WYCHOWANIE I KSZTAŁCENIE MŁODZIEŻY POPRZEZ DRAMĘ.

Nawet najbardziej udoskonalone środki masowego przekazu jak telewizja, wideo, Internet nie zaspakajają w pełni potrzeb psychicznych dzieci i młodzieży, gdyż z góry narzucają im funkcję biernego konsumenta.

Młody kształtujący się dopiero człowiek w sposób szczególny odczuwa potrzebę fikcji i fantastycznego przekształcania rzeczywistego świata, pragnie być kimś, nierzadko kimś innym niż jest. Realizację takich możliwości i marzeń oferuje uczniom drama. Jest w niej miejsce na autentyczne przeżywanie, kształtowanie wyobraźni, nieprzeciętną aktywność, pogłębianie więzi między wychowawcą i wychowankami. I dlatego teatralna inscenizacja staje się niesłuchanie aktywną metodą naucznia, coraz chętniej wykorzystywaną na lekcjach i zajęciach pozalekcyjnych.

W opalenickim gimnazjum - niemal od początku jego istnienia - działa Szkolne Koło Teatralne, w którym chętni uczniowie mogą rozwijać swe teatralne uzdolnienia. Przygotowane spektakle służą potrzebom szkoły, miejscowego środowiska, a także prezentowane są na międzyszkolnych przeglądach.

Kształceniowy, a zwłaszcza wychowawczy aspekt "zabawy w teatr" pragnę przedstawić na podstawie działalności Szkolnego Koła Teatralnego w mijającym roku szkolnym 2002\2003.

Już na jego początku młodzi aktorzy uczcili Dzień Edukacji Narodowej, przygotowując w kabaretowej formie program artystyczny, przeznaczony dla emerytowanych nauczycieli. Temu swoistemu spotkaniu dwóch pokoleń patronował Ojciec Miasta - Ryszard Napierała. Uczniowie naszego gimnazjum mieli okazję nie tylko zaprezentować swe umiejętności, ale przede wszystkim nawiązać więź pokoleniową z seniorami stanu nauczycielskiego, dać wyraz swym uczuciom i podziękować za ich pedagogiczny trud. Wzruszenie tych najstarszych i zaduma najmłodszych uczestników spotkania stały się wymownym świadectwem udanej "lekcji wychowawczej".

Kolejnym wyzwaniem dla młodych adeptów teatru okazały się opalenickie Dni Kultury Chrześcijańskiej, którym - zgodnie z przesłaniem Jana Pawła II - patronował temat Bożego miłosierdzia. Tym razem gimnazjaliści zaprezentowali spektakl oparty na biograficznych motywach życia brata Alberta - Adama Chmielowskiego.

Dogłębne zapoznanie się z postacią świętego, przedstawienie jego na wskroś altruistycznej postawy z nadrzędnym hasłem, by "być dla bliźniego dobrym jak chleb", ukazanie bohatera wśród najbiedniejszych i najbardziej upośledzonych społecznie: bezdomnych i przestępców, na pewno pozostawiło niezatarty ślad w psychice odtwarzających role, jak i na zgromadzonej publiczności. Należy zaznaczyć, iż przedstawienie zatytułowane "Otwórzmy się na miłosierdzie" dwukrotnie wspierało akcje charytatywne organizowane w naszej szkole. W grudniu młodzi aktorzy wspomagali swych rówieśników - najbiedniejszych uczniów gimnazjum, natomiast w styczniu współuczestniczyli w założeniu Szkolnego Koła "Caritas", powstałego z inicjatywy dyrektor Lidii Szwechłowicz. Tym razem wśród widowni znalazły się dzieci niepełnosprawne z ośrodka w Sielinku i to do nich właśnie skierowane zostały "dary serca".

Poprzez działania teatralne przybliżyć można także śródziemnomorską tradycję wspólną wszystkim Europejczykom. Do takiej należy niewątpliwie "kraina mitów". Historie mityczne przedstawione zostały w języku uniwersalnym, zrozumiałym bez słów - poprzez pantomimę. Spektakl zatytułowany "Pięć mitów" przygotowany przez grupę teatralną pod opieką Magdaleny Marciniak uświetnił "Konkurs Mitologiczny" i spotkał się z dużym aplauzem młodzieży. Był prezentowany także na Targach Edukacyjnych w Poznaniu i w oryginalny sposób promował nasze gimnazjum.

Szczególnie wrażliwa na odbiór dramy wydaje się być publiczność najmłodsza w wieku przedszkolnym. Wychodząc naprzeciw dzieciecym oczekiwaniom połączone siły dwóch szkolnych teatrów - pani Magdaleny Marciniak i piszącej te słowa, przygotowały sceniczną wersję najbardziej lubianych wierszy Juliana Tuwima. Występy w opalenickich przedszkolach upewniły nas w przekonaniu, że teatr może dziać się wszędzie, jeśli tylko są aktorzy i otwarta, żywo reagująca publiczność. Te spotkania z dziecięcym widzom wyznaczyły grającym dodatkową rolę - rolę starszych koleżanek i kolegów, którzy nabrawszy lat doświadczenia powrócili na chwilę do "kraju lat dziecinnych". Warto tu podkreślić rozwijanie w uczniach postawy dawania.

Zwieńczenie teatralnych działań kończącego się roku nastąpiło 20 maja podczas występu naszej grupy teatralnej na IV Przeglądzie Małych Form Teatralnych w Kórniku, któremu tym razem patronował Witold Gombrowicz. Swoje umiejętności konfrontowaliśmy z 20 zgłoszonym zespołami z całej Wielkopolski. Wartości wychowawcze wynikały przewrotnie z samego tekstu "Ferdydurkę", który w groteskowy i wynaturzony sposób przedstawił świat szkoły i rodziny. Kreując role niesfornych, jakby zawieszonych w czasie, uczniów, oraz nowoczestnych rodziców - młodzi aktorzy bezwzględnie obnażyli stereotypowe zachowania obecne w życiu. Do innych ważnych wychowawczych czynników zaliczyć trzeba nabycie umiejętności gry zespołowej, a także sumienności i systematyczności podczas dwumiesięcznych prób. I choć występ gimnazjalistów można uznać za udany - zdobycie trzech indywidualnych wyróżnień i uplasowanie się wśród czterech najlepszych zespołów tegorocznego przeglądu - nie to jest najważniejsze. O wiele bardziej liczy się szczerość teatralnego przeżycia i możliwości skonsultowania swych umiejętności z zawodowymi aktorami. Życzliwi wszystkim uczestnikom aktorzy Teatru Nowego omawiali na "teatralnych warsztatach" poszczególne postaci sceniczne, nie szczędząc uwag i rad.

Reasumując - drama daje bardzo bogate możliwości wychowawcze: uczy czynnego odbioru kultury, gry zespołowej, zdrowej rywalizacji, pozwala na autentyczne przeżycie, daje wzorce moralne, które warto naśladować, integruje gimnazjalną społeczność.

Obok wartości wychowawczych dramy ważne są także kształceniowe jak: dogłębna interpretacja dzieła literackiego, wyrabianie właściwej dykcji, poznanie tajników trudnej sztuki teatralnej, rozwój kompetencji aktorskich.

Opracowanie: Katarzyna Król

Wyświetleń: 544