania, w skojarzeniu dźwięku z odpowiadającą mu cyfrą.5
W zakresie analizy i syntezy słuchowej pojawiają się następujące zjawiska:

- zasób słownika dziecka jest ubogi,
- pojawiają się wady wymowy (jąkanie, seplenienie),
- w procesie wypowiadania się, charakterystyczne jest ubogie słownictwo, pojawiają się liczne agramatyzmy, zniekształcenia wyrazów, które są mało znane,
- w procesie czytania dość długo utrzymuje się technika literowania, pojawiają się kłopoty z syntezą dźwięków, z uwzględniniem znaków przystankowych. Dzieci często opuszczają litery i sylaby, mylą wyrazy o podobnym brzmieniu. Niejednokrotnie nie rozumieją przeczytanej treści.6
- pojawiają się kłopoty z zestawianiem dźwięków (modulowanie głosu, odpowiednia intonacja), błędy w akcencie logicznym,
- pojawiają się trudności z zapamiętywaniem dłuższych tekstów (wiersze, piosenki),
- w procesie pisania dzieci z dysleksją mają szczególne trudności w pisaniu ze słuchu (nie potrafią dokonać prawidłowej analizy dźwiękowej podyktowanych wyrazów), pojawiają się następujące trudności:
1) ELIZJE – zniekształcenie, opuszczenie liter, głosek sylab w wyrazie np. ryba– yba,
2) AFEREZY – zanik nagłosowej części wyrazu np. łuski-uski, łóżko-uszko,
3) MUTYLACJA – zniekształcenia struktury wyrazu np. pudełko-teko,
4) REDUKCJA GRUP SPÓŁGŁOSKOWYCH – uproszczenie grup np. jeźdźcy-jeśźcy.
5) PERSEWERACJE – powtarzanie elementów tego samego wyrazu lub zdań np., mleko-mlekko, koło klombu rów klombu,
6) ANAPTYKSY – wstawianie samogłoski, między dwie spółgłoski np., okno-okono,
7) EPENTEZY- niepotrzebne wstawianie głoski lub litery np., miałem-mniałem,
8) REDUPLIKACJE – powtórzenie całkowite lub częściowe rdzenia wyrazu np., przydomek-przy dom domek,
9) METATEZY – przestawianie elementów głosek lub całych fraz (dotyczą głosek płynnych r,l) np., kołdra-kordła,
10) KONTAMINACJE – zniekształcenia pisowni całego wyrazu np., wady i zalety, umyj siusiu i zrób ręce,
11) PARAFAZJE – zniekształcenie wyrazów i ich mieszanie np., półka-bułka,
12) INWERSJE – przestawianie kolejności liter lub sylab np., zwrotka-wrotka, złów-żółw,
13) POSTPOZYCJE – zmiany szyku elementów w zdaniu (umieszczenie np. przyimków, rodzajników, partykuł) po rzeczownikach lub zaimkach np., to nie dom-to dom nie,
14) trudności w pisaniu wyrazów łącznie oraz rozłącznie,
15) trudności w łączeniu wyrazów z przyimkiem lub spójnikiem np., jesttotaka, nastole, potstołem,
16) pomyłki z przedrostkami np. na stępny,
17) błędy w pisaniu wyrazów z dwuznakami, zmiękczeniami przez kreskę oraz przez „i” (ś-si, ć-ci, ń-ni),
18) trudności z różnicowaniem wyrazów z i-j oraz zgłoskami szumiącymi (sz,cz,ż,dż), syczącymi (s,c,z,dz),
19) słabe różnicowanie głosek, które zbliżone są do siebie fonetycznie (dźwięczne-bezdźwięczne: b-p, g-k, d-t, w-f),
20) pojawiają się kłopoty z dzieleniem wyrazów na sylaby,
21) trudności z zapisem au, eu, ua np., autor-ałtor, Europa-Ełropa, błahy-buahy,
22) nieprawidłowe pisanie wyrazów z samogłoskami nosowymi ą, ę, z zespołami dźwiękowymi on, om, en, em,
23) pojawiają się problemy z zapisem wyrazów mało znanych np., Na urodziny zaprosiłem Anię, Michała, Papryka.7


W zakresie analizy i syntezy wzrokowej pojawiają się następujące zjawiska:

- w procesie wypowiadania się następują trudności w rozpoznawaniu przedmiotów na obrazkach (opis ich jest ubogi), w rozumieniu przedstawionej treści. Dzieci zauważają małą liczbę szczegółów, wiele elementów zgadują),
- w procesie czytania pojawiają się trudności z odtwarzaniem dźwięku, odróżnianiem liter, wyrazów o podobnym kształcie graficznym np., „a-o, m-n, l-t, b-d, n-u, m-w, e-c, h-k, g-p, c-g”; pada-bada, dom-dam,
- pojawiają się kłopoty z wyrazami, które w podobnym otoczeniu mają samogłoskę np., las-lis-los,
- często zostają opuszczane litery, sylaby, wiersze; długo utrzymuje się technika głoskowania,
- często pojawia się „czytanie na pamięć”, zgadywanie wyrazów po sylabie,
- w procesie pisania pojawiają się trudności z zapamiętywaniem kształtu liter np., a-o, a-ą, e-c, ł-l, u-n, m-n, m-w,
- pojawia się pismo lustrzane (inwersja statyczna),
- dzieci często opuszczają litery, sylaby, mylą wyrazy o podobnym brzmieniu, pomijają znaki graficzne, diakrytyczne,
- zapominają pisowni niektórych dużych liter np., H, L, F, G, Ł, pojawiają się błędy w ich pisowni typu np., KaPelusZ,
- pojawiają się problemy z odtwarzaniem kierunku wyrazów np. kot-tok.
- błędy ortograficzne.8

Wielu badaczy (m.in. H. Spionek, B. Sawa) zwraca uwagę, iż dzieci z dysleksją mają niedostatecznie opanowany składniowy system języka. Przede wszystkim budują wypowiedzi o prymitywnej strukturze zdaniowej (pojawiają się liczne agramatyzmy, błędy interpunkcyjne, zasób słownictwa, którym się posługują jest ubogi). Ponadto spotyka się znaczne deficyty w strukturze wiedzy o języku jak również w umiejętnościach wykorzystywania oraz przetwarzania informacji językowych. Pojawiają się także problemy z segmentacją elementów języka (według M. Rawson), które polegają na kłopotach z uchwyceniem relacji pomiędzy elementami języka.9
W początkowej fazie nauki języka u dzieci, napotykają one na trudności w pisaniu oraz czytaniu. Pojawiają się problemy z podziałem słów na elementy fonologiczne oraz morfemy, które w następnych latach nauki, przejawiają się w niewłaściwym interpretowaniu metafor, błędnym wnioskowaniu, nieprawidłowym stosowaniem spójników, przyimków, które naruszają zasady syntaktyki jak i semantyki.10
Zgłoś błąd    Wyświetleń: 0


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.