Wiem wszystko o Józefie Czechowiczu" - konkurs z okazji setnej rocznicy urodzin poety

I  Rozpoznawanie charakterystycznych dla Lublina miejsc na podstawie fragmentów wierszy.

1.Na podstawie fragmentu "Poematu o mieście Lublinie" rozpoznaj dwa obiekty występujące
w obrębie Starego Miasta.

" Na wieży furgotał blaszany kogucik
na drugiej - zegar nucił
Mur fal i chmur popękał
W złote okienka:
gwiazdy, lampy."

2. Jakiej pory roku dotyczy opis Lublina z wiersza, który zaczyna się tak:

"Matusiu, Lublin tak srebrny
twe baśnie mi przypomina
o lotach koni podniebnych,
o czarach lamp Aladyna... "

3. Jakie budowle poeta opisuje w wierszu "Zimowe uroki"? Rozpoznaj na podstawie fragmentów:

a/. ................... w bieli i wieże
w kołpakach, skrzących się w słońcu"


b/. ................. jak statek, co w burzy
utracił ster, żagle i maszty"

4.Co to za budowla?

" okna zakratowane szepcą tęskne słowa

noc szepce mięcej
noc suta
niebieska jednokolorowa
obłoki na łące trzęsie "

5. W jakie miejsce się udasz, gdy usłyszysz taki opis?


" kamienie, kamienice,
ściany ciemne, pochyłe.
Księżyc po stromym dachu toczy się, jest nisko.
Zaczekaj. Zaczekajmy chwilę -
jak perła
upadnie w. ..............."

6. O jakim miejscu Czechowicz napisał:

" U krańca Lublina czworokąt czarny
szumem poemat wiatrów skanduje.
Klony, brzeziny, kasztany, tuje
obsiadły wyspę umarłych."

7. Fragment nocnego opisu jednej z dzielnic miasta brzmi"

"Gną się, kucają domki, zajazdy, bóżnice
pod mroku cichego łapą.
Ach, trzasnęłyby niskie pułapy -
ale już zajaśniało."

Jaka to dzielnica?


8. Podaj nazwy ulic lubelskich, które zostały wymienione we fragmencie wiersza "Muzyka ulicy Złotej":

" Z ulicy. ....... śpiew chóru;
dziewczęta chwalą Marię.
Z. ............. do wtóru
samotnych skrzypiec arie."

9. Przy jakiej ulicy stoją latarnie, o których poeta napisał w wierszu tak:

"Latarnie w czarnych drzewach,
kołyszących się,
mrugają."


10. O jakim kościele to mowa?

"Jeszcze po dniu gorącym szorstki
mur nie ostygł;
blanki ten blady wieczór bodą jak osty,
a za wieżą zamkową, w kościoła oknie
na płask,
błysnął wodą stojącą księżyca blask."

11. Gdzie znajdują się aleje, o których czytamy w jednym z wierszy:

"Aleje głuche mamrocą nocą jak rynny.
Blask blady gwiazdy samotnej opiera się o cień,
o bluszcz, żałobny barwinek, paprocie."

12. Podaj - na podstawie fragmentu - nazwę ulicy wymienioną w wierszu "Księżyc
w Rynku ".

" noc letnia czeka cierpliwie
czy księżyc spłynie zabrzęknie
czy zejdzie ulicą. ................ w dół
on się srebrliwie rozpływa
w rosie przedświtu w aromacie ziół"


13. O jakim budynku na Starym Mieście, zachowanym do dzisiaj, Czechowicz napisał w strofie wiersza:

" gwiazdy żółte które lipcowy żar ściął
lecą kurzawą lecą
firmament w złote smugi marszczą
za. .................................
na ślepych szybach świecą
cichym wystrzałem "

14. Lubelszczyznę zamieszkiwali od dawna ludzie różnych wyznań. Jakiej narodowości byli ci, którzy modlili się w budowli sakralnej wymienionej w wierszu pt. "Wieniawa"?

" Przeciw niedźwiedziom to mało!
Gną się, kucają domki, zajazdy, bóżnice
pod mroku cichego łapą."

15. Jakiemu miastu Lubelszczyzny Czechowicz powiedział w wierszu:

" miasto jabłonkowe dobranoc "

16. Oto fragment opisu jednego z miast regionu lubelskiego. Jakie to miasto?

" drzewa wielkie na niebie
rzeka wielka na ziemi
i most daleko sięgający ręką
do gwiazd prawie
i gwiazdy oczyma dobremi
nad pałacem mrugające prędko'

17. Czechowicz pisał wiersze nie tylko o samym Lublinie, ale także o krajobrazie pozamiejskim, np. w utworze ["Jest w Lublinie drożyna "]. Jaki obiekt pejzażu wiejskiego wymienia poeta we fragmencie:

" Przy. ........................... rozbiegły się steczki
jedna szła poprzez łąki pałąkiem
druga pełzła przez wąwóz u rzeczki
słońce pełzło tam o wschodzie czerwonym pająkiem"

18. Czego obrazem jest opis?

" A ona ciężką falą czarnoziemu spływa
po pagórkach ku Wiśle, rodna i szczęśliwa.
[...] Leży szeroko, śniegów puchami okryta
i z mroźnego nieb stropu przyszłe losy czyta,
a - jakby powój polny przerósł łany żytnie -
odwiecznymi grodami pączkuje i kwitnie."

.......................................................................
.......................................................................
.......................................................................
.......................................................................

II ŻYCIE I TWÓRCZOŚĆ CZECHOWICZA - pytania konkursowe.

1.Podaj dokładne daty urodzenia i śmierci.
2. W jakim budynku przyszedł na świat J. Czechowicz?
3. Gdzie stał hotel, w którym urodził się poeta?
4. Jak brzmiały imiona rodziców?
5. Ile rodzeństwa miał Czechowicz?
6.Wymień imiona rodzeństwa poety.
7.Którym z kolei dzieckiem państwa Czechowiczów był Józef?
8.Kim byli rodzice poety?
9.W wierszu "dawniej" poeta napisał:
" wszyscy spali nie spały lęki
z lustra wynurzały się suche jak patyk
syczały maleńki maleńki
będziesz jak ojciec w. .............
No właśnie, gdzie znalazł się ojciec poety? Tutaj też przedwcześnie zmarł.

10. W jakiej szkole przyszły poeta rozpoczął swoją edukację?
11..Kiedy przeniósł się do pierwszej powszechnej szkoły polskiej, którą ukończył z wyróżnieniem w 1917 roku?
12. Jakie miasta regionu lubelskiego wymienia Czechowicz w wierszu "Moja ziemia"?
13. Jaki poeta zdobył zawód?
14. Kto wywarł wpływ na zainteresowania literackie młodego Józefa?
15. Gdzie rozpoczął swoją pierwszą pracę nauczyciela po ukończeniu nauki w 1921 roku?
16. Dokąd Czechowicz przeniósł się ze Słobódki?
17. W którym roku wraca do Lublina, przyjmując posadę w szkole specjalnej?
18. Jaki tytuł nosi pierwszy tomik wierszy, który ukazał się w 1927 roku
w Lublinie?
19. Dokąd odbył podróż zagraniczną?
20. Jak nazywało się lubelskie czasopismo założone na początku lat dwudziestych, w którym poeta wydrukował swoją pierwszą prozę poetycką
pt. "Opowieść o papierowej koronie"?
21. Jaki utwór został przygotowany jako słuchowisko radiowe?
22. Jaki kierunek studiował Czechowicz w Warszawie?
23. Jak brzmi tytuł ostatniego tomiku wierszy poety?
24. Jaki przedmiot, który znajduje się obecnie na wystawie muzealnej, przywiózł poeta z Francji?
25. Czechowicz prowadził m.in. działalność dziennikarską, także w Lublinie. Jak brzmią tytuły dwóch czasopism wydawanych w naszym mieście, w których pracował poeta?
26. W latach trzydziestych Czechowicz wyprowadził się z Lublina. Dokąd?
27. Jakie formy literackie uprawiał Czechowicz?
28. Poeta pisywał także utwory dla dzieci. Gdzie zamieszczał te wiersze?
29. Czechowicz był autorem czterech jednoaktówek, czyli utworów dramatycznych. Jakie są ich tytuły? Wymień chociaż dwa.
30. Jakie są dwie charakterystyczne cechy wierszy widoczne w ich zapisie?
31. Kiedy i gdzie zginął poeta?
32. Co było przyczyną przedwczesnej śmierci poety?
33. Co znajduje się dzisiaj w miejscu tragicznej śmierci Czechowicza i gdzie jest to miejsce?
34. Gdzie został pochowany Czechowicz?
35. W jaki sposób 9 IX 1968 roku upamiętniono rocznicę śmierci poety?

KARTA ODPOWIEDZI

I Rozpoznawanie charakterystycznych dla Lublina miejsc na podstawie fragmentów wierszy.

1. Brama Krakowska z zegarem, Trynitarska - kogucikiem.
2. Zima.
3. Kościoły; zamek.
4. Zamek.
5. Rynek Starego Miasta.
6. Cmentarz przy ul. Lipowej.
7. Wieniawa
8. ul. Dominikańska; ul. Archidiakońska.
9. ul. Szeroka.
10. Kościół Świętej Trójcy.
11. cmentarz przy ul. Lipowej.
12. ul. Grodzka.
13. Trybunał.
14. Żydzi.
15. Krasnystaw.
16. Puławy.
17. Kapliczka.
18. Lubelszczyzna.

II Życie i twórczość Czechowicza.

1. 15 III 1903 - 9 IX 1939
2. Suterena oficyny hotelu "Victoria" - dziś nie istnieje; obecnie "Centrum".
3. Róg ul. Krakowskie Przedmieście i ul. Kapucyńskiej; obecnie Osterwy.
4. Ojciec Paweł, matka Małgorzata.
5. Dwóch braci i siostrę.
6. Bracia Stanisław i Jan, siostra Katarzyna.
7. Józef był czwarty z kolei; najmłodszy.
8. Ojciec - woźny w Banku Handlowym; matka - praczka, po śmierci męża objęła po nim posadę woźnej.
9. Znalazł się w szpitalu dla obłąkanych.
10. Czterooddziałowa elementarna szkoła rosyjska.
11. Po zajęciu przez Austriaków Lublina; 1915 r.
12. Lublin, Zamość, Puławy, Kazimierz, Chełm, Krasnystaw.
13. Nauczyciel po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego.
14. Brat Stanisław.
15. Wieś Słobódka na Wileńszczyźnie.
16. Włodzimierz Wołyński.
17. 1925 - roczny Wyższy Kurs Nauczycielski przy Uniwersytecie Lubelskim;1926 - posada w szkole specjalnej.
18. "Kamień".
19. Francja.
20. "Reflektor" nr 1 1923.
21. "Poemat o mieście Lublinie" / wiersze ze zbioru "Stare kamienie" uzupełnione prozą poetycką.
22. Pedagogika specjalna.
23. "nuta człowiecza" 1939 r.
24. Mały dzwoneczek.
25. "Kurier Lubelski" - 129 numerów; "Dziennik Lubelski" - 9 dni.
26. Warszawa.
27. Poezja, proza, dramat.
28. "Płomyczek", "Płomyk", które redagował.
29. Jednoaktówki: "Czasu jutrzennego", "Jasne miecze", "Obraz", "Bez nieba".
30. Pisownia małą literą, rezygnacja z interpunkcji.
31. Lublin, 9 IX 1939.
32. Bombardowanie miasta.
33. Pomnik wg projektu Tadeusza Skwarczyńskiego. Róg ulic Kościuszki i Krakowskiego Przedmieścia.
34. Cmentarz przy ul. Lipowej.
35. Otwarto muzeum przy ul. Narutowicza.

Opracowanie: Bożena Kobryń

Wyświetleń: 819