Scenariusz uroczystości z okazji rocznicy 11 listopada

Narrator I: Przyszliśmy tu dzisiaj na szczególną uroczystość - uroczystość poświęconą rocznicy 11 Listopada. Ten właśnie dzień uznano za symboliczną datę odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach niewoli, rozbiorów, obcego panowania.

Narrator II: Droga do wolności była długa i trudna, naznaczona wysiłkiem i krwią wielu Polaków. Trzy daty - 1772, 1793 i 1795 - rozpoczęły tragedię naszego narodu, która trwała ponad 100 lat. Jednak naród polski nie ugiął się pod uciskiem zaborców, którzy próbowali
narzucić mu swój język, kulturę, obyczaje, religię.

N. I: Polacy kilkakrotnie występowali zbrojnie przeciwko najeźdźcom. Niestety, wszystkie powstania - i kościuszkowskie, listopadowe, wielkopolskie i styczniowe - kończyły się klęską. Dopiero rok 1914, kiedy wybuchła wojna pomiędzy zaborcami Polski - Rosją a Niemcami i Austrią, rozbudził w sercach Polaków nadzieję na wolność.

N. II: Dziś w dniu naszego narodowego święta chcemy przywołać minione wydarzenia, atmosferę tamtych lat, a myśli zwrócić ku naszym dziadom i pradziadom - to z ich marzeń, walki i znoju powstała Ojczyzna.

N. I: Nie wolno nam znużyć się, zniechęcić niepodległością. Przecież tak trudno ją potem znowu odzyskać! Ceńmy wolność, póki ją mamy. Pielęgnujmy pamięć o tych, którym była droższa niż własne życie.

Nie depczcie przeszłości ołtarzy
Choć macie sami doskonalsze wznieść.
Na nich się jeszcze święty ogień żarzy,
I wy winniście im cześć! [ A. Asnyk "Do młodych "]

Maria Konopnicka "Rota" w wykonaniu chóru.

Recytacja na tle "Preludium" e-moll op. 28 nr 4 Fryderyka Chopina

Ojczyzna moja to ta ziemia droga,
Gdziem ujrzał słońce i gdziem poznał Boga,
Gdzie ojciec, bracia i gdzie matka miła
W polskiej mnie mowie pacierza uczyła.

Ojczyzna moja to wioski i miasta,
Wśród pól lechickich sadzone od Piasta;
To rzeki, lasy i niwy, i łąki,
Gdzie pieśń nadziei śpiewają skowronki.

Ojczyzna moja to praojców sława,
Szczerbiec Chrobrego, cecorska buława,
To duch rycerski, szlachetny a męski,
To nasze wielkie zwycięstwa i klęski. [M. Konopnicka "Do ojczyzny"]

Opowiedz nam, moja Ojczyzno
jak matka dzieciom ciekawym,
o latach znaczonych blizną
na wiekach sławy i chwały.
(. ..)
Wytłumacz nam, tak jak umiesz,
skąd czerwień i biel sztandarów.
Niech ludzie żyją tu w dumie,
że taki wydał ich naród. [J. Szczepkowski "Opowiedz nam, Ojczyzno"]

Narodzie! niegdyś wielki, dziś w smutnej kolei
Wyzuty z sił, bogactwa, sławy i nadziei,
Co niegdyś mocą miecza i nauk wyborem
Postronnych byłeś dziwem, pogromem i wzorem!
Dziś pod jarzmem zhańbienia, klęsków i niewoli
Dumnym jesteś igrzyskiem i pastwą swawoli.
Ty, coś orężem obce przemierzał narody,
Patrz, co z tobą zrobiły domowe niezgody! [J. Jasiński "Do narodu"]

Ojczyzno moja, na końcuś upadła!
Zamożna kiedyś i w sławę, i w siłę!
Ta, co od morza aż do morza władała,
Kawałka ziemi nie ma na mogiłę! [F. Karpiński "Żale sarmaty"]

Wszystko nam ludzie odjęli, o Panie
Jako zżętemu kłosowi na łanie.
Ziarno skradziono, na proch słomę starto.
I, wiejąc na wiatr, wołano po świecie:
Przeklęta ziemia rodzi tylko śmiecie,
Troszczyć się o nią nie warto!

Wszystko nam ludzie odjęli, o Panie!
Jakbyśmy wpadli w piekielne otchłanie;
Słysząc ich, słońce świeci tu inaczej
I ludzi nie ma, tylko dzika tłuszcza,
I kraju nie ma, tylko ciemna puszcza
Wyjąca rykiem rozpaczy! [L. Siemieński "Westchnienie za Polskę"]

Do Ciebie Panie w dziejowej godzinie / recytacja na tle melodii "Boże coś Polskę"/
Głos twego ludu z ziemi polskiej płynie.
Wróć nam o Boże! ojczyznę kochaną
W troje rozdartą i w morzu krwi skąpaną.

(. ..) Wojna się sroży, lud polski znękany,
Biedny i głodny - kiedy koniec pyta?
Kiedy opadną gniotące kajdany?
Kiedy nam przyszłość jaśniejsza zaświta! [H. Bocheńska "Modlitwa za Polskę"]

Cóżem winien, żem Polakiem,
Żem na polskiej zrodzon glebie,
Że mnie Pan Bóg stworzył takim
To już nie mam cenić siebie?

Mam się wyprzeć ojców wiary
I nie mówić słów pacierze?
O! to zgroza już bez miary
Mieczem w serce me uderza.

Mam wypędzić z mojej chatki
Polską mowę, polskie pieśni,
Com się uczył od mej matki?
O tem wcale mi się nie śni... [. ........... "Cóżem winien"] "Śpiewnik polski" 1919.

["Warszawianka" - kilka taktów; fortepian]


Polak nie sługa, nie zna co to pany,
Nie da się okuć przemocą w kajdany,
Wolnością żyje, do wolności wzdycha,
Bez niej jak kwiatek bez rosy usycha. [J. N. Kamiński "Do wolności"]

[W wykonaniu chóru pieśń "Polska Brygada" - T. Biernacki, A. T. Hałaciński]

Polska nigdy nie zaginie, gdy ma takie dzieci,
Naszych wodzów duch w niej słynie, Kościuszko jej świeci.
Choć śpi w pokoju, duch jego na przedzie,
W ostatnim boju do zwycięstw powiedzie.
Sromotne niewoli pęta jednością zerwiemy.
Żyje nasza Ojczyzna święta, bo my w niej żyjemy.
Praojców duchy wiodą nas do chwały,
Pękną łańcuchy, wzleci Orzeł Biały! [. ....... "Polska nigdy nie zaginie "]

"Śpiewnik polski " 1919.


Rży koniczek mój bułany,
Puśćcie, czas już czas,
Matko, ojcze mój kochany,
Żegnam, żegnam was!
[. .. ]
Słyszeliście, grzmią armaty,
Rozpoczął się bój!
Żegnaj łąko, drzewa, chaty,
Dalej koniu mój!

Więc koniku mój bułany,
Ruszaj, czas już czas,
Matko, ojcze mój kochany,
Żegnam, żegnam was! A. E. Odyniec "Ułan".

["Wojenko, wojenko " - śpiew solowy i chóralny ]

Wojenko, wojenko, cóżeś ty za pani,
że za tobą idą (bis)
chłopcy malowani.

Wojenko, wojenko, jakaś ty szalona,
kogóż ty pokochasz (bi
jeśli nie leguna?

Jeśli nie piechura, jeśli nie ułana,
wojenko, wojenko....
nasza ukochana!

Wojenko, wojenko, szanuj swych rycerzy,
kto ciebie pokocha (bis)
w zimnym grobie leży. [ Autor nieznany]

Dzień trochę dżdżysty, zimny i ponury
A miasto nasze dzisiaj takie rojne,
Wesoły rozgwar uderza o mury,
Biegną mężczyźni i kobiety strojne.

[. .. ]
Radość ogólna, że wróg odszedł we wstydzie.
Każdy chce stwierdzić oczyma własnymi,
Wszędzie krzyk jeden: "Wojsko nasze idzie!
Wróg uszedł w hańbie! Jesteśmy wolnymi!" [Maria Bogusławska "Wejście wojsk polskich do Torunia"]

[ Śpiew chóru: "Piechota" L. Łuskino, B. Lubicz-Zahorski ]

Polsko, nie jesteś ty już niewolnicą!
Łańcuch twych kajdan stał się tym łańcuchem,
Na którym z lochu, co był twą stolicą
Lat sto, swym własnym dźwignęłaś się duchem. [ L. Staff. ....]

Dzisiaj zniknęły wrogie nam trony,
Powiewa sztandar biało- czerwony.
Powiewa sztandar ten pełen chwały,
W polu czerwonym nasz orzeł biały. [L. Szuman "Leć Orle Biały"]

Zerwałeś Orle nasz Biały, kajdany
I już swobodny wzleciałeś w przestworza.
Wzrok Twój ogarnia i bory, i łany -
Od Tatr śnieżystych do polskiego morza. ["11 Listopada" - "Echo" 1938.]

Orle nasz Biały, nasz lud ci śpiewa.
Niech pieśń do śmiałych lotów cię wzywa.
Orły, sokoły dziś się zleciały,
Aby cześć polskiej pieśni oddały. [L. Szuman "Leć Orle Biały"]

Serca nam biją, łzy radością płyną,
Polska powstaje z wiekowej niewoli.
Lud zjednoczony tę matkę jedyną
Wita i upaść więcej nie pozwoli.

[. .. ]
Będziemy działać, walczyć i pracować
Jak wierne syny, jak dzieci rodzone,
By po wiek wieków cześć Polski zachować,
By nie wydarto, co dziś połączone. [ H. Bocheńska - Zbiór wierszy ]

Cóż ja uczynić mam, Polsko, dla Ciebie,
Ja, com nie walczył przeciwko niewoli,
Com się wychował na wolnych zbóż chlebie,
Dziś, gdy Twe skronie blask chwały okolił? ["11 Listopada" z gazety "Echo" 1938 ]

[Pieśń: "Nauczmy się na pamięć tego kraju" sł. Z. Stawecki. muz. M. Sewen.]

Jeżeli tutaj domu próg,
jeżeli serce stąd pochodzi,
na miedzach śpi czerwony głóg,
a chleb powszedni tu się rodzi.
Jeżeli źródła biją stąd,
by dać początek modrej Wiśle,
i jeśli tu najbliższy ląd
o którym zawsze będziesz myśleć. ..

Nauczmy się na pamięć tego kraju,
litera po literze, dzień po dniu,
co oczy po horyzont ogarniają,
co zdarzyć się nam może tylko tu,
w złocistym lipcu czy zielonym maju,
od wschodu słońca aż po nocy cień,
jednego w całym świecie
jak własny dzień...

Opracowanie: Bożena Kobryń

Wyświetleń: 5535