ROZSZERZALNOŚĆ TEMPERATUROWA CIECZY

Konspekt lekcji dla klasy I Gimnazjum
Hasło programowe:
rozszerzalność temperaturowa cieczy.

Zakres treści: ciecz, objętość, jednostka objętości, termometr, skala
temperatur, rozszerzalność temperaturowa.

Cele operacyjne.
Uczeń:
1. pamięta, że ciecz po ogrzaniu zwiększa swoją objętość;
2. zna terminologię: rozszerzalność termiczna;
3. wie, że zjawisko wykorzystane jest przy budowie termometrów cieczowych;
4. rozumie, że zmiany objętości cieczy są większe od zmian objętości szkła;
5. wie, że przyrosty objętości zależą od rodzaju cieczy i jej objętości początkowej;
6. umie zmierzyć temperaturę termometrem laboratoryjnym, pokojowym, lekarskim;
7. umie określić zakres skali temperatur;
umie określić jakiej zmianie temperatur odpowiada najmniejsza działka na
skali temperatur.

Metody: problemowa o toku dedukcyjnym (stawianie hipotezy,
przewidywanie wyniku, sprawdzenie doświadczalne), działalność
praktyczna.
r
Środki dydaktyczne: podręcznik: J. Ginter Fizyka kl. VI, zeszyt przedmiotowy, ćwiczeniowe zadanie problemowe, probówki zatkane korkiem z rurką, źródło ciepła, zlewki, menzurki, termometry: laboratoryjny, pokojowy, lekarski.

Tok lekcji
A. Faza przygotowawcza
I Czynności porządkowo-organizacyjne.
II Wytworzenie sytuacji problemowej.
Pogadanka wstępna z wykorzystaniem wiadomości uczniów
- co wiemy o kształcie i objętości cieczy;
- przeprowadzenie pokazu: kształt cieczy zależy od kształtu naczynia, objętość nie zmienia się (zlewka, menzurka).
III Podanie tematu zajęć.
IV Wywołanie i sprecyzowanie problemu.
1. Co dzieje się z cieczą po ogrzaniu?
2. Jakie są praktyczne konsekwencje tego zjawiska
V Opisanie działań, które umożliwią rozwiązanie wysuniętych problemów
- prezentacja zestawu: zlewka na kuchence, probówka zatkana korkiem z rurką, ciecze: woda, denaturat, termometr laboratoryjny;
- zapoznanie uczniów z termometrami: laboratoryjny, lekarski, pokojowy;
- zapoznanie się ze skalą, rodzajem cieczy w termometrze, skalą,
dokładnością.

B. Ustalenie sposobu rozwiązania problemu.
Uczniowie wykonują ćwiczenie:
a. Zachowanie się wody w rurce podczas podgrzewania probówki;
b. Zachowanie się denaturatu w rurce podczas podgrzewania probówki;

c. Pomiar temperatury wody termometrami: pokojowym,
laboratoryjnym, lekarskim.

C. Faza podsumowująca
VII. Uczniowie odpowiadają na pytania:
- co się dzieje z cieczą po ogrzaniu?
- od czego zależą przyrosty objętości
Uczniowie wykonuj ą odpowiednie rysunki i zapisują wnioski w zeszycie.
VIII. Praca domowa:
Zastanów się dlaczego otrzymaliśmy różne wyniki pomiaru temperatury
wody stosując różne termometry.
Określenie poziomu wymagań lekcji
l. Konieczny(ocena dopuszczająca)-uczeń zna budowę termometru, umie odczytać temperaturę, wie jaką ciecz stosujemy w termometrze.
2. Podstawowy(cena dostateczna)- uczeń wie na czym polega zjawisko rozszerzalności temperaturowej cieczy, zna zastosowanie zjawiska, zna budowę i zasadę działania różnego rodzaju termometrów.
3. Rozszerzający(ocena dobra)-uczeń wie od czego zależą przyrosty objętości cieczy.
4. Dopełniający(ocena bardzo dobra)-uczeń rozwiązuje zadania związane z rozszerzalnością temperaturową, np. ze zbioru zadań R. Subieta.

Literatura:

1. J. Ginter: Fizyka. Podręcznik dla kl. szóstej szkoły podstawowej, WS i P, Warszawa 1996.
2. R. Subieta: Zbiór zadań z fizyki dla szkoły podstawowej, WSiP, Warszawa 1990.
3. P. Karpińczyk: Podstawa programowa. Co to jest i jak ją ustalać. "Fizyka w Szkole" 1/1995.

Opracowanie: ELŻBIETA DOLIŃSKA

Wyświetleń: 4213